Orzeczenia w nowych dodatkach do rent. Niesamodzielność jest ważniejsza od niepełnosprawności

podwyżki
Dodatek dopełniający płatny w maju 2025 r., ale już z podwyżką. Trzeba odróżniać orzeczenie o niepełnosprawności od orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji/Shutterstock
Ustawa z dnia 27 września 2024 r. o zmianie ustawy o rencie socjalnej oraz niektórych innych ustaw od maja 2025 r. wprowadza dodatek dopełniający do renty socjalnej w wysokości 2520 zł dla osób całkowicie niezdolnych do pracy i samodzielnej egzystencji. To dodatek zależny od orzeczenia o niesamodzielności. Będzie ich w kolejnych latach więcej. Rząd pracuje nad dodatkiem do renty z tytułu niezdolności do pracy, który również będzie oparty o orzeczenie o całkowitej niesamodzielności. Powoduje to brak uprawnień do takich dodatków osób z lekkim i umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, gdyż zazwyczaj osoby takie są samodzielne.

Pojawia się tu pojęcie samodzielność. Jest ono inaczej rozumiane niż niepełnosprawność.

Pojęcie „niezdolności do samodzielnej egzystencji” obejmuje szeroki zakres i dotyczy zarówno opieki, jak i pomocy w załatwianiu podstawowych codziennych spraw. Sam fakt, że osoba ma trudności w realizacji codziennych potrzeb lub potrzebuje pomocy innych, nie oznacza automatycznie, że jest niezdolna do samodzielnej egzystencji.

Do czynności zapewniających samodzielną egzystencję nie zaliczają się jedynie czynności samoobsługi, takie jak mycie, ubieranie się czy samodzielne jedzenie. Osoba niezdolna do samodzielnej egzystencji to zarówno taka, która ze względu na problemy zdrowotne wymaga stałej lub długotrwałej opieki, jak i taka, która potrzebuje stałej lub długotrwałej pomocy ze względu na naruszenie sprawności organizmu.

Opieka a pomoc w dodatku dopełniającym 2520 zł – nie wystarczy wykazać, że korzystasz z pomocy

Mamy trudne prawniczo pojęcie: ”niezdolności do samodzielnej egzystencji”. 

Trzeba tu odróżnić:

1) opiekę, oznaczającą pielęgnację (czyli zapewnienie możliwości poruszania się, odżywiania, zaspokajania potrzeb fizjologicznych, utrzymywania higieny osobistej itp.) od 

2) pomocy w załatwianiu elementarnych spraw życia codziennego, takich jak robienie zakupów, uiszczanie opłat, składanie wizyt u lekarza 

Sumujemy te czynniki i otrzymujemy zakres pojęcia ”niezdolność do samodzielnej egzystencji”.

Same utrudnienia w funkcjonowaniu to za mało dla otrzymania dodatku dopełniającego 2520 zł

Sprawdzasz stan swojego zdrowia - nie powoduje on konieczności zapewnienia stałej ani długotrwałej opieki i pomocy innej osoby, by mogły zostać zaspokojone Twoje elementarne potrzeby życia codziennego. Jeżeli dodatkowo nie umiesz wykazać, że nie radzisz sobie z obowiązkami domowymi, to możesz mieć kłopoty z otrzymaniem dodatku dopełniającego. Obowiązuje tu zasada:

Ważne

Sama okoliczność, że w związku z występującymi u ubezpieczonego schorzeniami doznaje on pewnych utrudnień w realizacji potrzeb życia codziennego, a czasem też potrzebuje pomocy innych osób, nie może uzasadniać uznania go za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji.

Dodatek dopełniający a świadczenie uzupełniające

Co tej pory orzekanie niesamodzielności było wykorzystywane głównie w przypadku świadczenia uzupełniającego. W tych postępowaniach w przypadku stwierdzenia naruszenia sprawności organizmu w stopniu powodującym konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych orzeka się niezdolność do samodzielnej egzystencji - art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stosowany na podstawie art. 7 ustawy o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.

Przykład

Niezdolność do pracy jak i niezdolność do samodzielnej egzystencji orzekało się na okres nie dłuższy niż 5 lat, natomiast jeżeli według wiedzy medycznej nie ma rokowań odzyskania zdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji przed upływem 5 lat, niezdolność do pracy lub niezdolność do samodzielnej egzystencji orzekało się na okres dłuższy niż lat 5 (art. 13 ust. 2 i 3, tej ustawy).

Jak obliczono wartość dodatku dopełniającego na 2025 r.

Wartość dodatku dopełniającego 2250 zł wynika z różnicy między:

1) kwotą minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie odpowiednich przepisów na dzień 31 grudnia 2024 r. – 4300 zł, a 

2) kwotą najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Wysokość dodatku będzie waloryzowana corocznie 1 marca.

Wypłaty dodatku rozpoczną się w maju 2025 r. (w terminach płatności rent socjalnych), jednak z wyrównaniem od stycznia. 

Ważne

 

W 2024 r. renta socjalna i renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy wynoszą 1780,96 zł. Od 1 lutego 2025 r. dodatek dopełniający został zwaloryzowany do 2610,72 zł.

Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Źródło: forsal.pl
oprac. Tomasz Król
prawnik - prawo pracy, cywilne, gospodarcze, administracyjne, podatki, ubezpieczenia społeczne, sektor publiczny
Zobacz wszystkie artykuły tego autoraOrzeczenia w nowych dodatkach do rent. Niesamodzielność jest ważniejsza od niepełnosprawności »
Zapisz się na newsletter
Zapraszamy na newsletter Forsal.pl zawierający najważniejsze i najciekawsze informacje ze świata gospodarki, finansów i bezpieczeństwa.

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj