W dobie pandemii koronawirusa i kryzysu gospodarczego zdolność do sprostania nieoczekiwanym wydatkom finansowym ma kluczowe znaczenie, szczególnie w przypadku utraty źródła dochodów.

Od 2012 r. zdolność do obsługi nieoczekiwanych wydatków wśród mieszkańców państw Unii Europejskiej systematycznie się poprawiała. Odsetek osób niezdolnych do pokrycia niespodziewanych kosztów zmniejszył się w 2019 r. o 8 pkt proc. do 32 proc. z 40 proc.

W Unii Europejskiej najwyższy odsetek osób niezdolnych do poniesienia nieoczekiwanych wydatków finansowych odnotowano wśród jednoosobowych gospodarstw domowych. W całej Wspólnocie 40 proc. osób samotnych nie było w stanie sprostać finansowo nagłym wydatkom. W szczególnie złej sytuacji finansowej było osoby samotne z dziećmi, z których 56 proc. nie miało żadnych zaskórniaków. Wśród samotnych wyższy odsetek odnotowano w przypadku kobiet (43 proc.) niż  mężczyzn (36 proc.).

Natomiast najniższy odsetek osób z problemami finansowymi odnotowano w dwuosobowych gospodarstwach domowych. Tylko 25 proc. takich gospodarstw domowych miało kłopoty ze sfinansowaniem nagłych wydatków. Z kolei w grupie gospodarstw domowych tworzonych przez dwoje dorosłych z jednym dzieckiem na utrzymaniu odsetek ten wynosił 28 proc., a z dwójką dzieci na utrzymaniu -  26 proc.

Ogółem, wśród wszystkich badanych gospodarstw domowych, odsetek osób niezdolnych do sprostania nieoczekiwanym wydatkom finansowym był najniższy w przypadku dwóch osób dorosłych, z których co najmniej jedna miała 65 lat lub więcej (24 proc.).

Wśród państw członkowskich UE najwyższy w najtrudniejszej sytuacji byli mieszkańcy Chorwacji (52 proc.), Łotwy (50 proc.), Grecji i Cypru (po 48 proc.). Wysoki odsetek osób mających problemy z pokryciem niespodziewanych kosztów zanotowano także na Litwie (47 proc.) i w Rumunii ( 44 proc.).

Mniej niż jedna czwarta gospodarstw domowych nie była w stanie sprostać nieoczekiwanym wydatkom finansowym w Danii (23 proc.), Czechach i Holandii (po 22 proc.), Luksemburgu, Austrii i Szwecji (wszystkie dane 20 proc., dane z 2018 r.) oraz na Malcie (15 proc.).

W Polsce odsetek gospodarstw domowych z pustym portfelem wynosi 29,2 proc. - nieco mniej niż średnia w UE. W najtrudniejszej sytuacji są osoby samotnie wychowujące dzieci. W 2019 r. aż 60 proc. takich gospodarstw domowych mało problem ze sfinansowaniem nieoczekiwanych wydatków. W niewiele lepszej sytuacji były osoby samotne powyżej 65. roku życia. Prawie 57 proc. samotnych emerytów nie miało gotówki na czarną godzinę. Najlepiej radziły zaś sobie gospodarstwa domowe tworzone przez dwoje dorosłych z dwójką dzieci na utrzymaniu. W tej grupie tylko 23,6 proc. gospodarstw nie było zdolnych ponieść kosztów nagłych wypadków.