Epidemia Eboli w środkowej Afryce
WHO wydało ostrzeżenie dotyczące epidemii Eboli wywołanej wirusem Bundibugyo (BVD) w DRK i w Ugandzie. Zdaniem ekspertów Światowej Organizacji Zdrowia, zagrożenie ma zasięg międzynarodowy. Jednocześnie WHO oceniła ogólne ryzyko dla zdrowia publicznego związane z obecnym ogniskiem BVD jako wysokie na poziomie krajowym i regionalnym, ale niskie na poziomie globalnym.
Większość zdiagnozowanych bądź podejrzewanych przypadków zakażenia dotyczy osób w wieku od 20 do 39 lat, przy czym kobiety stanowią ponad 60 proc. ogółu. Według WHO sugeruje to znaczne ryzyko związane z transmisją w gospodarstwach domowych i wśród opiekunów zajmujących się dziećmi lub innymi członkami rodziny. Jednak cały czas trwa dochodzenie epidemiologiczne w celu określenia źródeł zakażenia oraz dróg przenoszenia.
Również polski MSZ przypomniał, że poziom ostrzeżenia dla podróżujących do całego regionu na pograniczu DRK, Ugandy i Sudanu Południowego wynosi 4. Oznacza to, że resort odradza wszelkich podróży.
Bieżąca sytuacja epidemiologiczna w zagrożonych państwach
Do 16 maja 2026 r. zgłoszono łącznie 8 przypadków potwierdzonych laboratoryjnie, 246 podejrzanych przypadków i 80 zgonów w trzech strefach zdrowia DRK: (Health Zone): Rwampara Health Zone, Mongbwalu Health Zone i Bunia Health Zone. Zidentyfikowano 65 osób, które miały kontakt z zakażonymi. 15 z nich uznano za kontakty wysokiego ryzyka.
Ponadto, w Kampali w Ugandzie, w odstępie 24 godzin, w dniach 15 i 16 maja 2026 r., zgłoszono dwa potwierdzone laboratoryjnie przypadki (w tym jeden zgon) bez wyraźnego związku między sobą, u dwóch osób podróżujących z Demokratycznej Republiki Konga. Kolejny przypadek zgłoszony 16 maja, u osoby powracającej z Ituri do Kinszasy, dał wynik negatywny w teście potwierdzającym na obecność wirusa Bundibugyo.
Pierwsze sygnały o możliwej epidemii pojawiły się 5 maja 2026 r. WHO otrzymała wtedy alert dotyczący nieznanej choroby o wysokiej śmiertelności zgłoszonej w Mongbwalu Health Zone, w prowincji Ituri. W ciągu czterech dni zmarło wówczas co najmniej 4 pracowników ochrony zdrowia.
Po tym jak zespół szybkiego reagowania WHO przeprowadził dochodzenie w Mongbwalu i Rwampara Health Zone, 15 maja 2026 r. potwierdzono, że badana choroba jest wywołana przez wirus Bundibugyo.
Czym jest wirus Bundibugyo?
Wirus Bundibugyo to jedna z odmian choroby Ebola wywołujący ciężką gorączkę krwotoczną. BVD przenosi się na ludzi poprzez bliski kontakt z krwią lub wydzielinami zakażonych dzikich zwierząt (np. nietoperze, małpy i małpiatki). Następnie może zacząć rozprzestrzeniać się poprzez kontakty międzyludzkie.
Okres wylęgania wynosi od 2 do 21 dni. Do momentu pojawienia się objawów osoby nie są zakaźne. Objawy pojawiają się zwykle nagle, obejmując:
- gorączkę,
- zmęczenie,
- bóle mięśni,
- ból głowy i ból gardła.
Inne możliwe objawy to
- wymioty,
- biegunka,
- wysypka,
- objawy niewydolności nerek i wątroby,
- w niektórych przypadkach krwawienia wewnętrzne i zewnętrzne (np. krwawienie dziąseł, krew w stolcu).
W dwóch poprzednich ogniskach Eboli zgłoszonych w Ugandzie i DRK średnie wskaźniki śmiertelności wynosiły od 30 do 50 proc. Ostatnie ognisko BVD zostało zgłoszone 17 sierpnia 2021 r. przez Ministerstwo Zdrowia DRK w Prowincji Orientale. Zgłoszono wówczas łącznie 59 przypadków (38 potwierdzonych i 21 prawdopodobnych), w tym 34 zgony.
Leczenie wirusa Bundibugyo
Trudno jest klinicznie odróżnić chorobę Ebola od innych chorób zakaźnych, takich jak malaria, dur brzuszny, czerwonka, zapalenie opon mózgowych i inne wirusowe gorączki krwotoczne, ponieważ objawy we wczesnym stadium choroby są podobne.
W przeciwieństwie do choroby wywołanej wirusem Ebola Zair, nie istnieje zatwierdzona szczepionka ani specyficzne leczenie przeciw chorobie wywołanej wirusem Bundibugyo. Trwają działania badawczo-rozwojowe mające na celu koordynację prac nad potencjalnymi medycznymi środkami przeciwdziałania.
