W 2025 roku doszło do najwięcej liczby egzekucji od 44 lat
W raporcie „Wyroki śmierci i egzekucje w 2025 r.” Amnesty International zauważyło, że w 2025 roku stracono co najmniej 2 707 osób. Liczba ta odnosi się do 17 krajów, w których w ubiegłym roku wykonano karę śmierci. Najwięcej egzekucji, o których wiadomo, wykonano w Iranie – co najmniej 2 159 osób straciło życie w wyniku egzekucji. To ponad dwukrotnie więcej niż w 2024 r.
Arabia Saudyjska zwiększyła liczbę egzekucji do co najmniej 356. Liczba straceń w Kuwejcie wzrosła prawie trzykrotnie (z 6 do 17), a niemal dwukrotny wzrost odnotowano w Egipcie (z 13 do 23), Singapurze (z 9 do 17) i Stanach Zjednoczonych (z 25 do 47).
Liczba egzekucji na świecie wzrosła o 78 proc. w porównaniu do 2024 roku. Wtedy też ta liczba wynosiła co najmniej 1 518 straceń. Zeszłoroczna liczba wykonanych kar śmierci wzrosła również do najwyższego poziomu odnotowanego przez Amnesty International od 1981 r.
Co ważne, raport nie obejmuje tysięcy egzekucji przeprowadzonych w Chinach, które według Amnesty International pozostają światowym liderem w wykonywaniu kary śmierci. Jednak szczegółowe dane na temat egzekucji są tam utajnione.
17 państw cały czas wykonuje karę śmierci
Chociaż liczba egzekucji gwałtownie wzrosła, kraje stosujące karę śmierci są zdecydowaną mniejszością. Wśród 17 państw wykonujących egzekucje, część z nich utajnia dane dotyczące ich liczby i są to: Chiny, Irak, Korea Północna i Wietnam.
W zeszłym roku cztery kraje wznowiły wykonywanie kary śmierci (Japonia, Sudan Południowy, Tajwan i Zjednoczone Emiraty Arabskie), zwiększając tym samym łączną liczbę krajów stosujących karę śmierci do 17.
Wszystkie 17 państw, które wykonują karę śmierci i konsekwentnie lekceważą zapisy międzynarodowego prawa i standardy dotyczące praw człowieka to:
- Afganistan;
- Arabia Saudyjska;
- Chiny;
- Egipt;
- Iran;
- Irak;
- Japonia;
- Jemen;
- Korea Północna;
- Kuwejt
- Singapur;
- Somalia;
- Sudan Południowy;
- Tajwan;
- USA;
- Wietnam;
- Zjednoczone Emiraty Arabskie.
Najwyższy czas, by kraje stosujące egzekucje dostosowały się do reszty świata i porzuciły tę odrażającą praktykę. Kara śmierci nie zapewnia nam większego bezpieczeństwa. Jest to raczej nieodwracalna zniewaga wobec ludzkości, wynikająca ze strachu i całkowitego lekceważenia międzynarodowych regulacji dotyczących praw człowieka – oceniła sekretarz generalna Amnesty International Agnès Callamard.
Jakie były powody wykonywania kary śmierci?
Według dostępnych informacji, do których dotarli twórcy raportu, blisko połowa (1 257) wszystkich odnotowanych w 2025 r. egzekucji dotyczyła przestępstw związanych z narkotykami: w, Iranie (998), Kuwejcie (2), Arabii Saudyjskiej (240) i Singapurze (15).
Alarmujący wzrost stosowania kary śmierci wynika z działania niewielkiej, odizolowanej grupy państw, które są gotowe przeprowadzać egzekucje za wszelką cenę, pomimo utrzymującej się globalnej tendencji do jej zniesienia. Od Chin, Iranu, Korei Północnej i Arabii Saudyjskiej po Jemen, Kuwejt, Singapur i Stany Zjednoczone – ta bezwstydna mniejszość wykorzystuje karę śmierci jako narzędzie do wzbudzania strachu, tłumienia sprzeciwu oraz pokazania władzy, jaką instytucje państwowe mają nad osobami znajdującymi się w niekorzystnej sytuacji i społecznościami marginalizowanymi” – powiedziała Callamard.
Wykorzystywanymi metodami egzekucji w 2025 roku były: ścięcie (Arabia Saudyjska), powieszenie (Egipt, Irak, Iran, Japonia, Kuwejt, Singapur, Sudan Południowy), zastrzyk (Chiny, USA, Wietnam), zastrzelenie (Afganistan, Arabia Saudyjska, Chiny, Jemen, Korea Północna, Somalia, Tajwan, USA, Zjednoczone Emiraty Arabskie) i uduszenie gazem azotowym (USA).
Orzekanie wyroków śmierci
Amnesty International zanotowało 2 334 nowe wyroki śmierci w 2025 r., co stanowi wzrost o 12 proc. w porównaniu do 2 087 wyroków wydanych na świecie w 2024 r. Wyroki śmierci orzekano w 48 krajach, czyli o dwóch więcej niż w 2024 roku, ale o 4 mniej niż w 2023 roku.
W czterech krajach – Białorusi, Botswanie, Ghanie i Ugandzie – nie skazano nikogo na karę śmierci w 2025 r.
Amnesty International odnotowała znaczny wzrost liczby wyroków śmierci wydanych w kilku krajach w porównaniu z rokiem 2024. Prawie trzykrotny wzrost zanotowano w Demokratycznej Republice Konga (z co najmniej 125 w 2024 r. do co najmniej 359 w 2025 r.) oraz w Sudanie (z co najmniej 30 do co najmniej 87).
Liczba wyroków śmierci wydanych w Kuwejcie wzrosła ponad dwukrotnie (z co najmniej siedmiu do 15) i prawie dwukrotnie na Sri Lance (z co najmniej 25 do co najmniej 49). Wzrost o 35 proc. i 31 proc. odnotowano odpowiednio w Egipcie (z 365 do 492) i Nigerii (z co najmniej 186 do co najmniej 243).
