Rosnąca popularność AI rozwiązań wspomagających zawodowe obowiązki, nabiera szczególnego znaczenia w obliczu nowych wymogów dotyczących przejrzystości ich stosowania, które zaczną obowiązywać od 2 sierpnia na mocy unijnego Aktu o sztucznej inteligencji.
Każdy pracownik musi się przygotować do zmian w zasadach używania AI
Każdy pracownik musi przygotować się na nadchodzące zmiany prawne dotyczące stosowania sztucznej inteligencji skłaniają do przyjrzenia się temu, jak powszechnie jest ona już wykorzystywana w miejscu pracy.
Firmy przygotowują się do nowych obowiązków, podczas gdy pracownicy coraz częściej korzystają z narzędzi opartych na AI w codziennych zadaniach.
Dla 4 na 10 Polaków AI w pracy to codzienność
Najnowsze międzynarodowe badanie „2026 HR & Payroll Pulse” przeprowadzone przez SD Worx wśród 5936 pracodawców i 16 500 pracowników w 16 europejskich krajach pokazuje, że już niemal 4 na 10 (38,4 proc.) polskich oraz 29 proc. europejskich pracowników przyznaje, że regularnie korzysta z AI, aby wspierać swoją pracę.
A już co trzeci Polak (34,4 proc.) oraz co czwarty Europejczyk (25,8 proc.) obawia się, że ta technologia sprawi, że duża część ich zadań stanie się zbędna.
Co ciekawe, SD Worx sprawdził również jak te odczucia wyglądają wśród pracowników, którzy dotychczas korzystali z AI i tych, którzy nie byli jeszcze jej użytkownikami.
Okazuje się, że obawy są wyższe wśród Polaków, którzy już z niej korzystają (45,1 proc.), niż wśród tych, którzy jeszcze z niej nie korzystali (29,8 proc.). Wraz ze wzrostem popularności AI w miejscu pracy rośnie także zapotrzebowanie na przejrzystość i odpowiedzialne użytkowanie.
Już dwie trzecie ankietowanych z Polski (66,6 proc.) uważa, że systemy AI powinny działać w sposób przejrzysty i jasno pokazywać, jak podejmują decyzje.
Połowa osób na stanowiskach menedżerskich coraz częściej korzysta z AI.
Raport pokazuje, że pracownicy zdają sobie sprawę, że coraz częściej wspierają się nowoczesną technologią. Już 41 proc. Polaków i 31,9 proc. Europejczyków przyznało, że częściej korzysta ze sztucznej inteligencji w codziennych zadaniach.
Warto zaznaczyć, że wśród badanych to polscy menedżerowie częściej deklarowali coraz częstsze korzystanie z tej technologii w codziennych zadaniach – 51,3 proc., w porównaniu do zatrudnionych niebędących menedżerami (32,1 proc.). Co ciekawe, wyniki pokazują, że zainteresowanie rośnie także wśród tych pracowników, którzy dotąd nie korzystali ze sztucznej inteligencji: wskazało tak aż 15,6 proc. respondentów.
Pracownik, który używa AI musi działać odpowiedzialnie
Sztuczna inteligencja jest już codziennością zawodową Polek i Polaków. Z roku na rok rośnie odsetek pracowników, korzystających z AI w pracy. To pokazuje, że technologia ta przestaje być domeną wąskiej grupy specjalistów i staje się elementem wsparcia w coraz większej liczbie zawodów. Wraz z rosnącą popularnością AI rośnie jednak odpowiedzialność pracodawców.
- Organizacje powinny wspierać pracowników w rozwijaniu kompetencji potrzebnych nie tylko do efektywnego, ale również świadomego i odpowiedzialnego korzystania z technologii - tłumaczy Ireneusz Hołowacz, ekspert w zakresie technologii w SD Worx Poland.
Nie wszyscy pracownicy otrzymują wsparcie od pracodawcy Już 7 na 10 (70,3 proc.) polskich pracowników, korzystających z AI przyznaje, że dzięki niej pracuje wydajniej. Jednocześnie tylko 58,9 proc. z nich otrzymuje wystarczające wsparcie pracodawcy, aby rozwijać umiejętności potrzebne do maksymalnego wykorzystania tej technologii.
Wyniki pokazują, że choć zatrudnieni dostrzegają korzyści płynące z AI, nie zawsze idą za tym odpowiednie działania wspierające rozwój kompetencji. Tymczasem takie wsparcie jest również obowiązkiem przełożonych.
Te obowiązki pracownik pracujący z AI musi wykonać
Zgodnie z Aktem o sztucznej inteligencji od 2 lutego 2025 r. europejscy pracodawcy są zobowiązani do podejmowania działań zapewniających , że pracownicy i inne osoby korzystające z systemów AI lub zarządzające nimi posiadają odpowiednią wiedze na temat tej technologii.
Nie muszą być ekspertami w tej dziedzinie, ale powinni umieć korzystać z niej w sposób odpowiedzialny oraz rozpoznawać związane z nią ryzyka. AI nie zastąpi ludzkich kompetencji Badanie przeprowadzone przez SD Worx , dostawcę usług HR i payroll pokazuje również inny obraz podejścia do technologii.
Pracownicy w Polsce (60,3 proc.) i w Europie (67,8 proc.) nadal wierzą w swoje możliwości i uważają, że AI nie zastąpi ich unikalnych ludzkich cech. Oczekiwania dotyczące idealnego podziału zadań między ludzi a AI są jednak zróżnicowane.
Blisko połowa (46,2 proc.) wszystkich ankietowanych Polaków spodziewa się nadal samodzielne wykonywać większość obowiązków, korzystając jedynie z ograniczonego wsparcia ze strony AI. Dla porównania, 43,2 proc. przewiduje model współpracy, w którym technologia odgrywa tylko rolę wspierającą.
Co istotne, osoby korzystające już dziś z AI mają wyraźnie inne oczekiwania niż pracownicy, którzy nie wykorzystują takich narzędzi. Aż 65 proc. osób niekorzystających z AI spodziewa się nadal wykonywać większość zadań samodzielnie, podczas gdy wśród użytkowników AI odsetek ten wynosi zaledwie 33 proc.
Jednocześnie ponad połowa (55 proc.) użytkowników AI postrzega przyszłość pracy jako współpracę człowieka i technologii, wobec 26 proc. wśród osób, które z niej nie korzystają. Etyczne wykorzystanie AI pozostaje wyzwaniem
Pracownik będzie wspomagany przez swoją organizację
Rosnąca obecność AI w miejscu pracy sprawia, że coraz większego znaczenia nabiera sposób jej wykorzystania przez organizacje. Tymczasem tylko 56,8 proc. Polaków i 52,1 proc. Europejczyków jest przekonanych, że ich pracodawca korzysta z rozwiązań opartych na AI w sposób etyczny i odpowiedzialny.
Zaufanie do sposobu wykorzystywania tej technologii staje się szczególnie ważne w kontekście wchodzących w życie regulacji AI Act.
Ustawa o AI: część obowiązków dla systemów wysokiego ryzyka przesunięta na lata 2027-2028 Wyniki badania pojawiają się w momencie, gdy pracodawcy przygotowują się do kolejnego etapu wdrażania unijnego Aktu o sztucznej inteligencji (AI Act).
Zmian jest dużo, a jednocześnie harmonogram ich wdrażania może nie być przejrzysty – warto więc już teraz zaplanować działania. Choć najważniejsze obowiązki dotyczące systemów AI wysokiego ryzyka zostały przesunięte na lata 2027 i 2028, wymogi związane z przejrzystością stosowania sztucznej inteligencji zaczną obowiązywać już 2 sierpnia 2026 r.
Oznacza to między innymi konieczność informowania użytkowników o sytuacjach, w których wchodzą oni w interakcję z systemem AI, na przykład chatbotem.
- W określonych przypadkach wymagane będzie również wyraźne oznaczanie treści wygenerowanych lub zmodyfikowanych przy wykorzystaniu sztucznej inteligencji. Treści wygenerowane w ten sposób będą musiały zostać oznakowane w formacie nadającym się do odczytu maszynowego i wykrywalnym jako sztucznie wygenerowanym lub zmanipulowanym – tłumaczy radca prawny Marcin Sanetra, partner w PCS Paruch Stępień Kanclerz.
Niedawna publikacja pakietu zmian – projekt AI Omnibus z czerwca 2026 r., znacząco ograniczył jednak zakres obowiązków, które pierwotnie miały wejść w życie i 2 sierpnia 2026 r. będzie obowiązywać w zredukowanej wersji.
Co się więc zmieni i o czym pracownik musi wiedzieć
Między innymi, systemy AI dotykające praw podstawowych człowieka będą musiały spełnić wymogi Aktu o sztucznej inteligencji do 2 grudnia 2027 r., a systemy AI wykorzystywane w innych produktach, np. w przemyśle, transporcie czy zdrowiu – do 2 sierpnia 2028 r.
Dodatkowo, w AI Omnibusie przewidziano rozszerzenie możliwości wykorzystywania wrażliwych danych osobowych oraz zniesiono obowiązek zapewnienia braku stronniczości modeli AI – w obecnym stanie platformy będą jedynie zobowiązane do podejmowania działań, które ograniczą ww. stronniczość.
Ponadto, platformy nie będą już miały obowiązku zapewnienia kompetencji w zakresie korzystania z AI, co zastąpiono zobowiązaniem ich do promowania przez dostawców systemów AI wiedzy i umiejętności pozwalających na bezpieczne korzystanie z narzędzi sztucznej inteligencji (tzw. AI literacy).
Dla zachowania pełnego obrazu warto zaznaczyć, że przewidziano również rozwiązanie przejściowe dotyczące wybranych wymogów technicznych.
Dostawcy generatywnych systemów AI tworzących syntetyczne treści, takie jak: obrazy, materiały wideo, nagrania audio czy teksty, które były dostępne na rynku przed 2 sierpnia 2026 r., będą mieli czas do 2 grudnia 2026 r. na dostosowanie się do obowiązku oznaczania takich materiałów w formacie czytelnym maszynowo.
Dziennikarz z zawodu i zamiłowania. Zajmuje się tematyką gospodarczą, prawną i finansową, szczególnie nowymi technologiami, i komunikacją oraz mediami. Poza dziennikarstwem zajmuje się fotografią, jeździ na nartach i uwielbia Hiszpanię. Z marką INFOR związany wcześniej, zaczynał przygodę z dziennikarstwem w Gazecie Prawnej. Od kwietnia 2026 r. już jako dziennikarz internetowy przygotowuje i publikuje artykuły na portalu Forsal.pl.