Dodatek emerytalny dla sołtysów. Podstawa prawna
Zasady wypłaty świadczenia określa ustawa z dnia 26 maja 2023 roku o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz.U. 2023 poz. 1073). Na jej podstawie osoby, które w przeszłości sprawowały tę funkcję i spełniają ustawowe warunki, mogą otrzymywać comiesięczny dodatek. Początkowo jego wysokość ustalono na 300 zł, jednak świadczenie jest co roku waloryzowane, dzięki czemu jego kwota rośnie wraz ze zmianą warunków ekonomicznych.
Pełnienie funkcji sołtysa ma charakter społeczny, a wysokość diet przyznawanych przez poszczególne gminy nie jest jednakowa. Wprowadzenie dodatkowego świadczenia miało więc być formą docenienia wieloletniego zaangażowania w sprawy lokalnej społeczności oraz częściową rekompensatą za pełnioną przez lata funkcję.
Ile wynosi dodatek emerytalny dla sołtysów od 1 marca 2026?
Kwota świadczenia dla byłych sołtysów wynika z przepisów i jest co roku podwyższana. Od 1 marca 2026 roku dodatek wynosi 373,67 zł brutto miesięcznie. Świadczenie ma charakter dożywotni i jest wypłacane bez względu na wysokość pobieranej emerytury lub renty.
Ile wyniesie dodatek emerytalny dla sołtysów od 1 marca 2027?
Ostateczny wskaźnik waloryzacji emerytur i rent na 2027 rok będzie znany dopiero na początku przyszłego roku. Już teraz dostępne są jednak wstępne rządowe założenia. Wynika z nich, że świadczenia mogą zostać podwyższone według minimalnego mechanizmu przewidzianego w ustawie, czyli z uwzględnieniem inflacji oraz 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w 2026 roku.
Obecne prognozy wskazują, że waloryzacja od 1 marca 2027 roku mogłaby wynieść około 3,48 proc. Przy takim wskaźniku dodatek dla sołtysów wzrósłby z 373,67 zł do około 386,67 zł miesięcznie. Trzeba jednak pamiętać, że są to jedynie szacunki, a ostateczne kwoty będą zależały od danych, które zostaną ogłoszone w przyszłym roku.
Kto może otrzymać dodatek dla sołtysów?
Świadczenie dla byłych sołtysów mogą otrzymać osoby, które spełniają kilka określonych warunków. Jednym z nich jest sprawowanie funkcji sołtysa przez co najmniej 7 lat. Konieczne jest także osiągnięcie wieku emerytalnego, czyli 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn.
Wymagany okres pełnienia funkcji nie musi przypadać na następujące po sobie kadencje. Poszczególne okresy mogą być rozdzielone. Jeśli wnioskodawca nie ma dokumentów potwierdzających staż, może złożyć odpowiednie oświadczenie. Musi ono zostać potwierdzone przez co najmniej trzy osoby, które mieszkały w danym sołectwie w czasie, gdy pełnił on funkcję sołtysa.
Komu nie przysługuje dodatek dla sołtysa?
Samo osiągnięcie wymaganego wieku i co najmniej 7-letni staż pełnienia funkcji sołtysa nie oznaczają jeszcze automatycznego prawa do świadczenia. Zgodnie z art. 1 ust. 4 ustawy z 26 maja 2023 roku dodatku nie otrzyma osoba, która została prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione w związku z wykonywaniem obowiązków sołtysa.
Jak ubiegać się o dodatek dla sołtysa?
Aby otrzymać świadczenie dla byłych sołtysów, trzeba złożyć wniosek w odpowiedniej jednostce KRUS – oddziale regionalnym albo właściwej placówce terenowej. Dokument można przekazać osobiście, wysłać pocztą, złożyć za pośrednictwem ePUAP lub przesłać elektronicznie, opatrując go kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem zaufanym.
To KRUS odpowiada za przyznawanie i wypłatę tego dodatku, także w przypadku osób, które pobierają emeryturę lub rentę z ZUS bądź innego organu emerytalno-rentowego. Do wniosku należy dołączyć dokument potwierdzający okres sprawowania funkcji sołtysa, wydany przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Jeśli uzyskanie takiego zaświadczenia nie jest możliwe, można przedstawić własne oświadczenie poparte potwierdzeniem co najmniej trzech mieszkańców danego sołectwa. Konieczne jest również złożenie oświadczenia o niekaralności za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe związane z pełnieniem funkcji sołtysa.
Dominika Górtowska, dziennikarka, redaktorka Dziennik.pl i Forsal.pl. Absolwentka Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Pierwsze kroki w dziennikarstwie internetowym stawiała w serwisach Ringier Axel Springer, potem przez 10 lat związana była z największym e-commerce w Polsce. W Dziennik.pl i Forsal.pl zajmuje się przede wszystkim tematyką związaną z finansami osobistymi.