ZUS może zabrać nawet 989 zł. Ważne zmiany dla emerytów

Od marca 2026 r. emeryci mający od 55 do 64 lat, którzy otrzymują świadczenie przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego, powinni zwrócić uwagę na nowe progi dorabiania. ZUS zmienia obowiązujące limity – z jednej strony umożliwią one uzyskanie wyższych dochodów, z drugiej jednak przekroczenie ustalonych kwot może skutkować zmniejszeniem wypłaty. Aby uniknąć obniżki emerytury, warto dokładnie zapoznać się z aktualnymi zasadami.

Limity dorabiania dla rencistów i wcześniejszych emerytów obowiązujące do 28 lutego 2026 roku

W listopadzie ZUS ogłosił limity dorabiania dla osób pobierających wcześniejsze emerytury, które obowiązują od 1 grudnia 2025 r. do 28 lutego 2026 r. W tym okresie emeryci muszą pilnować dwóch progów dochodowych:

• 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, czyli 6140,20 zł brutto,
• 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, czyli 11 403,20 zł brutto.

Przekroczenie pierwszego progu powoduje zmniejszenie wypłacanego świadczenia, jednak nie więcej niż o ustaloną maksymalną kwotę obniżki. Z kolei przekroczenie drugiego limitu skutkuje zawieszeniem emerytury lub renty przez ZUS. Warto zauważyć, że limity wzrosły – w poprzednim kwartale (wrzesień–grudzień 2025 r.) wynosiły odpowiednio 6124,10 zł i 11 373,30 zł brutto, co oznacza wzrost o 16,10 zł w pierwszym przypadku i o 29,90 zł w drugim.

Limity dorabiania dla rencistów i wcześniejszych emerytów obowiązujące od 1 marca 2026 roku

Od 1 marca 2026 roku obowiązywać będą nowe limity dorabiania dla wcześniejszych emerytów. Jak wynika z Komunikatu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 lutego 2026 r. w sprawie kwot przychodu odpowiadających 70 % i 130 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za IV kwartał 2025 r. stosowanych przy zmniejszaniu albo zawieszaniu emerytur i rent (M.P. 2026, poz. 209):

• 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za IV kwartał 2025 r. wynosi 6438,50 zł;
• 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za IV kwartał 2025 r. wynosi 11 957,20 zł.

Oznacza to, że:

• przychód do 6438,50 zł miesięcznie – nie spowoduje zmniejszenia świadczenia,
• przychód od 6438,50 zł do 11 957,20 zł miesięcznie – spowoduje zmniejszenie wypłaty renty lub wcześniejszej emerytury,
• przychód powyżej 11 957,20 zł miesięcznie – spowoduje wstrzymanie wypłaty świadczenia.

Kwota maksymalnego zmniejszenia – na czym polega i ile wynosi?

Maksymalna kwota obniżenia wyznacza górną granicę, o jaką Zakład Ubezpieczeń Społecznych może pomniejszyć emeryturę lub rentę w przypadku przekroczenia niższego limitu dorabiania. W praktyce oznacza to, że nawet jeśli przychód wcześniejszego emeryta przekroczy 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia, redukcja świadczenia nie może być wyższa niż określony ustawowo pułap. Limit ten podlega corocznej aktualizacji w ramach marcowej waloryzacji i jest zróżnicowany w zależności od rodzaju pobieranego świadczenia.

Do 28 lutego 2026 r. obowiązują następujące kwoty maksymalnego zmniejszenia:

• 939,61 zł – w przypadku emerytur oraz rent z tytułu całkowitej niezdolności do pracy,
• 704,75 zł – dla rent z tytułu częściowej niezdolności do pracy,
• 798,72 zł – dla rent rodzinnych przysługujących jednej osobie.

Od 1 marca 2026 r. kwoty maksymalnego zmniejszenia, zgodnie z komunikatem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 lutego 2026 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych, kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent oraz kwot emerytur i rent wolnych od egzekucji i potrąceń, wyniosą:

• 989,41 zł – dla emerytur lub rent z tytułu całkowitej niezdolności do pracy,
• 742,10 zł – dla rent z tytułu częściowej niezdolności do pracy,
• 841,05 zł – dla rent rodzinnych, do których uprawniona jest jedna osoba.

Jakie zarobki spowodują, że ZUS zawiesi lub zmniejszy świadczenie?

O tym, czy ZUS obniży lub zawiesi wypłatę świadczenia, decyduje przede wszystkim wysokość przychodu z działalności, od której odprowadzane są obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne.

Chodzi w szczególności o dochody uzyskiwane m.in.:

• z pracy na podstawie umowy o pracę,
• z umów zlecenia i umów agencyjnych oraz współpracy przy ich wykonywaniu,
• z umów o świadczenie usług (innych niż zlecenie lub agencyjna), do których – zgodnie z Kodeksem cywilnym – stosuje się przepisy o zleceniu,
• z umów zlecenia, agencyjnych, umów o świadczenie usług lub umów o dzieło, jeśli emeryt lub rencista zawarł je z obecnym pracodawcą albo wykonuje na ich podstawie pracę na jego rzecz, nawet gdy umowa została podpisana z innym podmiotem,
• z pozarolniczej działalności gospodarczej oraz współpracy przy jej prowadzeniu,
• z pracy nakładczej,
• z pracy w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych oraz spółdzielniach kółek rolniczych,
• z odpłatnej pracy wykonywanej na podstawie skierowania w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztu,
• ze stypendiów sportowych,
• z pełnienia mandatu posła, posła do Parlamentu Europejskiego lub senatora,
• z wynagrodzenia za pełnienie funkcji członka rady nadzorczej,
• ze służby w tzw. służbach mundurowych (np. Policji, Straży Pożarnej),
• z pracy wykonywanej za granicą,
• z zasiłków chorobowych, macierzyńskich i opiekuńczych,
• z wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy,
• ze świadczeń rehabilitacyjnych i wyrównawczych,
• z zasiłku wyrównawczego oraz dodatku wyrównawczego.

Kogo dotyczą limity dorabiania?

Limity dorabiania dotyczą wyłącznie osób, które pobierają świadczenia przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego, wynoszącego 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. W praktyce regulacje te mają zastosowanie m.in. do:

• osób korzystających z wcześniejszych emerytur,
• nauczycieli otrzymujących świadczenia kompensacyjne,
• uprawnionych do emerytur pomostowych,
• rencistów.

Po ukończeniu ustawowego wieku emerytalnego limity przestają obowiązywać, co oznacza, że seniorzy mogą podejmować zatrudnienie bez obawy o zmniejszenie lub wstrzymanie wypłaty swojego świadczenia.

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 1998 Nr 162 poz. 1118)
• Komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 lutego 2026 r. w sprawie kwot przychodu odpowiadających 70 % i 130 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za IV kwartał 2025 r. stosowanych przy zmniejszaniu albo zawieszaniu emerytur i rent (M.P. poz. 209)
• Komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 lutego 2026 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych, kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent oraz kwot emerytur i rent wolnych od egzekucji i potrąceń (M.P. poz. 220)