Forsal logo

Zmuszeni przez pracodawców, założyli własne firmy. Kim są polscy przedsiębiorcy 50+? [BADANIE]

Ten tekst przeczytasz w 4 minuty
13 listopada 2023, 06:00
Struktura branżowa zatrudnienie w JDG
Struktura branżowa zatrudnienie w JDG/Forsal.pl
Polacy po 50. roku życia chętniej prowadzą własne firmy niż ich rówieśnicy z UE – wynika z raportu PIE. To pozytywna strona. Negatywna – do „przejścia na swoje” często niestety zmusza ich utrata etatu lub konieczność kontynuowania pracy, ale na podstawie umowy B2B. 

Polscy przedsiębiorcy 50+ z wyższym wykształceniem niż w UE

Polscy przedsiębiorcy 50+ rzadziej niż w innych krajach UE mogą pochwalić się wyższym wykształceniem. W Polsce wśród samozatrudnionych w wieku 50-64 lata widać znaczną przewagę osób z wykształceniem średnim (69 proc.), natomiast udział osób z wykształceniem wyższym jest znacznie mniejszy i wynosi 18 proc. W UE co trzeci samozatrudniony w wieku 50-64 lata ma wykształcenie wyższe, a średnie - 35 proc. 

Z badania wynika również, że zarówno w Polsce, jak i w UE, w starszych grupach wiekowych, wzrasta udział samozatrudnionych. 

- O ile różnica między grupami 50+ i 65+ jest jeszcze niewielka, to już w przypadku aktywnych zawodowo osób po 75. roku życia widać, że samozatrudnienie jest dla nich jedną z głównych dróg podtrzymywania swojej aktywności zawodowej. W tym przedziale samo zatrudnionych jest 44 proc. wśród osób aktywnych zawodowo w Polsce i aż 55 proc. w UE – mówi nam Katarzyna Dębkowska, kierownik zespołu foresightu gospodarczego w Polskim Instytucie Ekonomicznym (PIE). 

Duża rola JDG

Najpopularniejszą formą prawną firm jest jednoosobowa działalność gospodarcza (JDG), których w zeszłym roku osoby po 50. założyły 35 tys., co stanowiło 12 proc. wszystkich JDG.

„Największa grupa osób 50+ założyła działalność w handlu lub w budownictwie, a prawie co dziesiąta w działalności profesjonalnej, naukowej i technicznej oraz w przetwórstwie przemysłowym. Wskazuje to na stosunkowo szeroki zakres branżowy podejmowanej przez przedsiębiorców 50+ działalności gospodarczej” – napisano w raporcie.

Struktura branżowa zatrudnienia w jednoosobowej działalności gospodarczej
Struktura branżowa zatrudnienia w jednoosobowej działalności gospodarczej

Co bardzo ciekawe, udział prowadzących działalność rośnie wraz z wiekiem - aż 44 proc. aktywnych zawodowo w grupie 75+ to osoby samozatrudnione. 

Pracodawcy wymuszają przejście na B2B

Jak zwracają uwagę autorzy badania, rozpoczynanie działalności gospodarczej przez osoby 50+ dość często podyktowane jest koniecznością, a nie potrzebą – istotnym powodem „przejścia na swoje” jest chęć utrzymania aktywności zawodowej po utracie pracy na etacie. 

„Obserwuje się wypychanie z rynku pracy osób 50+ powodowane negatywnymi stereotypami dotyczącymi starszych pracowników (ageizm). Założenie własnej firmy staje się wtedy je­dyną opcją, aby móc dalej zarabiać” – napisano w komentarzu.

Innym istotnym przyczynkiem jest wymuszanie przez pracodawców zakładania własnej działalności z uwagi na cię­cia kosztów przez przedsiębiorstwa. 

„To sytuacja, gdy były pracownik wykonuje tę samą pracę dla poprzedniego pracodawcy już jako firma świadcząca usługi. O nasileniu tego zjawiska w Polsce może świad­czyć fakt, że prawie 80 proc. polskich przedsiębiorców nie zatrudnia pracowników” – czytamy w raporcie.

W przypadku dobrowolnego startu nowego etapu zawodowego wśród osób po 50. istotnym czynnikiem jest potrzeba niezależności oraz chęć wykorzystania doświadczenia zawodowego. Ważnym motywem jest również możliwość osiągnięcia większych zarobków niż w pracy na etacie oraz chęć realizowania marzeń o własnym biznesie. Ponad połowa osób wskazywała na czynniki rodzinno-społeczne, takie jak chęć bycia potrzebnym i ucieczka przed samotnością oraz możliwość wygodnego łączenia pracy i funkcji opiekuńczych.

Motywy przejścia na samozatrudnienie
Motywy przejścia na samozatrudnienie

Starsi przedsiębiorcy stawiają na stabilność i doświadczenie

Autorów raportu zapytaliśmy też o główne przewagi konkurencyjne starszych przedsiębiorców na tle młodszej konkurencji. Katarzyna Dębkowska, kierownik zespołu foresightu gospodarczego ocenia, że młodsi przedsiębiorcy częściej i aktywniej podążają za zmianami, a starsi raczej potrzebują pewnej stabilności i często bazują na zdobytych przez lata doświadczeniu, potencjale i zasobach.

- Z naszych badań wynika, że niemal 70 proc. przedstawicieli kadry kierowniczej w wieku poniżej 40 lat deklarowała, że w 2023 r. będzie przede wszystkim zacieśniać relacje z klientami. Na to działanie również stawiali biznesmeni po 50., ale odsetek tych wskazań wynosił 59 proc. – mówi nam Dębkowska.

- Młodsi menadżerowie na drugim miejscu planowali wprowadzić nową ofertę produktów bądź usług (47 proc.). Natomiast starsi w drugiej kolejności planowali inwestycje w swoich pracowników, podnosząc ich kompetencje (36 proc.). Młodsi też planowali szkolić pracowników (39 proc. wskazań), ale w ich planach to działanie było na trzecim miejscu. U starszej kadry na trzecim miejscu były wydatki na marketing i promocję (34 proc.) – dodaje ekspertka PIE. 

Źródło: DGP/forsal.pl
Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Nikodem Chinowski
Nikodem Chinowski

Dziennikarz DGP. Dziennikarz gospodarczy od 2009 r., reportażysta, obserwator zmian geoekonomicznych na świecie.

Zobacz wszystkie artykuły tego autoraLidl zatrudni 500 nowych pracowników, a dla obecnych szykuje podwyżki. Znamy kwoty. »
Zapisz się na newsletter
Zapraszamy na newsletter Forsal.pl zawierający najważniejsze i najciekawsze informacje ze świata gospodarki, finansów i bezpieczeństwa.

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj