Subskrybuj nas na Youtube
Zapisz się na newsletter
Skala fotowoltaicznego boomu robi wrażenie
Tylko w ubiegłym roku zainstalowano ponad 95 tys. instalacji. W grudniu 2025 roku prosumenci dysponowali już łącznie 1 609 397 instalacjami — podaje serwis Rynekelektryczny.pl, powołując się na dane Agencji Rynku Energii. Dynamiczny rozwój odnawialnych źródeł energii zaczął się jeszcze za rządów PiS, kiedy ruszyły systemy wsparcia i dopłaty, między innymi w ramach programów „Czyste Powietrze” oraz „Energia Plus”.
Dziś jednak entuzjazm musi iść w parze z dyscypliną. Właściciele paneli fotowoltaicznych muszą dostosowywać się do obowiązujących regulacji, a nawet drobne uchybienia przestają być traktowane jako coś nieistotnego. Do skrzynek pocztowych części prosumentów trafiają oficjalne pisma z zaleceniami oraz wyznaczonym terminem — 14 dni na reakcję.
Gdy produkcja wyprzedza zapotrzebowanie
Problem nie dotyczy wyłącznie dużych inwestorów czy właścicieli farm fotowoltaicznych. Dotyka także prywatnych użytkowników. Firma Enea zwraca uwagę, że w północno-zachodniej Polsce działa bardzo duża liczba instalacji OZE, których łączna moc przekracza 8,5 GW. To wartość ponad 2,4-krotnie wyższa niż maksymalne zapotrzebowanie odbiorców na energię elektryczną w tym regionie.
Jak podaje operator, w niektórych powiatach współczynnik ten jest jeszcze wyższy – produkcja energii ze źródeł odnawialnych przekracza nawet dziesięciokrotność lokalnego zapotrzebowania.
To sytuacja, która z jednej strony pokazuje skalę transformacji energetycznej, z drugiej — rodzi bardzo konkretne problemy techniczne.
Enea zaznacza wprost. „Tak wysoki poziom generacji wymaga szczególnie odpowiedzialnego podejścia do kwestii bezpieczeństwa funkcjonowania sieci elektroenergetycznej". Rozwój OZE oznacza konieczność działań zapewniających stabilność pracy sieci oraz bezpieczeństwo użytkowników, w tym stały monitoring prawidłowości działania mikroinstalacji.
– Na swoim obszarze działania przyłączyliśmy blisko 200 tysięcy mikroinstalacji OZE, a ich łączna moc zbliża się już do 2 GW – podkreśla cytowany przez Portal Samorządowy dyrektor departamentu sprzedaży usług dystrybucji Enei Operator, Jacek Kurek. - Przy takiej liczbie instalacji prosumenckich spółka musi w sposób wyjątkowo odpowiedzialny podchodzić do kwestii związanych z szeroko rozumianym bezpieczeństwem. Mam tu na myśli zarówno stabilność pracy sieci, utrzymanie właściwych parametrów jakościowych energii, jak i bezpieczeństwo użytkowników oraz ich urządzeń – wyjaśnia Jacek Kurek.
Kontrola zamiast zaufania. Czternaście dni na odpowiedź
Operator przypomina o obowiązku, o którym wielu prosumentów mogło zapomnieć. Każdą zmianę w instalacji fotowoltaicznej należy zgłosić maksymalnie w ciągu czternastu dni od jej dokonania.
Tymczasem najnowsze przeglądy i analizy danych pomiarowych z mikroinstalacji pokazują, że zdarzają się przypadki niezgodności parametrów technicznych instalacji ze zgłoszoną dokumentacją i zapisami umów.
Enea zdecydowała się więc działać. W przywoływanym przez Portal Samorządowy oficjalnym komunikacie poinformowano, że ci, u których zostaną wykryte nieprawidłowości, otrzymają pisma zawierające szczegółowe informacje. W listach znajdą się zarówno wskazania niezgodności, jak i konkretne działania naprawcze, które należy podjąć. Prosumenci dostaną także informacje o dostępnych kanałach kontaktu oraz czas na reakcję - czternaście dni.
To nie jest formalność. Nieprawidłowości mogą prowadzić do przeciążeń, awarii oraz zaburzeń stabilności pracy sieci elektroenergetycznej. Mogą również stanowić zagrożenie dla innych użytkowników oraz ich urządzeń.
Firma podkreśla, że pełna i aktualna wiedza operatora o instalacjach pozwala uniknąć wielu problemów — od przeciążeń, przez wyłączenia automatyki systemowej, aż po inne zagrożenia dla bezpieczeństwa pracy sieci.
W skrajnych przypadkach brak usunięcia stwierdzonych niezgodności może skutkować podjęciem adekwatnych działań prewencyjnych, ostrzega Enea. W praktyce oznacza to możliwość ograniczenia pracy instalacji lub nawet jej odłączenia od sieci.
Prawo daje operatorom narzędzia
Jak zauważa natemat.pl, podobne działania podejmowali wcześniej także operatorzy PGE Dystrybucja i Tauron Dystrybucja. W pierwszej kolejności prosumenci mieli możliwość skorygowania wykrytych nieprawidłowości. Jeśli jednak tego nie zrobili — operatorzy sięgali po bardziej zdecydowane środki.
Podstawą takich działań jest nowelizacja art. 7 ust. 8d10 Prawa energetycznego, która weszła w życie 7 września 2023 roku, wskazuje natemat.pl. Przepisy te dopuszczają ograniczenie pracy mikroinstalacji lub jej odłączenie od sieci, jeśli jest to konieczne dla zrównoważenia dostaw energii z zapotrzebowaniem.
Istotne jest jednak to, że po usunięciu przyczyn ograniczenia lub odłączenia instalacji operator ma obowiązek niezwłocznie przywrócić jej działanie.
Zanim przyjdzie pismo, sprawdź instalację
Właściciele paneli — niezależnie od tego, czy znajdują się one na dachu, balkonie czy w ogrodzie — powinni dokładnie przeanalizować dokumentację oraz parametry pracy instalacji i porównać je z aktualnymi przepisami. Nie jest wykluczone, że kilka lat temu instalacja została rozbudowana albo wymieniono falownik, a odpowiednie zgłoszenie nie trafiło do operatora.
Branżowy serwis KB.pl wskazuje, że warto zacząć od dokładnej analizy dokumentów i upewnienia się, czy wszystkie zmiany zostały zgłoszone. Należy także sprawdzić, czy moc instalacji odpowiada zapisom w dokumentacji oraz czy falownik działa w dopuszczalnych parametrach. Ważne jest również wykluczenie ewentualnych błędów oraz wahań napięcia.
To działania, które mogą oszczędzić wielu problemów. Bo znacznie lepiej samodzielnie wykryć nieprawidłowości, niż reagować w pośpiechu na oficjalne pismo z krótkim terminem odpowiedzi. A w razie wątpliwości — skontaktować się z instalatorem lub elektrykiem, którzy pomogą ocenić sytuację i wskazać właściwe rozwiązania.
