Nie widzimy takiej potrzeby. Przepisy o wykazie weszły w życie 1 września br., a podatkowe obowiązki dotyczące płatności na rachunki widoczne w wykazie będą od 1 stycznia 2020 r. Daliśmy przedsiębiorcom cztery miesiące na to, by mogli zweryfikować, czy ich rachunki i rachunki ich kontrahentów są w wykazie podatników VAT, a jeśli ich tam nie ma, to żeby je zgłosili.
Do tej pory, gdy nie było to sankcjonowane, niektórzy przedsiębiorcy zgłaszali do urzędu skarbowego jeden rachunek zamiast np. trzech, którymi się posługiwali, albo zgłaszali rachunek, który był już dawno nieaktualny. Dzięki wprowadzonym zmianom Krajowa Administracja Skarbowa będzie miała pełny ogląd rachunków wykorzystywanych przez podatników w działalności gospodarczej. Jest to dla nas niezmiernie istotne, żeby podatnicy nie uciekali z pieniędzmi przed skarbówką, żeby nie wchodzili w szarą strefę i żebyśmy jako administracja skarbowa mogli monitorować i analizować to, co się faktycznie dzieje w płatnościach. Chcę podkreślić, że wykaz podatników, czyli tzw. biała lista, jest jednym z elementów uszczelniania systemu VAT. Nie istnieje w oderwaniu od innych narzędzi uszczelniających, takich jak np. split payment, System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej (czyli STIR).
To prawda, ale tam, gdzie jest mowa o specyficznych obowiązkach związanych z wykazem podatników VAT, czy też z obowiązkową podzieloną płatnością, wymagana jest zapłata na rachunek rozliczeniowy widniejący w wykazie. Przy czym mówimy o dużej skali działalności gospodarczej, bo wprowadziliśmy próg 15 tys. zł. Transakcje na kwoty powyżej 15 tys. zł u najmniejszych podatników, prowadzących jednoosobowo działalność gospodarczą, nie są dokonywane masowo, zatem i obciążenie pracą dla takich podatników w takich sytuacjach nie będzie nadmierne.
W przepisach o podatkach dochodowych (art. 22p ust. 1 i ust. 2 ustawy o PIT oraz art. 15d ust. 1 i 2 ustawy o CIT) jest wyraźne odwołanie do ustawy – Prawo przedsiębiorców. Jest mowa o płatności dotyczącej transakcji określonej w art. 19 tej ustawy, czyli takiej, której jednorazowa wartość przekracza 15 tys. zł.
Nie chciałbym odpowiadać na pytania dotyczące konkretnych stanów faktycznych, od tego jest Krajowa Informacja Skarbowa. Odpowiedź na pytanie, czy mamy do czynienia z jednorodną transakcją, zależy od okoliczności danej sprawy, nie da się tego zdefiniować w kilku słowach.
Decyduje charakter transakcji. Celowo odwołaliśmy się do pojęcia z ustawy – Prawo przedsiębiorców, ponieważ założyliśmy, że podatnikom jest już ono znane. W podatkach dochodowych już od trzech lat są sankcje za zapłatę gotówką powyżej 15 tys. zł. Na tym tle powstało bogate orzecznictwo, w tym liczne interpretacje indywidualne, wyjaśniające, co rozumieć przez jednorazową wartość transakcji dla celów obrotu bezgotówkowego. Dokładnie tą samą wykładnią należy się kierować przy ustalaniu obowiązku zapłaty na rachunek ujawniony w wykazie podatników VAT. Nie jest to więc nowość dla podatników.
Nie, bo od analizowania konkretnych stanów fatycznych jest Krajowa Informacja Skarbowa. Podatnik może się tam zawsze zwrócić, gdy ma wątpliwości podatkowe.
Powinien zgłosić swój rachunek rozliczeniowy lub rachunek w SKOK otwarty w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą do urzędu skarbowego. Jeżeli nie ma takiego rachunku, może go założyć.
Tak.
Powinien liczyć się z tym, że ten obowiązek prędzej czy później go dosięgnie. Od razu doprecyzuję, że chodzi o zapłatę kwoty powyżej 15 tys. zł wynikającej z faktury wystawionej przez podatnika VAT czynnego. Nie dotyczy to więc zapłaty za usługi podatnika zwolnionego z VAT ze względu na jego obroty poniżej 200 tys. zł. Jeżeli taki podatnik, zwolniony z VAT, wystawia faktury (co w praktyce nie zawsze ma miejsce), to zapłata nie musi trafiać na rachunek rozliczeniowy ujawniony w wykazie.
To zależy, czy jest on zarejestrowany jako podatnik VAT czynny. Jeżeli jest, to nawet gdy wystawia faktury ze zwolnieniem (ponieważ świadczy usługi zwolnione z VAT), obejmują go regulacje o wykazie.
Wszystkie dotyczące transakcji o wartości powyżej 15 tys. zł.
Tak, jeżeli wartość transakcji jest powyżej 15 tys. zł. Wprawdzie potocznie nazywamy to najmem prywatnym, ale mówimy przecież o podatniku VAT czynnym – bo tylko takiego podatnika dotyczą regulacje o zapłacie na rachunek z wykazu. Nie jest tak, że ta sama osoba występuje w jednych transakcjach jako podatnik VAT czynny, a w drugich jako podatnik VAT zwolniony. Jeżeli ktoś jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, to dotyczą go regulacje o wykazie, nawet jeżeli świadczy usługi zwolnione z VAT.
Jeżeli na gruncie ustawy o VAT przedsiębiorca jest podatnikiem VAT czynnym, to wystawiając faktury z tytułu transakcji o wartości powyżej 15 tys. zł, powinien przyjmować płatności na rachunek rozliczeniowy.
Należałoby spytać, w jakiej relacji ze swoim usługobiorcą występuje menedżer dla celów VAT. Kontrakt menedżerski nie zawsze spełnia warunki działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT. Przykładem może być brak niezależności menedżera i kwestia jego odpowiedzialności wobec osób trzecich. Jeżeli natomiast menedżer prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT, jest podatnikiem VAT czynnym, wystawia faktury, to oczywiście zapłata za jego usługi powinna trafiać na rachunek z wykazu. O ile oczywiście dotyczy ona transakcji o wartości powyżej 15 tys. zł.
Odpowiem w ten sposób: to może być jednorodna transakcja. Czy faktycznie jest? Należałoby przeanalizować dany stan faktyczny.
To nieporozumienie. Nie jest tak, że każda kwota na koncie indywidualnego przedsiębiorcy jest wydatkiem lub przychodem z działalności gospodarczej. O tym decydują przepisy ustawowe, a one nie definiują źródła przychodów pod kątem tego, na jaki rachunek wpływa należność.
To bardzo dobra praktyka, żeby oddzielić sferę prywatną od firmowej. Proszę pamiętać, że siłą rzeczy sfera firmowa staje się coraz bardziej przejrzysta dla administracji skarbowej.
Nie robiliśmy tych regulacji po to, żeby zadowalać banki, tylko żeby dopełnić uszczelnianie systemu podatkowego, żebyśmy mogli w pełni wykorzystać system STIR i żeby płatności między podatnikami były lepiej monitorowane.
Pod uwagę brano to, że niektórzy przedsiębiorcy prowadzą działalność gospodarczą w naprawdę niewielkiej skali i nie ma sensu przymuszać ich do zakładania rachunków rozliczeniowych. Zdecydowanie wystarczy im rachunek osobisty. Podkreślę raz jeszcze, że podatnik VAT zwolniony, np. z uwagi na poziom sprzedaży, nie musi otrzymywać płatności na rachunek z wykazu, tacy podatnicy mogą dalej posługiwać się rachunkami ROR.
Tego, czy rachunek jest rozliczeniowy, czy rozliczeniowo-oszczędnościowy, nie sprawdzamy przez porównanie z wpisem do CEIDG. Sprawdzamy to w inny sposób – porównujemy z naszą bazą rachunków, którą mamy z systemu STIR. W systemie tym są tylko rachunki rozliczeniowe. Jeżeli więc przedsiębiorca zgłosi do CEIDG jako rachunek firmowy swoje konto osobiste, to nie będzie ono raportowane do systemu STIR, a w związku z tym nie ukaże się też w wykazie.
Nie mogą ze względu na wymóg porównywalności z systemem STIR. W STIR mogą być tylko rachunki rozliczeniowe. W przeciwnym razie administracja skarbowa miałaby wgląd do sfery prywatnej podatników, a do niej wglądu mieć nie może.
Faktycznie, zdarzają się takie przypadki. Przyczyną są kwestie techniczne, związane z tym, jak taki rachunek został zgłoszony przez bank do STIR i czy bank faktycznie go zaraportował. Został uruchomiony dla podatników specjalny kanał komunikacji z KAS, żeby takie sytuacje wyjaśniać (link: https://www.gov.pl/web/kas/wykaz-podatnikow-vat).
W prawie bankowym nie ma zastrzeżenia, że banki nie mogą założyć rachunku rozliczeniowego osobom, które nie są wpisane do CEIDG. Są to być może specyficzne wymagania banków, ale wymagałoby analizy, czy są one zgodne z przepisami.
Jesteśmy w stałym i bardzo dobrym kontakcie ze Związkiem Banków Polskich.
Skoro jest taka potrzeba zakładania rachunków rozliczeniowych, to jestem przekonany, że banki nie będą robić problemów swoim klientom. Banków na rynku jest zresztą wiele, podatnicy mają szeroki wybór, z usług którego banku chcą korzystać.
Nie, rachunek musi zostać zgłoszony przez jego właściciela. Obowiązek ten ciąży i zawsze ciążył na właścicielu, tyle że do tej pory nie zawsze chętnie był wykonywany. Natomiast w razie zawiadomienia o przelewie administracja skarbowa będzie mogła wezwać właściciela rachunku do wyjaśnienia sytuacji.
Oczywiście, że nie, zwłaszcza że pozostali kupujący raczej nie będą wiedzieć o tym, że ktoś już złożył takie zawiadomienie. W efekcie może to skłonić sprzedawcę do założenia jednak rachunku rozliczeniowego.
Możliwe są dwie sytuacje. Możemy mieć przedsiębiorcę w rozumieniu zagranicznych przepisów, który wykonuje w Polsce transakcje podlegające opodatkowaniu i jest tu zarejestrowany jako podatnik VAT czynny. Wówczas traktujemy go tak, jak polskiego podatnika, i to zarówno dla celów podzielonej płatności, jak i przepisów o wykazie. Ale możemy mieć też zagranicznego przedsiębiorcę, który nie dokonuje w Polsce żadnych czynności podlegających opodatkowaniu i nie jest tu zarejestrowany dla celów VAT, ponieważ obowiązek podatkowy spoczywa na polskim nabywcy (np. z tytułu importu usług lub wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów). W takiej sytuacji nie mają zastosowania ani przepisy o białej liście, ani o obowiązkowym split paymencie.
Odpowiedź na to pytanie leży w gestii Ministerstwa Rozwoju.
>>> Polecamy: Trzynastki co roku? Projekt ustawy w sprawie 13. i 14. emerytur w wykazie prac rządu
