rozwiń >

Kleszcze nie znikają nawet podczas srogiej zimy

Eksperci ostrzegają: mróz nie zabija kleszczy, a groźne pajęczaki mogą być aktywne niemal przez cały rok. Jak podkreśla dr Anna Wierzbicka z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu w rozmowie z serwisem o2, kluczowe znaczenie dla tych pajęczaków mają temperatura i wilgotność. — Jeśli zimą temperatury utrzymują się na poziomie 5–7 st. C, kleszcze pozostają aktywne. Podczas mrozów wprawdzie znikają z powierzchni, ale nie giną — tłumaczy ekspertka.

W czasie chłodniejszych okresów kleszcze zapadają w stan uśpienia. Chowają się w glebie, pod liśćmi, w lasach, na łąkach, a nawet w przydomowych ogródkach. Dlatego sam mróz czy śnieg nie stanowią dla nich zagrożenia.

Zmiany klimatyczne sprawiają, że sezon aktywności kleszczy systematycznie się wydłuża, przez co zagrożenie z ich strony nie kończy się już jesienią. Dziś coraz częściej sezon aktywności kleszczy obejmuje niemal cały rok. Nawet sroga zima nie jest w stanie znacząco ograniczyć ich populacji.

Minus 30 st. C to nie problem

Wielu z nas zastanawia się, czy silne mrozy mogą wyeliminować kleszcze. Okazuje się, że niskie temperatury nie są dla nich większym problemem. Pajęczaki te potrafią przetrwać nawet ekstremalne warunki dzięki obecności specyficznych bakterii, które chronią je przed zamarzaniem. — Jedna z bakterii przenoszonych przez kleszcze, odpowiedzialna za anaplazmozę, wytwarza enzymy pozwalające im przetrwać nawet przy minus 30 st. C — dodaje dr Wierzbicka.

Aktywność kleszczy jest coraz dłuższa

Przez zmiany klimatyczne i brak długotrwałych mrozów sezon aktywności tych groźnych pajęczaków ciągle się wydłuża . W ostatnich latach kleszcze były obecne przez większą część roku. — Nie możemy rezygnować z profilaktyki tylko dlatego, że kalendarz wskazuje zimę — podkreśla ekspertka. Szczyt aktywności tych pajęczaków przesuwa się na wcześniejszą wiosnę oraz późną jesień, a coraz częstsze subtropikalne lata w Europie sprzyjają ich rozwojowi.

Jak chronić się przed kleszczami?

Skuteczną obroną przez kleszczami jest odpowiednie przygotowania się do wycieczki do lasu. Przede wszystkim regularnie stosuj na ubranie i ciało preparat odstraszający kleszcze. Po zostawiaj odsłoniętych części ciała - noś ubrania z długimi rękawami i nogawkami. Wkładaj nogawki spodni do skarpetek. Na wycieczkę do lasu upieraj jasne ubrania, na których łatwiej można zauważyć kleszcze. Pamiętaj o częstym oglądaniu ciała w poszukiwaniu wkłutych kleszczy, zwracając szczególną uwagę na: zgięcia pod kolanami, okolice brzucha i piersi oraz pachwiny.

Pamiętaj, aby po powrocie z lasu dokładnie obejrzeć całe ciało. Kleszcze najczęściej wgryzają się: za uszami, na granicy włosów, na karku, ramionach, pod pachami, pod biustem, w okolicach pępka, w pachwinach oraz wokół genitaliów. Wstępne oględziny zrób przed wejściem do pomieszczenia. To bardzo ważne ponieważ kleszcze przyniesione na ubraniu mogą przeżyć w pomieszczeniach wiele miesięcy.

Gdzie najczęściej występują kleszcze?

Kleszcze występują głównie w lasach liściastych i mieszanych, na terenach trawiastych, w gęstych zaroślach, w paprociach oraz w miejskich terenach zieleni.

Ugryzienie kleszcza może prowadzić do zakażenia m.in. boreliozą, kleszczowym zapaleniem mózgu czy babeszjozą. Jeśli doszło do ukłucia, usuń kleszcza jak najszybciej, aby zmniejszyć ryzyko zakażenia boreliozą.

Profilaktyczne szczepienia

Obecnie nie ma dostępnej w Polsce (ani na świecie) szczepionki na boreliozę, natomiast szczepienie przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu (KZM) pozostaje jedną z najskuteczniejszych form profilaktyki przeciw zakażeniu. Prof. Joanna Zajkowska w rozmowie z PAP przypomina, że silny układ odpornościowy, wspierany szczepieniami, może zahamować rozwój wirusa już na wczesnym etapie zakażenia. Szczepionka przeciw KZM jest podawana w trzech dawkach.

Źródło: o2.pl, PAP