Adina Blady-Szwajgier warszawskie getto opuściła w styczniu 1943 r. Po przeprowadzeniu na aryjską stronę muru została łączniczką Żydowskiej Organizacji Bojowej (ŻOB). Nosiła broń, amunicję, dokumenty. Jej zadaniem było pomóc towarzyszom przygotować się do walki. Gdy ta nadeszła, nie mogła zrobić nic więcej.
Obudziła się rankiem 19 kwietnia 1943 r. w mieszkaniu przy ul. Dzielnej. Mieszkała tu razem z koleżanką Helą Keilson. Nagle strzały. „Z daleka. To nie było w naszym domu ani na naszej ulicy. Ubrałam się, zeszłam na dół i dowiedziałam się, że to w getcie. Ludzie mówili: «Zaczęło się». Więc poszłam na górę i powiedziałam to Heli, a ona tak jakby zapadła się w sobie. Miała szarą twarz. Ale ja jej nie pocieszałam”.
Historyk, pisarz, publicysta i muzealnik, na co dzień zajmuje się historią Polski w pierwszej połowie XX wieku, polskimi powstaniami, wpływem wojny na ludzką psychikę oraz pamięcią historyczną. Autor kilku książek, m.in. „Pracy w dywersji” (Gdańsk 2016), „Motyla” (Kraków 2021), „Wojny w kanałach” (Kraków 2019, 2024) oraz „Barykad ‘44” (Kraków 2024). Laureat Nagrody Historycznej Polityki 2017 za najlepszy debiut. Kurator i współtwórca wystaw muzealnych prezentowanych w Polsce i na świecie.
