Dwa nowe formularze. Opieka nad osobami z niepełnosprawnością od 2026 r. 30 - 240 godzin miesięcznie [projekt ustawy]

Warto pamiętać, że rząd stara się odejść od systemu orzeczeń o niepełnosprawności (poziom: znaczny, umiarkowany, lekki stopień niepełnosprawności). O to chodzi w świadczeniu wspierającym, aby o poziomie wsparcia decydował poziom potrzeby wsparcia. Nowy system ma wyłapywać nie tyle osoby o np. średnim poziomie niepełnosprawności, co osoby wymagające bardzo intensywnego wsparcia (persons with high-support needs). Cechą tego systemu jest to, że podstawą udzielenia pomocy jest po prostu zwykły formularz w formie ankiety, który opisuje poziom niesamodzielności w codziennym życiu danej osoby w zakresie samopielęgnacji, zdolności ruchowych, zdolności do sprzątania mieszkania, zrobienia zakupów, wyjścia na spacer, zdolności intelektualnych (pamięć, demencja, kojarzenie). 

Dwa nowe formularze dla osób zainteresowanych pomocą przy opiece nad osobą niepełnosprawną 

1) Formularz samooceny potrzeb w zakresie asystencji osobistej oraz 

2) Formularz ustalania prawa do asystencji osobistej. 

Ustalanie prawa do asystencji osobistej odbywać się poprzez złożenie wniosku do właściwego wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności, na podstawie wystandaryzowanego procesu oceniania potrzeb osoby z niepełnosprawnością w zakresie asystencji osobistej na podstawie: 

1}) formularza samooceny potrzeb w zakresie asystencji osobistej, 

2) wywiadu w miejscu zamieszkania osoby, obserwacji. 

Na tej podstawie Zespół ds. ustalania prawa do asystencji osobistej będzie wypełniał wystandaryzowany Formularz ustalania prawa do asystencji osobistej, który umożliwi m.in.

1. zróżnicowanie przyznanej liczby godzin asystencji osobistej w zależności od potrzeb użytkownika,
2. zróżnicowanie wysokości stawek dla asystenta osobistego z racji na szczególne potrzeby osoby z niepełnosprawnością, np. komunikacja wspomagająca i alternatywna (AAC), zachowania trudne lub wykluczenie komunikacyjne/transportowe,
3. zróżnicowanie wymagań oraz możliwości w zakresie uzyskania szkoleń specjalistycznych przez asystenta osobistego.

Nowa ścieżka odwoławcza - opieka nad osobą a procedura odwoławcza w staraniach o asystenta dla osoby z niepełnosprawnościami

Ostateczna decyzja ustalająca prawo do asystencji osobistej będzie miała charakter decyzji administracyjnej, od której będzie możliwe odwołanie się do wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności i przeprowadzenie powtórnej oceny przez innych specjalistów – członków Zespołu ds. ustalania prawa do asystencji osobistej. Od powtórnej oceny przysługiwać będzie odwołanie w drodze sądowej.

Nowa ustawa ma ułatwić kobietom wyjście z domu i pracę zarobkową

Zakres przyznawanych użytkownikowi godzin usług asystenckich będzie się wahać (zgodnie z projektem ustawy) od 30 do 240 godzin miesięcznie. Oznacza to, że w najniższych wymiarach asystent będzie świadczył na rzecz osoby z niepełnosprawnością tylko kilka godzin usług w tygodniu. Wydaje się, że takie rozwiązanie pozwoli na podjęcie aktywności zawodowej przez część kobiet i pogodzenie jej z obowiązkami rodzinnymi i związanymi z prowadzeniem domu.

Cechy szczególne ustawy

1. opiekuna może mieć niepełnosprawny nastolatek'
2. będzie możliwość samodzielnego zatrudniania asystenta osobistego.
3. Asystent będzia miał możliwość wykonywania czynności pielęgnacyjno-medycznych przez asystenta osobistego:
   1. Po przeszkoleniu i za zgodą obu stron (asystenta i użytkownika).