Nowy tekst jednolity, co się zmieniło?

W Dzienniku Ustaw opublikowano jednolity tekst rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wykroczeń, za które strażnicy straży gminnych mogą nakładać grzywny w drodze mandatu karnego.

Dokument uwzględnia nowelizację z 28 września 2023 r. Najważniejsza zmiana dotyczy przepisów pozwalających na nałożenie grzywny za niezłożenie w terminie deklaracji o źródłach ciepła lub źródłach spalania paliw do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.

To istotne zwłaszcza w kontekście kontroli związanych z ochroną powietrza i obowiązkami właścicieli nieruchomości.

Za co straż gminna może wystawić mandat?

Rozporządzenie określa wykaz wykroczeń, za które strażnicy mogą ukarać mandatem. Uprawnienia wynikają m.in. z przepisów takich jak:

  • Kodeks wykroczeń
  • Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
  • Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
  • Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
  • Prawo ochrony środowiska
  • Ustawa o ochronie zwierząt
  • Ustawa o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt
  • Ustawa o transporcie drogowym
  • Ustawa o publicznym transporcie zbiorowym

W praktyce oznacza to, że strażnicy miejscy mogą interweniować m.in. w sprawach:

  • nieprzestrzegania przepisów porządkowych w gminie,
  • naruszeń związanych z czystością i odpadami,
  • wykroczeń dotyczących ochrony środowiska,
  • niektórych naruszeń przepisów transportowych,
  • kwestii związanych z ochroną zwierząt.

Kto daje strażnikowi prawo do wystawienia mandatu?

Rozporządzenie reguluje również formalną stronę nakładania grzywien.

Upoważnienie do nakładania mandatów:

  • strażnikom wydaje komendant straży gminnej,
  • komendantom - właściwy wójt, burmistrz lub prezydent miasta (na imienny wniosek),
  • w strażach działających w strukturze urzędu gminy - upoważnienie wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta na wniosek komendanta.

Bez takiego upoważnienia strażnik nie może legalnie nałożyć mandatu karnego.

Mandat za brak deklaracji źródła ciepła, o czym trzeba pamiętać?

Jedną z ważniejszych kwestii ujętych w nowelizacji jest możliwość nałożenia grzywny za brak terminowego złożenia deklaracji dotyczącej źródeł ciepła. Obowiązek ten dotyczy właścicieli i zarządców nieruchomości.

W praktyce oznacza to, że:

  • brak złożenia deklaracji może skutkować kontrolą,
  • straż gminna może nałożyć mandat,
  • przepisy wpisują się w szersze działania związane z ograniczaniem emisji i kontrolą jakości powietrza.

Co to oznacza dla mieszkańców?

Publikacja tekstu jednolitego nie wprowadza nowych obowiązków, ale porządkuje i potwierdza aktualny stan prawny. Dla mieszkańców to sygnał, że:

  • zakres kompetencji straży gminnej jest szeroki,
  • kontrola może dotyczyć nie tylko kwestii porządkowych,
  • obowiązki środowiskowe (np. deklaracje źródeł ciepła) są realnie egzekwowane.

Warto więc upewnić się, że wszystkie wymagane formalności wobec gminy zostały dopełnione, szczególnie w obszarze ochrony środowiska.