Strefa buforowa przedłużona od 3 czerwca 2026 r. Gdzie będzie obowiązywał zakaz przebywania?

Strefa buforowa przedłużona od 3 czerwca 2026 r.

Rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z 26 maja 2026 r. w sprawie wprowadzenia czasowego zakazu przebywania na określonym obszarze w strefie nadgranicznej przyległej do granicy państwowej z Republiką Białorusi przedłużyło obowiązywanie strefy buforowej od środy 3 czerwca 2026 r. o kolejne 90 dni.

Według MSWiA zakaz przebywania w strefie przygranicznej ma na celu:

• zapewnienie ochrony granicy państwowej i jej nienaruszalności,
• zapewnienie bezpieczeństwa i porządku publicznego w strefie nadgranicznej, w szczególności na obszarze bezpośrednio przyległym do granicy państwowej,
• zapewnienie bezpieczeństwa funkcjonariuszy i pracowników służb państwowych oraz żołnierzy i pracowników Sił Zbrojnych RP, wykonujących zadania służbowe na granicy państwowej.
• wywiązywanie się ze zobowiązań międzynarodowych Rzeczypospolitej Polskiej.

Gdzie obowiązuje zakaz przebywania?

Obszar strefy objętej zakazem nie ulega zmianie w stosunku do poprzednio obowiązujących obszarów. Strefa obejmuje długość granicy na odcinku 78,29 km w zasięgu terytorialnym placówek Straży Granicznej w Michałowie, Narewce, Białowieży, Dubiczach Cerkiewnych oraz Czeremsze.

Na odcinku 59,24 km obszar objęty zakazem obejmuje 200 m od linii granicy państwowej. Natomiast na odcinku 15,26 km położonym w rejonie rezerwatów przyrody strefa jest szersza i wynosi ok. 2 km, a na odcinku ok. 3,79 km jej szerokość w głąb kraju wynosi ok. 4 km.

Strefa, co do zasady, nie obejmuje miejscowości i szlaków turystycznych. Chodzi o to, by skutki wprowadzenia zakazu wstępu były jak najmniej uciążliwe dla mieszkańców, turystów czy innych podmiotów prowadzących działalność zawodową.

Presja migracyjna na granicy polsko-białoruskiej

W ocenie resortu spraw wewnętrznych przedłużenie obowiązywania strefy buforowej jest związane z wciąż aktualnymi zagrożeniami na polsko-białoruskim odcinku granicy państwowej. Pomimo spodku o 97 proc. prób nielegalnego przekroczenia granicy, zagrożenia cały czas nie ustały.

Od 1 stycznia do 3 maja 2026 r. na całym odcinku granicy polsko-białoruskiej odnotowano tylko 172 próby jej nielegalnego przekroczenia. W analogicznym okresie 2025 r. było to 6 663 prób.

W ocenie MSWiA, spadek prób pokazuje jedynie „zmianę wektorów i metod działania strony białoruskiej (przesunięcie aktywności na odcinek granicy litewsko- i łotewsko-białoruskiej), co wymaga zachowania najwyższej czujności operacyjnej oraz stałego monitorowania szczelności systemu ochrony granicy państwowej”. - Ponadto Białoruś w swoich działaniach i retoryce pozostaje państwem agresywnym wobec państw członkowskich UE i NATO, wspierającym Federację Rosyjską – dodaje.

Kolejnym niepokojącym zjawiskiem są przeloty przez granicę bezzałogowych statków powietrznych (BSP) oraz balonów meteorologicznych z terytorium Białorusi (ponad 100 zdarzeń od początku 2026 r.). Przeloty te służą zarówno przemytowi wyrobów tytoniowych, jak i rozpoznaniu polskiej infrastruktury granicznej przez służby białoruskie.

Kto może przebywać w strefie buforowej?

Pomimo ogólnego zakazu przebywania w strefie nadgranicznej, są pewne wyjątki. Oprócz funkcjonariuszy służb mundurowych i żołnierzy odbywających tam służbę, w strefie mogą przebywać m.in. osoby, które mieszkają, pracują, uczą się na obszarach objętych strefą buforową. Są to także osoby, które muszą się tam dostać w celu załatwienia spraw w urzędzie administracji publicznej.

Zakaz przebywania w strefie buforowej nie dotyczy ratowników medycznych i innych służb interwencyjnych, osób przemieszczających się bezpośrednio do podmiotów wykonujących działalność leczniczą w celu skorzystania ze świadczeń zdrowotnych.

W uzasadnionych przypadkach komendant placówki Straży Granicznej może zezwolić na przebywanie, na czas określony i na określonych zasadach, w strefie buforowej. O takie zezwolenie starać się mogą m.in. dziennikarze czy członkowie organizacji zajmujących się prawami człowieka.

Organizacje pozarządowe alarmują

Organizacje pozarządowe, które zajmują się prawami człowieka, wielokrotnie krytykowały zarówno wprowadzenie jak i przedłużanie strefy buforowej. Swoje wątpliwości wyrażała m.in. Helsińska Fundacja Praw Człowieka.

Obowiązywanie zakazu przebywania utrudnia niesienie pomocy humanitarnej osobom potrzebującym, zwiększa ryzyko śmierci czy zaginięcia, a także ogranicza możliwość monitorowania przestrzegania prawa przez funkcjonariuszy Straży Granicznej i innych formacji działających w rejonie granicy, czy też dokumentowania nadużyć i naruszeń praw człowieka - wymienia.

W swoim najnowszym raporcie „Raport o stanie praw człowieka na świecie” Amnesty International w odniesieniu do Polski także zwraca uwagę na ustanowienie i przedłużanie strefy buforowej.