Premier Boris Johnson i minister spraw zagranicznych Dominic Raab oświadczyli w środę, że Wielka Brytania uważa wejście w życie ustawy za wyraźne i poważne naruszenie przez Chiny wspólnej chińsko-brytyjskiej deklaracji z 1984 r. o warunkach przekazania Hongkongu pod zwierzchnictwo Pekinu. W związku z tym rozszerzą prawa posiadaczy brytyjskich paszportów zamorskich do osiedlania się w Wielkiej Brytanii.

Status brytyjskiej narodowości zamorskiej został stworzony w 1985 r. tylko dla mieszkańców Hongkongu, którzy urodzili się przed przekazaniem Hongkongu Chinom, czyli przed 30 czerwca 1997 r. włącznie i którzy w wyznaczonym terminie wystąpili o jego przyznanie.

Reklama

Jak szacuje brytyjskie ministerstwo spraw zagranicznych, status taki ma ok. 2,9 mln osób, z czego według stanu na 24 lutego, niespełna 350 tys. miało ważne paszporty potwierdzające go. Ponieważ status brytyjskiej narodowości zamorskiej nie jest dziedziczony ani nie można go już nabyć, liczba 2,9 mln może się tylko zmniejszać.

Obecnie posiadacze brytyjskich paszportów zamorskich mają prawo do bezwizowego wjazdu do Wielkiej Brytanii na pobyty do sześciu miesięcy a także do brytyjskiej opieki konsularnej za granicą, ale nadal podlegają kontrolom imigracyjnym, nie mają automatycznego prawa do zamieszkania i pracy w Wielkiej Brytanii a podróżując nie mają takiego samego statusu jak obywatele brytyjscy.

Jak zapowiedział Raab, brytyjski rząd zamierza przyznać im - oraz ich współmałżonkom i będącym na ich utrzymaniu dzieciom - prawo do mieszkania i pracy lub studiowania w Wielkiej Brytanii przez pięć lat. Po pięciu latach pobytu będą mogli się ubiegać o status osoby osiedlonej, zaś po kolejnym roku - o brytyjskie obywatelstwo.

Szczegóły nowych zasad dla posiadaczy brytyjskich paszportów zamorskich mają zostać przedstawione w najbliższych tygodniach. Raab zapewnił, że nie będzie żadnych limitów ani kwot jeśli chodzi o aplikujące osoby, zaś cały proces będzie prosty i szybki. Do czasu jego wejścia w życie posiadacze takich paszportów mogą wjeżdżać do Wielkiej Brytanii na dotychczasowych zasadach.

Chiński kontratak

Chińska ambasada w Londynie potępiła w czwartek zapowiedzi rządu Wielkiej Brytanii dotyczące możliwości osiedlenia się w tym kraju ok. 2,9 mln Hongkończyków. Chiny zastrzegają sobie prawo do podjęcia środków odwetowych – napisano w komunikacie.

Posunięcie władz brytyjskich byłoby „naruszeniem ich własnego stanowiska i obietnic, jak również międzynarodowego prawa i podstawowych norm rządzących stosunkami międzynarodowymi” - ocenił niewymieniony z nazwiska rzecznik chińskiej ambasady w Londynie.

„Wzywamy stronę brytyjską, aby obiektywnie i sprawiedliwie oceniała prawo o bezpieczeństwie państwowym dla Hongkongu, szanowała stanowisko i interesy Chin, zaprzestała wszelkich ingerencji w sprawy Hongkongu” - dodał rzecznik w komunikacie zamieszczonym na stronie ambasady.

Władze Wielkiej Brytanii przyznały azyl polityczny byłemu pracownikowi brytyjskiego konsulatu w Hongkongu Simonowi Chengowi, który w ubiegłym roku został aresztowany w Chinach kontynentalnych, gdy w Hongkongu trwały masowe prodemokratyczne protesty – podała w czwartek publiczna hongkońska stacja RTHK, powołując się na samego Chenga.

Cheng twierdził, że w areszcie w mieście Shenzhen przy granicy z Hongkongiem był torturowany przez chińską policję, która starała się wydobyć od niego informacje dotyczące protestów. Władze Chin kontynentalnych podawały natomiast, że został aresztowany za korzystanie z usług prostytutki, a jego prawa nie zostały naruszone.

Udzielanie pomocy Hongkończykom uciekającym z regionu po wprowadzeniu nowego prawa rozważają również władze Australii. W środę specjalne biuro pomocy dla takich osób uruchomił już Tajwan.