Zakaz palenia na poznańskim osiedlu. Mieszkańcy sprawdzili regulamin
Jak informuje Telewizja WTK, administracja jednego z osiedli na poznańskim Boninie wezwała mieszkańców do „natychmiastowego zaprzestania palenia wyrobów tytoniowych jak i e-papierosów” na balkonach, w windach, na klatkach schodowych, w piwnicach oraz przed wejściami do budynków i w ich najbliższym otoczeniu.
Powodem są liczne skargi mieszkańców, szczególnie rodzin z małymi dziećmi i osób starszych. Administracja zapowiedziała, że jeśli wezwanie zostanie zignorowane, powiadomi odpowiednie służby. Zwróciła też uwagę na niedopałki wyrzucane przez okna i związane z tym zagrożenie pożarowe.
Jeden z lokatorów postanowił sprawdzić, czy taki zakaz rzeczywiście wynika z regulaminu spółdzielni. Jak przekazał dziennikarzom, dokument zabrania palenia w częściach wspólnych budynku, ale na balkonach i loggiach dopuszcza je, o ile nie powoduje uciążliwości lub konfliktów sąsiedzkich. Nie znalazł również zapisów dotyczących e-papierosów i zakazu palenia w pobliżu bloków. Administracja przekonuje jednak, że jej wezwanie jest zgodne z regulaminem.
Sprawa wywołała burzliwą dyskusję wśród internautów. „To prześladowanie i nękanie ludzi w swoich domach” – oburza się jeden z komentujących. Inni pytają, dlaczego spółdzielnia miałaby decydować o tym, co wolno robić na własnym balkonie. Po drugiej stronie są osoby, które przez dym papierosowy muszą zamykać okna, rezygnować z wietrzenia mieszkań i znosić zapach tytoniu na praniu czy zasłonach. Ich zdaniem palacz ma prawo korzystać ze swojego mieszkania, ale sąsiad również powinien móc swobodnie otworzyć okno.
„Mój balkon, moja sprawa”. Czy spółdzielnia może zabronić palenia?
Polskie prawo nie przewiduje powszechnego zakazu palenia papierosów na prywatnych balkonach. Nie wymienia ich wśród miejsc objętych zakazem na podstawie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych.
Pomysł wprowadzenia takiego ograniczenia w całym kraju trafił już do Sejmu. W październiku 2025 r. Komisja do Spraw Petycji nie uwzględniła żądania ustanowienia zakazu palenia na balkonach i loggiach w budynkach wielorodzinnych. W 2026 r. kolejne petycje w tej sprawie skierowano do Ministerstwa Zdrowia.
Spółdzielnie mogą natomiast ustalać własne zasady porządku domowego. Największe uprawnienia mają w odniesieniu do części wspólnych budynku. Całkowity zakaz palenia na balkonach służących do wyłącznego korzystania przez mieszkańców budzi już znacznie większe wątpliwości prawne. Rada osiedla działa w granicach kompetencji przyznanych jej przez statut spółdzielni. Znaczenie ma treść regulaminu, sposób jego uchwalenia oraz zakres uprawnień organu, który wprowadził ograniczenie.
Przykład
Podobny problem rozpatrywał Sąd Okręgowy w Olsztynie. Mieszkańcy jednej ze wspólnot korzystali ze wspólnego patio, gdzie grillowali, palili papierosy i spożywali alkohol. Sąsiedzi skarżyli się na hałas, dym oraz zagrożenie pożarowe. Wspólnota zmieniła więc regulamin porządku domowego, wprowadzając zakaz palenia i grillowania m.in. na balkonach. Jednocześnie zastrzegła, że ograniczenia te nie dotyczą wspólnego patio.
Część mieszkańców zaskarżyła uchwałę, wskazując, że korzystanie z patio nadal naraża ich na dym, hałas i ryzyko zaprószenia ognia. Sąd w wyroku z 25 stycznia 2016 r. (I C 299/15) uchylił uchwałę. Ustalił, że balkony, do których dostęp prowadzi wyłącznie z poszczególnych mieszkań i z których korzystają tylko ich właściciele, stanowią części tych lokali. Wspólnota nie miała więc prawa regulować sposobu korzystania z prywatnych balkonów w ramach regulaminu porządku domowego, ponieważ jej uprawnienia obejmują zarządzanie nieruchomością wspólną.
Policja może zapukać do drzwi. Czy za papierosa na balkonie grozi mandat?
Za palenie w miejscach objętych ustawowym zakazem grozi grzywna do 500 zł. Dotyczy to między innymi:
- przystanków komunikacji publicznej
- czy pomieszczeń dostępnych do użytku publicznego.
Prywatnego balkonu nie ma na tej liście, dlatego policja nie może wystawić mandatu wyłącznie z powodu złamania zakazu ogłoszonego przez administrację osiedla.
Sytuacja zmienia się, gdy palacz stwarza zagrożenie pożarowe. Jak wyjaśnia Państwowa Straż Pożarna, palenie na balkonie jest co do zasady dozwolone, o ile nie grozi zaprószeniem ognia. Wyrzucenie żarzącego się niedopałka na balkon sąsiada czy do donicy z suchymi roślinami może już stanowić wykroczenie. Art. 82 § 1 Kodeksu wykroczeń przewiduje za określone naruszenia przepisów przeciwpożarowych grzywnę, naganę, a nawet areszt.
A co z dymem, który regularnie wpada do mieszkania sąsiada? Tutaj sprawa może skończyć się w sądzie cywilnym
Sąsiad może pozwać za dym z balkonu. Czy wygra w sądzie?
Art. 144 Kodeksu cywilnego zobowiązuje właściciela nieruchomości do powstrzymywania się od działań, które zakłócają korzystanie z sąsiednich nieruchomości ponad przeciętną miarę. Dym papierosowy przedostający się do mieszkania może zostać uznany za tzw. immisję pośrednią.
Jeżeli sąsiad pali regularnie, a dym utrudnia korzystanie z lokalu, jego właściciel może domagać się zaprzestania nadmiernych uciążliwości, powołując się również na art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego. Sąd oceni częstotliwość palenia, intensywność zadymienia, warunki panujące w budynku i przedstawione dowody. Samo niezadowolenie z zapachu papierosów może okazać się niewystarczające.
Nie ma jednak gwarancji, że sąd zabroni palenia sąsiadowi. Spór o papierosowy dym rozpatrywał już Sąd Rejonowy w Gdyni. Kobieta pozwała sąsiadkę, twierdząc, że palenie papierosów w sąsiednim mieszkaniu utrudnia jej życie. W wyroku z 28 lutego 2019 r. (I C 930/18) sąd oddalił powództwo. Ustalono, że pozwana paliła we własnym pokoju najwyżej kilka papierosów dziennie, a powódka nie wykazała uciążliwości przekraczających przeciętną miarę. W tym przypadku kobieta, która wystąpiła z pozwem, nie tylko przegrała sprawę, ale musiała również zapłacić sąsiadce 1817 zł kosztów procesu.
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz.U. 2026 poz. 1214),
- Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. 2026 poz. 795),
- Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz.U. 2026 poz. 1372),
- Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. 2026 poz. 889),
- Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz.U. 2026 poz. 521),
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. 2023 poz. 822 ze zm.).
Krzysztof Rybak – prawnik, redaktor Forsal.pl, absolwent Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zajmuję się tematyką podatków, nieruchomości oraz prawa cywilnego i gospodarczego. W swoich tekstach wyjaśniam zmiany w przepisach i ich praktyczne skutki. Przez lata byłem związany z branżą naukową i rolniczą. Zostałem wyróżniony przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi za osiągnięcia w obszarze rynku konopnego.
