Sposób rozliczeń, wysokość opodatkowania i możliwość skorzystania z ulg podatkowych przy zbyciu nieruchomości i praw majątkowych związanych z nieruchomościami zależy od momentu, w którym sprzedawana nieruchomość lub prawo zostały nabyte.

Ulga mieszkaniowa

Przepisy ustawy o PIT obowiązujące do końca 2006 roku przewidują możliwość skorzystania z pewnych ulg podatkowych przy sprzedaży nieruchomości. Zgodnie z nimi wolne od podatku są przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych związanych z nieruchomościami, jeśli podatnik w ciągu dwóch lat od dnia sprzedaży przeznaczy uzyskane w ten sposób pieniądze na inny cel mieszkaniowy. Cele, na które pieniądze mogą być przeznaczone, zawiera ustawa o PIT w brzmieniu obowiązującym do końca 2006 roku.

Podatku nie zapłacą osoby, które w ciągu 14 dni od sprzedaży złożyły w urzędzie skarbowym oświadczenie, że przychód ze sprzedaży nieruchomości przeznaczą na inne cele mieszkaniowe (tylko wymienione w ustawie o PIT). Wraz z oświadczeniem składają deklarację PIT-23.

Sytuacja się zmieni, gdy podatnik zadeklarowanych przy uldze mieszkaniowej środków nie wyda w ciągu dwóch lat. W takim przypadku podatek jest płatny najpóźniej następnego dnia po upływie tych terminów wraz z odsetkami naliczanymi:

● od 14-dniowego terminu płatności do dnia, w którym upłynęły dwa lata, licząc od dnia sprzedaży - w wysokości połowy odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych,

● począwszy od następnego dnia po upływie dwóch lat, licząc od dnia sprzedaży, aż do dnia zapłaty - w pełnej wysokości odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych.

W terminie płatności podatku podatnik jest obowiązany złożyć deklarację podatkową.

Nieodpłatne nabycie

Druga ulga, która obowiązuje przy zbyciu nieruchomości nabytych do końca 2006 roku, wiąże się ze sposobem ich nabycia. W sytuacji gdy mieszkanie lub dom podatnik otrzymał w spadku lub darowiźnie i sprzedał je w 2008 roku, nie zapłaci PIT bez względu na to, ile czasu minęło od otrzymania nieruchomości do jej sprzedaży.

Ulga meldunkowa

Przy zbyciu nieruchomości nabytych w okresie 2007-2008 obowiązuje jedna ulga, ulga meldunkowa. Podatnik nie zapłaci PIT od zbycia nieruchomości, jeśli przed sprzedażą był w niej zameldowany na pobyt stały przez co najmniej 12 miesięcy.

Ministerstwo Finansów wyjaśnia, że warunkiem zwolnienia jest wymóg co najmniej 12-miesięcznego zameldowania na pobyt stały. Zameldowanie to odnosi się do budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, które są odpłatnie zbywane lub co do których prawo jest odpłatnie zbywane. Warunek rocznego zameldowania na pobyt stały pod oznaczonym adresem domu mieszkalnego lub lokalu musi być spełniony, zanim nastąpi czynność odpłatnego zbycia. Ustawa o PIT nie wymaga, aby zameldowanie nastąpiło bezpośrednio po nabyciu lub była zachowana ciągłość zameldowania przed datą zbycia ani też nie uzależnia prawa do skorzystania ze zwolnienia, od tego czy podatnik w okresie zameldowania na pobyt stały był właścicielem bądź posiadał inny tytuł prawny do tego budynku lub lokalu mieszkalnego.

Przy sprzedaży nieruchomości, która nastąpiła w 2008 roku, podatnik najpóźniej 30 kwietnia 2009 r. musi złożyć w urzędzie skarbowym oświadczenie, w którym poinformuje urząd skarbowy, że korzysta z ulgi meldunkowej, bo ma do niej prawo. Można dołączyć zaświadczenie z urzędu miasta bądź gminy, które potwierdzi okres zameldowania w zbywanej nieruchomości.

JAK TO ZROBIĆ...

Czy sprzedaż nieruchomości trzeba rozliczyć w zeznaniu

PROBLEM: Podatniczka w 2008 roku sprzedała dwa mieszkania. Jedno kupiła w listopadzie 2006 roku, drugie w styczniu 2007 roku. Czy obie transakcje trzeba wykazać w zeznaniu podatkowym?

ROZWIĄZANIE: Tak. Podatnicy muszą stosować trzy tryby rozliczeń PIT tych transakcji. Każda z trzech zasad zależy od momentu nabycia sprzedawanej nieruchomości. Trzy zasady dotyczą również wyboru formularza PIT, w którym trzeba wykazać sprzedaż mieszkania bądź domu. Podatnicy mają tu do wyboru aż pięć zeznań: PIT-23, PIT-36, PIT-36L, PIT-38 i PIT-39. Wybór druku zależy od momentu nabycia zbywanej nieruchomości.

Sprzedaż mieszkania lub domu nabytych do 31 grudnia 2006 r. trzeba wykazać w PIT-23. Podatnicy, którzy sprzedają nieruchomości kupione w okresie 2007-2008, wykażą tę transakcję na jednym z wybranych zeznań: PIT-36, PIT-36L, PIT-38. Natomiast podatnicy, którzy będą sprzedawać nieruchomość kupioną od 1 stycznia 2009 r., będą musieli składać PIT-39. Zeznanie PIT-23 składane jest w terminie 14 dni od dnia dokonania odpłatnego zbycia nieruchomości. Pozostałe deklaracje składa się do 30 kwietnia roku następnego po roku, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości.