Nowy zasiłek pogrzebowy od 2026 r.
Od dnia 1 marca 2011 r. zasiłek pogrzebowy wynosi 4 tys. zł. Przez te wszystkie lata nie było żadnych podwyżek tego świadczenia. Nie przewidziano także mechanizmu waloryzacji. W końcu wprowadza się przepisy, które to zmieniają. Od 1 marca 2026 r. kwota zasiłku będzie waloryzowana, jeśli inflacja w roku poprzednim przekroczy 5 proc.
Statystyki: W 2024 r. ZUS wypłacił blisko 360 tys. zasiłków pogrzebowych, na łączną kwotę 1 44 0 mln zł. Najwięcej zasiłków wypłaciliśmy w województwie śląskim (50,5 tys.) i mazowieckim (48,7 tys.), najmniej – w podlaskim (8,5 tys.).
Zasiłek pogrzebowy - ile wynosi?
Członkom rodziny zmarłego przysługuje pełna kwota zasiłku pogrzebowego – 4 tys. zł. - O zasiłek pogrzebowy mogą ubiegać się członkowi rodziny a także osoby niespokrewnione czy instytucje, która poniosły koszty pogrzebu i je udokumentują. Wysokość zasiłku dla członków rodziny to 4 tys. zł do końca 2025 r., a od 2026 r. – 7 tys. zł – niezależnie od faktycznych kosztów pogrzebu – mówi Iwona Kowalska-Matis, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS na Dolnym Śląsku.
Ważne
Zasiłek pogrzebowy, który obecnie wynosi 4 tys. zł, od 1 stycznia 2026 r. wzrośnie do 7 tys. zł.
Rzeczniczka wyjaśnia, że osobom spoza rodziny świadczenie wypłaca się do wysokości faktycznych wydatków, ale nie więcej niż limit. W sytuacji, gdy za pochówek zapłaci np. dom pomocy społecznej, gmina lub pracodawca albo koszty pogrzebu pokrywa kilka osób lub zasiłek dzieli się proporcjonalnie.
Koszty pogrzebu a zasiłek - przykład
Przykład
4000 zł to 100%. Na pogrzeb łącznie wydano 10 000 zł. Na przykład jedna osoba spoza rodziny wydała 3 000 zł (to jest 30% z 10 000 zł), a druga 7000 zł (to jest 70% z 10 000 zł). Pierwsza osoba dostanie 1200 zł (30% z 4000 zł), a druga 2800 zł (70% z 4 000 zł).
Dla kogo zasiłek pogrzebowy?
Zasiłek przysługuje temu, kto pokrył koszty pogrzebu osoby ubezpieczonej w ZUS (pracownik, emeryt, rencista) lub członka jej rodziny. Do rodziny zalicza się m.in. małżonka, rodziców, dzieci (własne, przysposobione, z rodziny zastępczej), rodzeństwo, dziadków, wnuki czy osoby pod opieką prawną. Świadczenie mogą też otrzymać pracodawca, DPS, gmina, powiat lub instytucja religijna, jeśli pokryły koszty pogrzebu.
Wydatki na pogrzeb do zasiłku
Kosztami pogrzebu są udokumentowane rachunkami koszty powstałe od chwili śmierci osoby, po której przysługuje zasiłek, do chwili zakończenia pochówku. Nie mogą to być koszty, które nie zostały poniesione bezpośrednio na pochówek, np. koszty nagrobka, koszty pobieranej przez zakład pogrzebowy opłaty za złożenie w oddziale ZUS wniosku o zasiłek, koszty konsolacji czy kwiatów.
Do kiedy wypłata zasiłku pogrzebowego?
Na zgłoszenie wniosku o zasiłek pogrzebowy jest 12 miesięcy od dnia śmierci, po której przysługuje zasiłek. Jeśli ten termin nie zostanie dotrzymany, wówczas prawo nie przysługuje. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy złożenie wniosku o zasiłek pogrzebowy w tym terminie nie było możliwe z powodu późniejszego odnalezienia zwłok lub zidentyfikowania osoby zmarłej albo z innych przyczyn całkowicie niezależnych od osoby uprawnionej. - W takiej sytuacji prawo do zasiłku wygasa po upływie 12 miesięcy od dnia pogrzebu, a dokumentem potwierdzającym te okoliczności jest zaświadczenie policji lub prokuratury, odpis zupełny aktu zgonu lub inny dokument urzędowy potwierdzający przyczyny – wyjaśnia Kowalska-Matis.
W razie donacji zwłok na cele naukowe sprawienie pogrzebu możliwe jest dopiero po przekazaniu rodzinie przez instytucję naukową szczątków osoby zmarłej po zakończeniu badań. Z przyczyn, więc całkowicie niezależnych od osoby uprawnionej do zasiłku pogrzebowego nie ma ona możliwości zgłoszenia wniosku o wypłatę w ciągu ustawowych 12 miesięcy. Osoby uprawnione mogą, więc złożyć wniosek o zasiłek pogrzebowy za pogrzeb tzw. symboliczny wraz z fakturami dokumentującymi poniesione koszty.
Zmiany w zasiłku pogrzebowym 2025
Od sierpnia zmieniły się przepisy dotyczące zasiłku pogrzebowego w sytuacji, gdy dziecko urodzi się martwe, ale nie zostanie sporządzony akt urodzenia dziecka z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe. - Jeżeli nie zostanie sporządzony akt urodzenia dziecka z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe, dokumentem, który wystarczy do tego, by ubiegać się o zasiłek pogrzebowy, jest karta zgonu lub zaświadczenie od lekarza bądź położnej – wyjaśnia Iwona Kowalska-Matis. Wcześniej, jeżeli nie został sporządzony akt urodzenia dziecka z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe, kobiety po stracie ciąży nie mogły skorzystać z prawa do zasiłku pogrzebowego
Wniosek o zasiłek pogrzebowy
Aby otrzymać zasiłek pogrzebowy, należy wypełnić wniosek o wypłatę zasiłku pogrzebowego (Z-12) i złożyć go w oddziale ZUS, przesłać pocztą tradycyjną, przekazać przez Platformę Usług Elektronicznych ZUS (PUE)/eZUS lub za pośrednictwem upoważnionego zakładu pogrzebowego. Choć sam wniosek można złożyć elektronicznie lub wysłać pocztą, rachunki trzeba dostarczyć w oryginale albo w postaci kopii potwierdzonych przez bank za zgodność z oryginałami.
Dokumenty do wniosku o zasiłek pogrzebowy:
- odpis skrócony aktu zgonu (na prośbę wnioskodawcy oddział ZUS sam może uzyskać odpis skrócony aktu zgonu z urzędu stanu cywilnego),
- dokument potwierdzający pokrewieństwo lub powinowactwo osoby składającej wniosek ze zmarłym, np. skrócony odpis aktu urodzenia,
- zaświadczenie płatnika składek (na przykład pracodawcy) o tym, że wnioskodawca albo zmarły jest lub był objęty ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi – w przypadku osoby ubezpieczonej (nie dotyczy to osób, które mają pozarolniczą działalność i osób, które z nimi współpracują).
Termin na złożenie dokumentów:
- do 12 miesięcy od dnia śmierci,
- do 12 miesięcy od dnia pogrzebu – jeśli na przykład był problem z odnalezieniem zwłok lub identyfikacją zmarłego.
Wtedy należy dołączyć dokument, który potwierdzi powód opóźnienia np. zaświadczenie z policji lub prokuratury albo odpis zupełny aktu zgonu, lub inny dokument urzędowy, który potwierdzi okoliczności lub przyczyny, które uniemożliwiły wcześniejsze złożenie wniosku.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest państwową instytucją ubezpieczeniową. Zajmuje się gromadzeniem składek na ubezpieczenia społeczne obywateli oraz dystrybucją świadczeń m.in emerytur, rent, zasiłków chorobowych lub macierzyńskich w wysokości ustalonej przez parlament i rząd. Doświadczenie w prowadzeniu działalności ubezpieczeniowej ZUS zbiera już od 85 lat. Powstał 24 października 1934 r. w wyniku decyzji prezydenta Ignacego Mościckiego o scaleniu pięciu wcześniej działających państwowych izb ubezpieczeniowych.
Obecnie z usług ZUS korzysta około 25 mln klientów, co stawia Zakład w czołówce największych instytucji finansowych w Polsce i w Europie. Środki Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, których dysponentem jest ZUS, stanowią znaczną część zasobów pieniężnych państwa. Zakład nie prowadzi jednak własnej polityki finansowej i nie może samodzielnie ustalać np. wysokości składek lub świadczeń (politykę w tym obszarze kształtuje parlament w drodze ustaleń ustawowych).
Zakład - to państwowa jednostka organizacyjna, a więc nie urząd. Jako taka, pełni określone w prawie funkcje ubezpieczeniowe.
Działalnością Zakładu kieruje Prezes Zakładu, powołany przez Prezesa Rady Ministrów. Prezes Zakładu reprezentuje instytucję na zewnątrz. Nadzór nad działalnością Zakładu sprawuje minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego.
Do zakresu działania Zakładu należy między innymi:
- realizacja przepisów o ubezpieczeniach społecznych, a w szczególności:
- stwierdzanie i ustalanie obowiązku ubezpieczeń społecznych,
- ustalanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz wypłacanie tych świadczeń, chyba że na mocy odrębnych przepisów obowiązki te wykonują płatnicy składek,
- wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,
- prowadzenie rozliczeń z płatnikami składek z tytułu należnych składek i wypłacanych przez nich świadczeń podlegających finansowaniu z funduszy ubezpieczeń społecznych lub innych źródeł,
- prowadzenie indywidualnych kont ubezpieczonych i kont płatników składek,
- orzekanie przez lekarzy orzeczników Zakładu oraz komisje lekarskie Zakładu dla potrzeb ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;
- opiniowanie projektów aktów prawnych z zakresu zabezpieczenia społecznego;
- realizacja umów i porozumień międzynarodowych w dziedzinie ubezpieczeń społecznych;
- wystawianie osobom uprawnionym do emerytur i rent z ubezpieczeń społecznych imiennych legitymacji emeryta–rencisty, potwierdzających status emeryta–rencisty;
- dysponowanie środkami finansowymi funduszów ubezpieczeń społecznych oraz środkami Funduszu Alimentacyjnego;
- opracowywanie aktuarialnych analiz i prognoz w zakresie ubezpieczeń społecznych;
- kontrola orzecznictwa o czasowej niezdolności do pracy;
- kontrola wykonywania przez płatników składek i przez ubezpieczonych obowiązków w zakresie ubezpieczeń społecznych oraz innych zadań zleconych Zakładowi;
- wydawanie Biuletynu Informacyjnego;
- popularyzacja wiedzy o ubezpieczeniach społecznych;
- prowadzenie punktu kontaktowego, o którym mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009r. dotyczącym wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1, z późn. zm.), służącego do wymiany danych w ramach Systemu Elektronicznej Wymiany Informacji dotyczących Zabezpieczenia Społecznego;
- prowadzenie prewencji rentowej.
Autorka licznych publikacji z zakresu prawa pracy, ubezpieczeń społecznych, prawa budowlanego i nieruchomości. Ukończyła studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie na kierunku Prawo. Doświadczenie zawodowe zdobywała w redakcjach oraz kancelariach prawnych. Z Grupą INFOR związana od 2012 roku. Pasjonuje się światem roślin i zwierząt.