Prezydent Rosji Władimir Putin wielokrotnie poruszał temat relacji NATO z Ukrainą. Kraj jest obecnie jednym z trzech państw, które deklarują dążenie do przystąpienia do sojuszu wojskowego Europy i Ameryki Północnej, czemu Rosja stanowczo się sprzeciwia. Rosja nadal postrzega Ukrainę jako ważną część swojej strefy wpływów.
Ukraina, podobnie jak Białoruś, ma dla Rosji znaczenie geopolityczne jako państwo buforowe dla Zachodu, ale traktuje ją również jako ważnego sojusznika kulturowego i historycznego.
Ukraińska deklaracja w sprawie NATO pochodzi z 2008 roku i nie przewiduje się jej szybkiego wdrażania w życie, ale szerszy kontekst rozszerzenia traktatu na wschód od dawna jest cierniem w oku Rosji i Putina.
Rosja niejednokrotnie powtarzała swoje wezwanie do zakazu rozszerzania NATO, ale bezskutecznie.
Sojusz powstał w 1949 r. i początkowo tworzyło go 12 narodów. Od tego czasu NATO przyciągnęło nowych członków, w tym - zwłaszcza w ostatnich dwóch dekadach - z Europy Wschodniej i Bałkanów.
