Dzięki inicjatywie prezydenta Andrzeja Dudy zakres funkcjonowania programu Czyste Powietrze można poszerzyć o najuboższych - powiedział w czwartek minister klimatu Michał Kurtyka.

Kurtyka towarzyszył w czwartek m.in. prezydentowi Andrzejowi Dudzie podczas prezentacji zmian w programie "Czyste Powietrze". Jak powiedział szef MK, dzięki inicjatywie prezydenta można poszerzyć zakres funkcjonowania tego programu o najuboższych.

"Kwestia walki ze smogiem jest takim wyzwaniem, które łączy Polaków" - ocenił Kurtyka. Zaznaczył, że w drugiej odsłonie programu "Czyste Powietrze", uproszczonej, rząd chce dotrzeć do szerszego grona beneficjentów.

"Od samego początku mamy świadomość, że walka ze smogiem, kwestia czystego powietrza, jest wyzwaniem cywilizacyjnym, przed którym stoimy, jako naród, jako państwo, jako mieszkańcy naszego kraju, czy to miast, czy wsi. Chcemy z tym smogiem się rozprawić, chcemy z nim walczyć" - podkreślił.

Reklama

Minister poinformował, że przewidywane uproszczenia mają bardzo kompleksowy charakter, dotyczą nie tylko uproszczenia samej procedury, skrócenia czasu procedowania wniosku.

"Ale poprzez zmianę wielkości dotacji i sposobu jej przyznawania chcemy dotrzeć do jak największej liczby beneficjentów - w szczególności włączając w to samorządy - również do najuboższych" - poinformował.

Obecny na konferencji prezes Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) Piotr Woźny poinformował, że w zmienionym programie "Czyste Powietrze" uprawnieni do dotacji na wymianę pieców na nowocześniejsze zostaną podzieleni na trzy grupy, ze względu na poziom dochodów w gospodarstwie domowym.

W pierwszej grupie, jak powiedział Woźny, znajdą się osoby "średniozamożne", którym będzie przysługiwało do 20 tys. zł, jeśli zdecydują się na wymianę przestarzałego pieca i ocieplenie swojego domu. Jeżeli dodatkowo zdecydują się na instalację fotowoltaiczną, to otrzymają dodatkowo 5 tys. zł dotacji na jej montaż.

"Druga grupa to osoby, którym musimy przyznać podwyższone dofinansowanie, bo bez niego nie będą w stanie przeprowadzić tych inwestycji. Szacujemy, że około 60 proc. dotacji powinny otrzymać takie osoby, żeby dostać realną zachętę do wymiany przestarzałego pieca i ocieplenia swojego domu" - stwierdził Woźny.

Wyjaśnił, że gospodarstwom domowym, które znajdą się w drugiej grupie, będzie przysługiwało do 32 tys. zł, a jeśli zdecydują się na instalację fotowoltaiczną, otrzymają dodatkowo 5 tys. zł. Podwyższona dotacja będzie przysługiwała, jeśli dochód netto na osobę w gospodarstwie wieloosobowym będzie wynosił mniej niż 1400 zł na osobę, a w gospodarstwach jednoosobowych mniej niż 1960 zł na osobę.

"Trzecia noga programu jest kierowana do osób, które już nie potrafią samodzielnie prowadzić swoich spraw. To są osoby, którym trzeba wymienić przestarzałe piece i za nich ich domy termomodernizować. (...) W tym przypadku chcemy finansować do 100 proc. wartości inwestycji" - powiedział Woźny.

Szef NFOŚiGW poinformował, że formularz elektroniczny wniosku w ramach programu "Czyste Powietrze" będzie na witrynach rządowych gov.pl i będzie przypominał ten stosowany w programie "Mój Prąd".

Woźny dodał, że obecnie możemy wystąpić o dotację do 6 miesięcy od inwestycji, np. zakupu produktów, czy usług objętych programem. "Do tej pory należało najpierw wystąpić o dotację, stwierdziliśmy, że wprowadzimy okres 6 miesięcznej karencji na wydatki" - stwierdził.

Prezes Funduszu dodał, że wprowadzane rozwiązania były dyskutowane z alarmami smogowymi, wojewódzkimi Funduszami Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz organizacjami biorącymi udział w konsultacjach przez ostatnie kilka miesięcy.

Jak informuje Ministerstwo Klimatu, Uproszczenie zasad przyznawania dotacji w programie "Czyste Powietrze" będzie polegać na odejściu od weryfikacji wysokości dochodu przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska. Za wydawanie zaświadczeń potwierdzających prawo do zwiększonego dofinansowania w programie oraz udzielania pożyczek będą odpowiadać teraz gminy.

Ponadto dzięki uproszczeniu wniosku i zmniejszeniu liczby dokumentów do oceny termin rozpatrywania wniosku o dofinansowanie został skrócony z 90 do 30 dni. Nabór wniosków w zreformowanym programie "Czyste Powietrze" rusza 15 maja.

Celem programu "Czyste Powietrze" - z budżetem 103 mld zł na lata 2018-2029 – jest poprawa jakości powietrza oraz zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych przez wymianę źródeł ciepła i poprawę efektywności energetycznej jednorodzinnych budynków mieszkalnych

Szczegóły najważniejszych zmian w programie „Czyste Powietrze”

1. Uproszczenie zasad przyznawania dotacji

Uproszczenie zasad przyznawania dotacji w programie „Czyste Powietrze” będzie polegać na odejściu od weryfikacji wysokości dochodu przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska. Za wydawanie zaświadczeń potwierdzających prawo do zwiększonego dofinansowania w programie oraz udzielania pożyczek będą odpowiadać teraz gminy.

Beneficjenci zostali podzieleni na dwie grupy uprawnione do dofinansowań o różnej wysokości.

1) Podstawowe dofinansowanie otrzymają osoby mające roczny dochód nieprzekraczający 100 000 zł.

2) Podwyższony poziom dofinansowania dotyczy osób, których przeciętny miesięczny dochód na jednego członka ich gospodarstwa domowego nie przekracza kwoty:

- 1400 zł netto w gospodarstwie wieloosobowym,

- 1960 zł netto w gospodarstwie jednoosobowym.

Jest trzecia opcja, czyli jeszcze bardziej intensywna forma wsparcia – dotacja z programu „STOP SMOG”, która wynosić może między 90% a 100% wartości realizowanej inwestycji. Będzie ona przysługiwać tym potrzebującym intensywnego wsparcia osobom, które znajdą się w programie dzięki aktywności gmin zainteresowanych udziałem w programie „STOP SMOG”. Takie gminy mogą uzyskać rządową dotację na ten cel ze środków Funduszu Termomodernizacji i Remontów, finansującą 70% kosztów przedsięwzięć w zakresie wymiany przestarzałych kotłów oraz ocieplenia domów najmniej zamożnym i najbardziej potrzebującym wsparcia mieszkańcom tych gmin.

2. Włączenie w program Jednostek Samorządu Terytorialnego

Luka w sieci dystrybucji programu „Czyste Powietrze” została uzupełniona przez włączenie w jego realizację jednostek samorządu terytorialnego – aktualnie podpisano 658 porozumień z gminami. To one znają potrzeby na swoim obszarze i wiedzą, jakie problemy mają ich mieszkańcy. To gmina posiada też wiedzę, kto może skorzystać i z jakiej formy pomocy.

W ramach nowej odsłony programu „Czyste Powietrze” wprowadzono nowe zadania dla gmin:

- wydawanie zaświadczeń potwierdzających prawo do zwiększonego dofinansowania,

- pomoc wnioskodawcom w złożeniu wniosku,

- możliwość udzielania pożyczek osobom uprawnionym do zwiększonego dofinansowania (ze środków udostępnionych przez NFOŚiGW dla wojewódzkich funduszy z przeznaczeniem na pożyczki dla beneficjentów),

- możliwość łączenia dotacji z programów gminnych z dotacją w programie „Czyste Powietrze”.

3. Skrócenie czasu rozpatrywania wniosków

Dzięki uproszczeniu wniosku i zmniejszeniu liczby dokumentów do oceny termin rozpatrywania wniosku o dofinansowanie został skrócony z 90 do 30 dni.

4. Uproszczenie wniosku o dotację

Nowa wersja wniosku przygotowana została w oparciu o zastrzeżenia zgłaszane do jego poprzedniej wersji. Uproszczony został wniosek aplikującego o środki finansowe, przez co potencjalny beneficjent poświęci mniej czasu na jego wypełnienie. Zrezygnowano z konieczności podawania we wniosku informacji technicznych, których uzupełnianie sprawiało wnioskodawcom problemy na etapie jego wypełniania. Zrezygnowano także z konieczności zbierania dokumentów dot. wysokości dochodów, a zamiast dołączania dokumentów wystarczy złożenie oświadczeń.

5. Możliwość składania wniosków online w serwisie gov.pl

Na rządowym portalu gov.pl przygotowano podstronę dedykowaną programowi. W pierwszej fazie wnioskodawcy znajdą tam linki do generatorów wojewódzkich funduszy ochrony środowiska, a następnie – na przełomie maja i czerwca– planuje się ogólnopolską odsłonę e-wniosków na gov.pl.

6. Włączenie w program sektora bankowego, który jest źródłem finansowania uzupełniającego i pomostowego (pożyczki/kredyty)

Dla przyspieszenia realizacji programu oraz efektywnego wykorzystania kredytu bankowego z dotacją przez właścicieli domów jednorodzinnych Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wraz ze Związkiem Banków Polskich, podjął prace nad przygotowaniem warunków do oferowania przez banki produktów umożliwiających finansowanie kosztów kwalifikowanych przedsięwzięć związanych z wymianą przestarzałych pieców oraz ociepleniem domów. We wrześniu br. planowane jest uruchomienie pierwszych kredytów na cele antysmogowe. Celem tych prac jest przygotowanie procedur obsługi przez banki wniosku beneficjenta o dotację przeznaczonego na częściową spłatę kapitału kredytu. Wniosku, który został dostosowany do specyfiki obrotu bankowego i który będzie składany za pośrednictwem banku wraz z wnioskiem o kredyt umożliwiając dofinansowanie w celu realizacji przedsięwzięcia termomodernizacyjnego.

Więcej informacji o współpracy sektora bankowego z NFOŚiGW w ramach programu „Czyste Powietrze”: http://nfosigw.gov.pl/o-nfosigw/aktualnosci/art,1574,program-czyste-powietrze-wkracza-w-nowa-faze.html

7. Integracja z programem „Mój Prąd”

Ważną zmianą w programie „Czyste Powietrze” jest także integracja z programem „Mój Prąd” przez możliwość uzyskania dotacji do 5 tys. zł na montaż instalacji fotowoltaicznej, bez konieczności składania dwóch osobnych wniosków.

8. Powiązanie poziomu dotacji z efektem ekologicznym – bonus za niskoemisyjność i odnawialność

Premiowane będą te inwestycje, które są rozwiązaniami bezemisyjnymi (pod względem niskiej emisji) i umożliwiają redukcję emisji CO2. Najwyższe dofinansowanie będzie przyznawane dla inwestycji optymalnych z punktu widzenia celów powietrzno-klimatycznych, tj. instalacja łącznie pompy ciepła oraz instalacji fotowoltaicznej.

9. Dotacje dla tych, którzy wymienili już źródło ciepła

W nowej wersji programu istnieje możliwość otrzymania dofinansowania na termomodernizację w przypadku osób, które mają już wymienione źródło ciepła na nisko/zeroemisyjne (do 10 tys. zł, a w przypadku osób uprawnionych do zwiększonego poziomu dofinansowania – do 15 tys. zł na realizację zadań związanych z ociepleniem budynku oraz wymianą stolarki okiennej i drzwiowej).

10. Możliwość finansowania przedsięwzięć rozpoczętych i zakończonych

Będzie można finansować przedsięwzięcia rozpoczęte do 6 miesięcy przed złożeniem wniosku o dofinansowanie, przy czym data ich rozpoczęcia nie może być wcześniejsza niż 15 maja br. Zmieniona wersja programu umożliwia także wsparcie inwestycji już zakończonych.

>>> Czytaj też: Miliardy pomocy dla firm w związku z pandemią COVID-19 mają się zazielenić