Czasem nieruchomość np. dom z działką od lat zamieszkiwana jest przez jedną rodzinę, a w dokumentach widnieją zupełnie inne osoby. Uniemożliwia to sprzedaż czy przeprowadzenie jakichkolwiek spraw urzędowych np. uzyskanie dopłaty do termomodernizacji. W takim przepadku konieczne jest złożenie wniosku o zasiedzenie nieruchomości do sądu rejonowego miejsca jego położenia.
Informacje wynikające z księgi wieczystej
W postępowaniu o zasiedzenie jak wielokrotnie wskazał Sąd Najwyższy muszą brać udział osoby wpisane w księdze wieczystej ewentualnie ich spadkobiercy. Należy pamiętać, że nieruchomość to nie tylko dom z działką, ale i sam budynek, mieszkanie oraz spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jeśli mają urządzoną księgę wieczystą. Księgi wieczysta stanowi zbiór podstawowych informacji o nieruchomości. Aktualnie są one prowadzone w systemie elektronicznym i podają informację dotyczącą danej nieruchomości – adres, opis czy jest wpisana hipoteka którą zabezpieczenia. Informacje można sprawdzić on line poprzez wpisaniu numeru księgi wieczystej. Składa się on z kodu wydziału sądu wieczystoksięgowego - litery i cyfry np. WA1M łamanego na numer księgi ośmiocyfrowy z zerami na początku łamanego na cyfrę kontrolną od 0 do 9.
W dziale II księgi wieczystej wpisani są właściciele – imię i nazwisko, wielkość udziału, coraz częściej Pesel. Tym samym uczestnikiem postępowania o stwierdzenie zasiedzenia musi być właściciel lub właściciele wpisani w dziale II księgi wieczystej albo jego spadkobiercy.
Spadkobiercy osób wpisanych do księgi wieczystej
Należy się zastanowić czy osoba czy osoby wpisane w dziale II są znane choć ze słyszenia i czy mogą żyć. Ułatwieniem przy czynieniu tych ustaleń jest numer Pesel jeśli jest wpisany gdyż wskaże na wiek.-Pierwsze dwie cyfry numeru Pesel osób urodzonych w XX wieku wskazuje na ich rok w którym to nastąpiło. I tak jeśli z księgi wieczystej wynika, iż pierwszej dwie cyfry Peselu właściciela to 20, urodził się w 1920 r. więc należy przyjąć, że nie żyje.
Czasem zdarza się iż w księdze wieczystej wpisani są krewni z wcześniejszych pokoleń-dziadkowie albo pradziadkowie, a na nieruchomości mieszka od kilkudziesięciu lat wnuk albo prawnuk z rodziną. Aby właściwie ustalić krąg uczestników postępowania o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości należy stworzyć drzewo genealogiczne począwszy od osoby czy osób wpisanych w dziale II księgi wieczystej, uwzględniając małżonków, zstępnych (dzieci, wnuków), daty ich urodzin i śmierci, zawarte związki małżeńskie. W tym zakresie dobrze jest zwrócić się o pomoc do starszych członków rodziny aby nikogo nie pominąć. Co do zasady wszyscy żyjący zstępni,-a w niektórych przypadkach ich małżonkowie- jako potencjalni spadkobiercy powinni być uczestnikami postępowania o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości.
W toku procesu właściwe będzie również potwierdzanie kompletności poczynionych ustaleń poprzez pytanie innych uczestników postępowania czy nie mają wiedzy o jeszcze innych spokrewnionych osobach które w sprawie nie biorą udziału a mogą być spadkobiercami. Może się okazać, że o kimś zapomniano albo utracono z nim kontakt z uwagi na działania wojenne.