Co daje karta parkingowa? Te uprawnienia przysługują osobom z niepełnosprawnościami
Karta parkingowa to dokument, który daje osobom z niepełnosprawnościami szczególne uprawnienia związane z parkowaniem i korzystaniem z określonych ułatwień w ruchu drogowym. Musi być umieszczona za przednią szybą pojazdu w widocznym miejscu, tak aby można było odczytać jej numer oraz termin ważności.
Najbardziej znanym uprawnieniem jest możliwość parkowania na tzw. kopertach, czyli specjalnie oznaczonych miejsc parkingowych przeznaczonych dla osób z niepełnosprawnościami. Są one zazwyczaj usytuowane w pobliżu wejść do sklepów, urzędów, przychodni czy innych obiektów, co ma ułatwić dostęp osobom z ograniczoną mobilnością.
Karta parkingowa jest honorowana także w innych państwach Unii Europejskiej. Dzięki niej osoba uprawniona może korzystać z miejsc parkingowych przeznaczonych dla osób z niepełnosprawnościami również podczas podróży zagranicznych.
Dokument daje również możliwość niestosowania się do wybranych znaków drogowych dotyczących zakazu ruchu lub postoju. Z tego uprawnienia może skorzystać zarówno osoba posiadająca kartę i kierująca pojazdem, jak i kierowca przewożący osobę uprawnioną. Chodzi m.in. o następujące znaki:
- B-1 - zakaz ruchu w obu kierunkach,
- B-3 - zakaz wjazdu pojazdów silnikowych (z wyjątkiem motocykli jednośladowych),
- B-3a - zakaz wjazdu autobusów,
- B-4 - zakaz wjazdu motocykli,
- B-10 - zakaz wjazdu motorowerów,
- B-35 - zakaz postoju,
- B-37 - zakaz postoju w dni nieparzyste,
- B-38 - zakaz postoju w dni parzyste,
- B-39 - strefa ograniczonego postoju.
Warto jednak pamiętać, że sama karta parkingowa nie oznacza automatycznego zwolnienia ze wszystkich opłat parkingowych ani innych obowiązków kierowcy. Szczegółowe zasady mogą być dodatkowo określane przez samorządy. Niektóre miasta wprowadzają własne ułatwienia, np. preferencje dotyczące korzystania ze stref płatnego parkowania przez osoby posiadające kartę.
Kto może dostać kartę parkingową dla osoby z niepełnosprawnością? Warunki i orzeczenia
Nie każda osoba posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności automatycznie otrzyma kartę parkingową. Przepisy wymagają, aby osoba miała znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się. Karta przysługuje:
- osobie ze znacznym stopniem niepełnosprawności - niezależnie od przyczyny niepełnosprawności,
- osobie z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, jeżeli przyczyna niepełnosprawności oznaczona jest symbolami: 04-O - choroby narządu wzroku, 05-R - upośledzenie narządu ruchu, 10-N - choroby neurologiczne, 07-S - choroby układu oddechowego i krążenia,
- osobom poniżej 16. roku życia, jeżeli spełniają ustawowe warunki.
Kartę mogą otrzymać również placówki zajmujące się opieką, rehabilitacją lub edukacją osób z niepełnosprawnościami mających znaczne problemy z samodzielnym poruszaniem się.
Jak otrzymać kartę parkingową? Obecnie potrzebna jest wizyta w urzędzie
Obecnie osoba uprawniona musi złożyć wniosek do powiatowego lub miejskiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Problem polega na tym, że obowiązujące przepisy wymagają osobistego złożenia wniosku. Dla wielu osób, które mają poważne ograniczenia ruchowe, oznacza to konieczność zorganizowania transportu i pokonania bariery, która wynika właśnie z ich niepełnosprawności.
Karta parkingowa bez wizyty w urzędzie? Nowe przepisy mają uprościć procedurę
W odpowiedzi na postulaty dotyczące ograniczenia formalności i usprawnienia procesów administracyjnych Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało projekt rozporządzenia, który ma uprościć procedurę jej uzyskania oraz usunąć istniejące bariery administracyjne (projekt wpisany do wykazu prac legislacyjnych pod numerem 100).
Projekt przewiduje zmianę zasad składania wniosku o wydanie karty parkingowej. Najważniejsza zmiana zakłada odejście od obowiązku osobistego składania wniosku. Oznacza to, że osoba uprawniona będzie mogła skorzystać z innych form złożenia dokumentów, np. za pośrednictwem innej osoby (pełnomocnika). Jak wskazano w uzasadnieniu projektu, obecne rozwiązanie może powodować, że część osób, mimo spełnienia warunków, nie korzysta z przysługującego prawa tylko dlatego, że nie jest w stanie samodzielnie dotrzeć do urzędu.
Rodzic, opiekun lub kurator podpisze wniosek. Duża zmiana przy karcie parkingowej
Nowe przepisy mają uprościć nie tylko sam sposób składania wniosków, ale też część formalności. Doprecyzowane zostaną zasady działania w sytuacjach, gdy osoba z niepełnosprawnością nie może podpisać dokumentów albo gdy wniosek składa za nią rodzic, opiekun lub kurator. W tej sytuacji wniosek za dziecko lub osobę, która nie może samodzielnie dokonać tej czynności, będzie podpisywał odpowiednio rodzic, opiekun albo kurator ustanowiony przez sąd. Zmiany obejmą również placówki, które przewożą osoby z ograniczoną mobilnością.
PFRON chce kolejnego ułatwienia. Chodzi o sytuacje, gdy karta straci ważność
To niejedyna zmiana, która może mieć znaczenie dla osób z niepełnosprawnościami. Do projektu rozporządzenia swoje uwagi zgłosił również Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Fundusz zwrócił uwagę na praktyczny problem związany z końcem ważności kart parkingowych. Zdarza się, że osoba, której dokument wkrótce wygasa, chce wcześniej złożyć wniosek o wydanie kolejnej karty, ale otrzymuje informację, że musi poczekać do momentu utraty ważności obecnej.
W efekcie może powstać przerwa, w której osoba nadal spełnia warunki do uzyskania karty parkingowej, ale nie może korzystać z wynikających z niej uprawnień - m.in. parkować na miejscach przeznaczonych dla osób z niepełnosprawnościami.
PFRON zaproponował więc, aby wniosek o wydanie kolejnej karty parkingowej można było złożyć już 30 dni przed upływem terminu ważności dotychczasowego dokumentu. Zdaniem Funduszu rozwiązanie pozwoli uniknąć sytuacji, w których opóźnienia formalne pozbawiają osoby uprawnione możliwości korzystania z przysługujących im ułatwień.
Nowa europejska karta parkingowa dla niepełnosprawnych od 2028 roku. Co się zmieni?
Zmiana zasad składania wniosków to nie jedyna nowość dotycząca karty parkingowej. Kolejna duża reforma wynika z przepisów Unii Europejskiej, które przewidują wprowadzenie jednolitej europejskiej karty parkingowej dla osób z niepełnosprawnościami.
Nowy dokument ma mieć taki sam wzór we wszystkich państwach członkowskich. Pojawią się w nim nowoczesne zabezpieczenia, m.in. kody QR oraz rozwiązania pozwalające łatwiej potwierdzić autentyczność karty. W przyszłości możliwe jest także wprowadzenie cyfrowej wersji dokumentu.
Celem zmian jest ułatwienie osobom z niepełnosprawnościami korzystania z przysługujących im uprawnień podczas podróży po Unii Europejskiej. Dzięki jednolitemu wzorowi karta ma być łatwiej rozpoznawalna i honorowana w innych krajach. Nowy europejski wzór karty parkingowej ma zacząć obowiązywać od 5 czerwca 2028 r. Nie oznacza to jednak, że obecne dokumenty stracą ważność z dnia na dzień. Obecne dokumenty nie będą musiały być natychmiast wymieniane. Zgodnie z unijnymi przepisami krajowe karty parkingowe mają zostać zastąpione europejskim dokumentem najpóźniej do 5 grudnia 2029 r.
Powyższe zmiany mają dotyczyć ponad 934 tys. osób posiadających orzeczenia ze wskazaniem do karty parkingowej.
Radca prawny i autorka publikacji prawnych. Od 2015 roku związana z redakcją Infor.pl, a obecnie współpracuje z Gazetą Prawną. Autorka licznych publikacji dotyczących prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, prawa cywilnego, karnego i gospodarczego.
Specjalizuje się w popularyzowaniu wiedzy prawnej i analizie zmian legislacyjnych w sposób przystępny dla czytelników.