Chorobowe w ZUS tylko dla tych, którzy się ubezpieczą

W przeciwieństwie do pracowników etatowych, którzy mogą liczyć na 80% wynagrodzenia podczas L4, przedsiębiorcy muszą sami zdecydować o składce chorobowej. Składka jest dobrowolna i wynosi 2,45% podstawy wymiaru, a jej minimalna kwota zależy od tego, czy przedsiębiorca korzysta z „dużego ZUS” czy preferencji. W 2026 roku minimalna podstawa dużego ZUS wynosi 5 652 zł, co przekłada się na składkę chorobową 138,47 zł, natomiast przy preferencyjnych stawkach podstawę wylicza się od 30% minimalnego wynagrodzenia, co daje składkę 35,32 zł.

Dodatkowo obowiązuje 90-dniowy okres wyczekiwania, nawet najwyższe składki nie zapewniają prawa do zasiłku, jeśli choroba pojawi się w pierwszych trzech miesiącach prowadzenia działalności. Wyjątek stanowi kontynuacja wcześniejszego ubezpieczenia z innego tytułu, przy przerwie nieprzekraczającej 30 dni.

Jak obliczyć zasiłek chorobowy przedsiębiorcy?

Podstawą wyliczeń jest średnia podstawa wymiaru składek z ostatnich 12 miesięcy, pomniejszona o 13,71%. Zasiłek wynosi 80% tej kwoty, a w przypadku ciąży 100%. Za każdy dzień choroby przysługuje 1/30 miesięcznej kwoty.

Przykład:

Pan Grzegorz prowadzi JDG od stycznia 2023 roku i opłaca „duży ZUS” od minimalnej podstawy. We wrześniu 2026 r. przebywał na 5-dniowym zwolnieniu. Wyliczenie zasiłku dziennego:

  • średnia podstawa z ostatnich 12 miesięcy: 4 490,36 zł (2025) i 4 877,11 zł (2026),
  • średnia roczna: 4 748,19 zł,
  • dzienny zasiłek: 4 748,19 / 30 x 80% = 126,62 zł,
  • kwota za 5 dni: 633,10 zł brutto.

Po potrąceniu podatku dochodowego realny zasiłek netto wyniesie około 500 zł za tydzień.

Prywatne ubezpieczenie od utraty dochodu - alternatywa dla ZUS

Z uwagi na niskie świadczenia z ZUS, wielu przedsiębiorców decyduje się na ubezpieczenie prywatne. Takie polisy:

  • pokrywają dochody utracone wskutek choroby lub wypadku,
  • często wypłacają świadczenia już po 30 dniach (w ZUS – 90 dni karencji),
  • mogą obejmować koszty prowadzenia działalności i leczenia,
  • oferują sumy gwarancyjne od kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy złotych.

Porównując koszty, roczna składka ok. 900 zł w ZUS daje świadczenie 60 zł dziennie, natomiast w prywatnym ubezpieczeniu np. PZU można otrzymać nawet 179 zł dziennie.

Jak zabezpieczyć siebie i swoją firmę

Przedsiębiorcy w Polsce często opłacają minimalne składki ZUS lub rezygnują z chorobowego całkowicie, co skutkuje bardzo niskim wsparciem w razie choroby. Prywatne ubezpieczenia od utraty dochodu oferują realną alternatywę, zapewniając nie tylko większą kwotę świadczeń, ale i ochronę finansową w trudnych sytuacjach. W 2026 roku świadome planowanie zabezpieczeń staje się kluczowym elementem prowadzenia własnej działalności gospodarczej.