Wnioski: ZUS zmienił zasady przyznawania zasiłków. Mniej dokumentów i nowe formularze
Zasiłek opiekuńczy. Jeden formularz zamiast dwóch
Osoby ubiegające się o zasiłek opiekuńczy będą korzystać z jednego formularza Z-15, który zastępuje dotychczasowe wnioski Z-15a i Z-15b.
Zmienił się również zakres wymaganych informacji. ZUS rezygnuje z pytania o to, czy drugi rodzic dziecka pracuje i czy wykonuje obowiązki w systemie zmianowym. Zamiast tego wnioskodawca złoży oświadczenie, że w okresie, za który ubiega się o świadczenie, nie ma innego domownika mogącego zapewnić opiekę.
Nowe rozwiązanie ogranicza liczbę informacji, które trzeba przekazać ZUS, i upraszcza procedurę ubiegania się o świadczenie.
Zasiłek macierzyński. Jeden wniosek i mniej dokumentów
W przypadku zasiłku macierzyńskiego trzy dotychczasowe formularze – ZAM, ZUR i ZAO – zastępuje jeden wniosek ZAM.
Nowy dokument obejmuje zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego oraz urlopu ojcowskiego. Wnioskodawca wypełnia tylko część formularza odpowiadającą rodzajowi urlopu, z którego korzysta.
Wprowadzono również istotne uproszczenie dotyczące aktu urodzenia dziecka. Jeżeli zasiłek macierzyński wypłaca ZUS, nie trzeba już dołączać skróconego odpisu aktu urodzenia. Zakład sam pozyska dokument na podstawie danych identyfikacyjnych dziecka i rodzica.
Wymagane będą dane dziecka: imię, nazwisko, PESEL oraz data i miejsce urodzenia. W przypadku rodzica należy podać imię, nazwisko i PESEL, a jeżeli nie ma on numeru PESEL – serię i numer dowodu osobistego lub paszportu.
Inaczej wygląda sytuacja, gdy zasiłek macierzyński wypłaca płatnik składek, np. pracodawca. W takim przypadku obowiązek dołączenia skróconego odpisu aktu urodzenia dziecka pozostaje.
Nowe przepisy przewidują także możliwość dołączenia orzeczenia sądu o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej wydanego w trybie zabezpieczenia.
Zasiłki dla przedsiębiorców. Koniec z formularzem Z-3b
Kolejna zmiana dotyczy osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą oraz osób z nimi współpracujących. Obejmuje również duchownych opłacających składki na własne ubezpieczenia i marynarzy.
ZUS nie wymaga już od tych osób zaświadczenia płatnika składek Z-3b, które wcześniej było niezbędne do ustalenia prawa do zasiłku.
Oznacza to, że przedsiębiorca ubiegający się o świadczenie nie musi dostarczać dodatkowego zaświadczenia potwierdzającego dane płatnika składek. ZUS rozpatrzy jego uprawnienia na podstawie wniosku o zasiłek oraz pozostałych wymaganych dokumentów.
Zasiłek chorobowy dla żołnierzy. Nowe zasady dokumentowania prawa do świadczenia
Rozporządzenie określa również dokumenty wymagane od żołnierzy zwolnionych z czynnej służby wojskowej, którzy ubiegają się o zasiłek chorobowy za okres niezdolności do pracy przypadający po zakończeniu służby.
Aby otrzymać świadczenie, były żołnierz musi przekazać do ZUS dwa dokumenty: oświadczenie Z-10 oraz dokument potwierdzający zwolnienie z czynnej służby wojskowej.
Nowe formularze ZUS. Zmiany także w systemie eZUS
Wraz z wejściem w życie rozporządzenia zmieniono również inne formularze wykorzystywane przy ustalaniu prawa do zasiłków. Zaktualizowane zostały dokumenty ZNp-7, Z-10, ZAS-53, Z-3 i Z-3a.
Nowe wzory formularzy są dostępne na stronie ZUS od 24 października 2026 r. Natomiast ich udostępnienie w systemie eZUS zaplanowano na połowę listopada 2026 r.
Do czasu aktualizacji elektronicznych formularzy ZUS dopuszcza korzystanie zarówno z dotychczasowych dokumentów dostępnych w eZUS, jak i nowych wzorów opublikowanych na swojej stronie internetowej.
Rozporządzenie uwzględnia ponadto zmiany obowiązujące od 1 lipca 2026 r., które uprościły zasady składania dokumentów stanowiących podstawę do ustalania prawa do zasiłków.
Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 27 września 2026 r. w sprawie zakresu informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa lub ich wysokość oraz dokumentów niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków (Dz.U. z 2026 r. poz. 1316).
Ukończył prawo i filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim. Pracował w kancelariach prawnych, prowadził szkolenia prawnicze. Z Grupą INFOR związany od 2003 roku.
Specjalizacja: świadczenia i ubezpieczenia społeczne, ZUS, zasiłki, prawo pracy, cywilne i gospodarcze, prawo administracyjne, podatki, ubezpieczenia społeczne, sektor publiczny.
