„Wyjątkowy sojusz między Kanadą i UE”
Premier Kanady Mark Carney zapowiedział w niedzielę, że dąży do bezprecedensowej zacieśniania więzi z Unią Europejską, aby zmniejszyć zależność kraju od wrogiego gospodarczo sąsiada. Jednocześnie podkreślił, że Kanada nie dąży do członkostwa w Unii Europejskiej.
„To, czego szukamy – i o czym rozpoczniemy rozmowy – to wyjątkowy sojusz między Kanadą a Unią Europejską. Dzielimy te same wartości, mamy te same priorytety i nasze mocne strony bardzo się uzupełniają” – powiedział.
Deklaracje te padły po tym, jak The Wall Street Journal doniósł o możliwości ubiegania się przez Kanadę statusu „członka stowarzyszonego” UE. Choć taki status obecnie nie istnieje, w ocenie gazety, unia jest otwarta na zmianę i elastyczne podejście do sytuacji.
Według źródeł „WSJ”, Carney polecił swojemu specjalnemu wysłannikowi do UE zbadanie najbardziej ambitnych możliwości, wykraczających jednak poza pełne członkostwo w sojuszu lub jej wspólny rynek. Szczegóły są wciąż opracowywane przez techniczne grupy robocze, a premier powiedział swoim współpracownikom, że będzie to reorientacja gospodarki i społeczeństwa, które przez pół wieku było zdominowane przez Stany Zjednoczone.
Kanada nieformalnie włączy się w europejski jednolity rynek?
Jak wyjaśnia gazeta, urzędnicy europejscy i kanadyjscy rozważają sposoby, dzięki którym Kanada mogłaby nieformalnie włączyć się w europejski jednolity rynek o wartości 21 bilionów dolarów w zakresie strategicznych łańcuchów dostaw, takich jak energia, sztuczna inteligencja, kluczowe minerały potrzebne do produkcji baterii lub półprzewodników, a co najpilniejsze, obronność.
Wśród tematów pojawiają się takie kwestie jak ułożenie podwodnych kabli łączących Europę i Kanadę oraz wspólna budowa centrów danych, pamięci masowej w chmurze i nowych sieci satelitarnych, które są poza zasięgiem amerykańskich gigantów technologicznych. Kanada ma też odpowiedź na zastąpienie przez państwa UE rosyjskiej energii. Mogłoby się to odbywać poprzez wybudowanie nowych rurociągów, którymi Kanada mogłaby przekierowywać gaz do europejskich sojuszników.
Nowy rozdział między UE i Kanadą miałby dotyczyć także kwestii naukowych. Chodzi o połączenie instytucji badawczych tak, by stworzyć sieć osiągnieć naukowych, która będzie konkurować z amerykańskimi uniwersytetami.
Kanadyjsko-amerykańska wojna handlowa nabiera tempa
Napięcia między dwoma sąsiadami narastają odkąd ponownie prezydentem USA został Donald Trump. Kanada była jednym z pierwszych krajów, na które administracja Trumpa nałożyła podatki, i jest jednym z dwóch krajów, które odpowiedziały własnymi środkami wzajemnymi.
Jeszcze w grudniu 2024 roku Trump stwierdził, że Kanada powinna zostać 51 stanem USA. „Nikt nie potrafi powiedzieć, dlaczego subsydiujemy Kanadę kwotą ponad 100 000 000 dolarów rocznie? To nie ma sensu! Wielu Kanadyjczyków chce, aby Kanada stała się 51. stanem. Potężnie zaoszczędziliby na podatkach i ochronie wojskowej. Uważam, że to świetny pomysł. 51. stan!!!" - napisał na swoim portalu społecznościowym Truth Social. W kolejnych miesiącach prezydent USA określał swojego sąsiada „stanem”, a urzędującego premiera – gubernatorem.
Obecnie obowiązują nałożone przez Stany Zjednoczone cła na najważniejsze sektory Kanady, takie jak stal, aluminium, drewno i motoryzacja. W sierpniu Trump nałożył dodatkowe cło w wysokości 50 proc. na kanadyjskie towary o wartości około 28 mld dolarów kanadyjskich (20 mld USD).
Kanada odpowiedziała cłami odwetowymi na towary amerykańskie. Obejmują one ponad 700 amerykańskich produktów, w tym nabiał, stal, aluminium, sklejkę, filtry przeciwsłoneczne i odzież, ze stawkami wynoszącymi 15, 25 lub 50 procent.
W konsekwencji Trump podpisał proklamacje zakazujące importu niektórych kanadyjskich produktów mlecznych, napojów alkoholowych i motocykli. Zakazy te mają wejść w życie 29 września.
Relacje UE-Kanada
Już teraz Kanadę i państwa Unii Europejskiej łączy silne i kompleksowe partnerstwo. Nie bez powodu to właśnie Kanada nazywana jest najbardziej europejskim, nieleżącym w Europie, krajem.
Dzięki Umowie o Partnerstwie Strategicznym Kanada–UE (SPA) oraz Kompleksowej Umowie Gospodarczej i Handlowej Kanada–UE (CETA) współpraca dotyczy takich kwestii jak polityka zagraniczna, bezpieczeństwo międzynarodowe, handel i inwestycje, zmiana klimatu i środowisko, zdrowie oraz współpraca rozwojowa.
W 2025 r. dwustronna wymiana handlowa między UE a Kanadą w zakresie towarów i usług wzrosła o 80 proc., osiągając wartość 130 mld euro, co stanowi wzrost w porównaniu z 72,1 mld euro w 2016 r. UE odnotowała dodatnie saldo w handlu towarami z Kanadą wynoszące 16 mld euro.
Unia Europejska jest drugim co do wielkości partnerem handlowym Kanady, po Stanach Zjednoczonych i przed Chinami. W 2024 r. na Unię Europejską przypadało 7,9 proc. całkowitego handlu towarami z całym światem. Z drugiej strony Kanada jest największym partnerem handlowym UE w handlu towarami. W 2025 r. na Kanadę przypadało 1,8 proc. całkowitego zewnętrznego handlu towarami UE.
Redaktorka Forsal.pl. Absolwentka stosunków międzynarodowych ze specjalizacją bezpieczeństwo i studia strategiczne na Uniwersytecie Warszawskim, a z pasji dziennikarka. W przeszłości związana z Polską Press i Polską Agencją Prasową.
Specjalizuje się w tematach związanych z bezpieczeństwem krajowym i międzynarodowym oraz tematyką społeczną. Od lat przygląda się przestrzeganiu praw człowieka w Polsce i na świecie. W wolnym czasie ogląda mecze siatkówki i czyta kolejne reportaże.