Projekt nowelizacji ustawy o zarządzaniu kryzysowym zakłada dostosowanie polskiego prawa do prawa unijnego przy jednoczesnym wzmocnieniu systemu zarządzania kryzysowego, wzmocnieniu ochrony infrastruktury krytycznej oraz wdrożeniu rozwiązań wzmacniających ochronę najważniejszych dla państwa obszarów, obiektów i urządzeń, w szczególności infrastruktury morskiej.
Zmiany dotyczą również zasad planowania zarządzania kryzysowego, zarządzania ryzykiem oraz mają wzmocnić mechanizm reagowania w przypadku sytuacji kryzysowych. Zmieniona ustawa będzie uzupełnieniem przepisów o ochronie ludności i obronie cywilnej.
Nowe podejście do zarządzania ryzykiem
Zgodnie z projektem zarządzanie ryzykiem będzie obejmować cały cykl zarządzania - od oceny ryzyka poprzez przygotowanie planów zarządzania nim oraz wdrażanie środków zapobiegawczych i zapewniających gotowość do ich użycia.
Rząd będzie przygotowywał dwa dokumenty strategiczne. Pierwszy z nich to Krajowa Ocena Ryzyka, która zastąpi obecnie funkcjonujący Raport o zagrożeniach bezpieczeństwa narodowego. Drugi - Strategia Odporności Podmiotów Krytycznych – zastąpi Narodowy Program Ochrony Infrastruktury Krytycznej. Obejmie ona zarówno kwestie infrastruktury krytycznej, jak i podmiotów krytycznych mających świadczyć usługi kluczowe.
Kluczowy dokument – Krajowa Ocena Ryzyka
Krajowa Ocena Ryzyka będzie opracowywana cyklicznie w celu dokonywania oceny ryzyka zidentyfikowanych zagrożeń. Następnie będzie przyjmowana przez Radę Ministrów w drodze uchwały. KOR będzie uwzględniana w:
- planach zarządzania kryzysowego na wszystkich szczeblach;
- procesach identyfikacji podmiotów krytycznych;
- opracowywaniu ocen ryzyka dla podmiotów krytycznych oraz wdrażaniu przez podmioty krytyczne środków w zakresie zwiększenia ich odporności;
- innych dokumentach opracowywanych przez organy administracji publicznej w zakresie zarządzania kryzysowego.
Projekt: co się w niej znajdzie w KOR?
KOR w założeniu ma zawierać zidentyfikowane istotne zagrożenia oraz zagrożenia niezidentyfikowane jednoznacznie, które mogą wystąpić w przyszłości. Oprócz tego będzie zawierać ocenę ryzyka ich wystąpienia.
Istotne zagrożenia to m.in.:
- katastrofa naturalna;
- zagrożenia hybrydowe;
- zagrożenia cyberbezpieczeństwa;
- zagrożenia o charakterze terrorystycznym;
- zagrożenia mogące spowodować niedostępność usług kluczowych, jak również inne mogące spowodować znaczące negatywne skutki dla ludności, gospodarki lub dóbr kultury.
Krajowa Strategia Odporności Podmiotów Krytycznych
Drugim dokumentem strategicznym przewidzianym w projekcie jest dokument wymagany unijnym prawem. Krajowa Strategia Odporności Podmiotów Krytycznych również będzie przyjmował rząd w drodze uchwały.
KSOPK określi cele strategiczne i priorytety w zakresie zapewnienia niezakłóconego świadczenia usług kluczowych przez podmioty krytyczne oraz niezakłóconego funkcjonowania infrastruktury krytycznej. Określi także zakresy oraz formy działań służące osiąganiu celów strategicznych i priorytetów dotyczące podmiotów krytycznych.
Strategia będzie także określała, jak będą identyfikowane podmioty krytyczne, środki niezbędne do zwiększenia ich odporności. Określi też zakres koordynacji działań organów odpowiedzialnych za pomioty krytyczne.
Plany zarządzania kryzysowego
Projekt zakłada – w celu realizacji zadań z zakresu planowania cywilnego – opracowywanie planów zarządzania kryzysowego na wszystkich szczeblach zarządzania kryzysowego, w podziale na plany zarządzania ryzykiem oraz plany reagowania kryzysowego.
Będą one zawierać:
- cele strategiczne;
- opis zasad współdziałania między podmiotami wskazanymi w siatce bezpieczeństwa;
- uporządkowaną listę działań na rzecz ograniczenia ryzyka katastrof.
Plany zarządzania ryzykiem opracowują w swoim zakresie:
- dyrektor RCB – Krajowy Plan Zarządzania Ryzykiem („KPZR”);
- minister spraw wewnętrznych i administracji – plan zarządzania ryzykiem ministra kierującego działem administracji rządowej;
- Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szef Agencji Wywiadu oraz Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego;
- kierownik urzędu centralnego wskazany przez ministra SWiA;
- wojewoda;
- starosta;
- wójt (burmistrz, prezydent miasta).
Zadania dotyczące infrastruktury krytycznej
Projektowana regulacja przewiduje, iż zadania w zakresie infrastruktury krytycznej obejmują:
- identyfikację oraz wyznaczanie infrastruktury krytycznej;
- gromadzenie i przetwarzanie informacji dotyczących zagrożeń infrastruktury krytycznej;
- opracowywanie i wdrażanie procedur na wypadek wystąpienia zagrożeń infrastruktury krytycznej;
- odtwarzanie infrastruktury krytycznej;
- współpracę między organami administracji publicznej a operatorami infrastruktury krytycznej w zakresie ochrony infrastruktury krytycznej.
Za ustalenie infrastruktury krytycznej odpowiadać będą ministrowie, wojewodowie oraz KNF przy współpracy z Rządowym Centrum Bezpieczeństwa.
