W efekcie niskiego progu z ulgi na dzieci (PIT) mogą skorzystać nieliczne rodziny

Z tej „prorodzinnej” ulgi mogą obecnie skorzystać rodzice oraz osoby faktycznie wychowujące dzieci, w tym opiekunowie prawni i rodziny zastępcze. Warunkiem jest uzyskiwanie dochodów opodatkowanych według skali podatkowej. Z ulgi nie skorzystają zatem osoby rozliczające się wyłącznie podatkiem liniowym, ryczałtem albo kartą podatkową.

Problem polega jednak na tym, że limit wysokości dochodów nie zmienił się od momentu jego wprowadzenia – czyli od 2013 r. Obecnie wynosi on:

  • 112 000 zł – dla małżonków oraz osób samotnie wychowujących dziecko,
  • 56 000 zł – dla osób niepozostających w związku małżeńskim.

Należy jednak zaznaczyć, że powyższych limitów nie stosuje się, jeżeli ulga przysługuje na:

  • dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności lub pobierające rentę socjalną,
  • dwoje lub więcej dzieci – bez względu na wysokość dochodów rodziców.

Podadto, ulga przysługuje zarówno na dzieci małoletnie, jak i na dzieci pełnoletnie – pod warunkiem, że uczą się lub pobierają określone świadczenia i nie przekroczyły ustawowego limitu własnych dochodów. W 2025 r. limit ten odpowiada 12-krotności renty socjalnej, czyli 22 546,92 zł. Aby skorzystać z ulgi, do zeznania PIT-37 lub PIT-36 należy dołączyć załącznik PIT/O (do pobrania tutaj: www.gov.pl).

Co daje ulga na dziecko (PIT)? Dla niektórych rodzin liczy się każdy grosz

Ulga na dziecko pomniejsza bezpośrednio kwotę podatku. Jej wysokość zależy od liczby dzieci i wynosi rocznie:

  • 1 112,04 zł na pierwsze dziecko,
  • 1 112,04 zł na drugie dziecko,
  • 2 000,04 zł na trzecie dziecko,
  • 2 700,00 zł na czwarte i każde kolejne dziecko.

Oznacza to, że rodzina wychowująca troje dzieci może odliczyć nawet 4 224,12 zł. Tymczasem rodzinie, która wychowuje jedno dziecko i której łączny dochód nawet nieznacznie przekracza 112 000 zł, nie przysługuje nic. W praktyce oznacza to, że przekroczenie limitu choćby o symboliczną kwotę skutkuje całkowitą utratą prawa do ulgi.

Dyskryminacja rodziców wychowujących jedno dziecko. Po przekroczeniu dochodów nie przysługuje im nic, tymczasem rodzin wielodzietnych limit ten nie dotyczy

Do Biura RPO wpłynęło pismo dotyczące obecnego kształtu ulgi prorodzinnej, który (w ocenie skarżącej) dyskryminuje rodziców wychowujących jedno dziecko. Skarżąca podkreśla, że przy obecnym minimalnym wynagrodzeniu za pracę większość rodziców nie może skorzystać z ulgi na dziecko. W 2025 r. wynosiło ono 4666 zł, podczas gdy w 2013 r. było to 1600 zł. Jednocześnie rodzice wychowujący co najmniej dwoje dzieci nie są objęci limitem dochodowym, co w jej ocenie stawia rodziców jedynaków w nierównym i niekorzystnym położeniu.

Zdaniem obywatelki przepisy te stanowią formę dyskryminacji podatników ze względu na liczbę dzieci w rodzinie, co budzi wątpliwości w kontekście konstytucyjnej zasady równego traktowania obywateli. Postuluje ona zatem podniesienie limitu dochodów albo jego całkowite zniesienie - tak, aby ulga podatkowa była dostępna w równym stopniu dla wszystkich rodziców.

Podwyższenie limitu dochodów uprawniających do odliczenia ulgi podatkowej na jedno dziecko potrzebne od zaraz

RPO uznał sprawę za wymagającą interwencji. Dyrektor Zespołu Prawa Administracyjnego i Gospodarczego Biura RPO, Piotr Mierzejewski, poprosił o stanowisko w tej sprawie dyrektora Departamentu Podatków Dochodowych MF Jarosława Szatańskiego. Na odpowiedź przyjdzie zapewne poczekać kilka tygodni.

Źródło:

Biuro RPO

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2025 poz. 163)

Ustawa z dnia 20 listopada 1998 roku o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843)