Mowa o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, które jest specjalnym wsparciem finansowym przeznaczonym dla osób, które przez wiele lat zajmowały się wychowaniem licznej rodziny i z tego powodu nie wypracowały prawa do minimalnej emerytury. Nie jest to klasyczna emerytura ani renta, lecz forma zabezpieczenia dla rodziców, którzy poświęcili się opiece nad dziećmi kosztem aktywności zawodowej.

Na czym polega program Mama 4+?

Program Mama 4+ działa na podstawie ustawy z 31 stycznia 2019 roku dotyczące rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego.

To comiesięczne świadczenie, które od 1 marca 2026 wynosi 1978,49 zł brutto - dokładnie tyle, ile wynosi najniższa emerytura w Polsce. Świadczenie jest waloryzowane, czyli co roku rośnie wraz z inflacją, podobnie jak zwykłe emerytury.

Na stronie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych czytamy, że w praktyce wysokość wsparcia jest ograniczona przepisami i nie może przekroczyć poziomu minimalnej emerytury:

"Wysokość świadczenia po waloryzacji nie może być wyższa od najniższej emerytury. Jeśli otrzymasz świadczenie w wysokości dopełnienia do najniższej emerytury, to suma rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego i emerytury albo renty, którą pobierasz, nie może być wyższa od najniższej emerytury" .

To oznacza, że jeśli osoba, która nie ma prawa do emerytury ani renty, może otrzymywać świadczenie w wysokości minimalnej emerytury 1978,49 zł brutto . Natomiast jeśli pobiera już niższe świadczenie, wsparcie z programu stanowi jedynie dopłatę do poziomu najniższej emerytury. Według najnowszych danych, średnia kwota wsparcia przekracza 1000 zł miesięcznie. Kto więc może otrzymać tzw. matczyną emeryturę i jakie trzeba spełnić warunki?

Kto może dostać świadczenie matczyne?

Matczyna emerytura nie przysługuje wszystkim w pełnej wysokości. Aby ją otrzymać, trzeba spełnić kilka podstawowych warunków:

  • urodzić lub wychować co najmniej 4 dzieci (wliczają się też dzieci przysposobione),
  • osiągnąć wiek emerytalny – 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn,
  • nie mieć wystarczających dochodów, by samodzielnie się utrzymać,
  • wychować dzieci (nie odebrano praw rodzicielskich),
  • złożyć wniosek do ZUS wraz z odpowiednimi dokumentami.

Emerytura przysługuje również ojcom po 65. roku życia, którzy wychowali co najmniej 4 dzieci np. po śmierci matki lub gdy ona porzuciła rodzinę.

Ważne: Aby otrzymać świadczenie, trzeba mieszkać w Polsce i mieć tutaj tzw. ośrodek interesów życiowych przez co najmniej 10 lat (po ukończeniu 16 roku życia), a także mieć polskie obywatelstwo lub obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub zalegalizowany pobyt w Polsce (cudzoziemcy).

Polecamy: Kalendarz księgowego 2026

Jak złożyć wniosek o emeryturę matczyną?

Trzeba pamiętać, że to nie jest świadczenie przyznawane automatycznie. Trzeba się o nie postarać składając wniosek w ZUS na formularzu ERP-14. W zależności od sytuacji, należy do niego dołączyć:

  • akty urodzenia dzieci lub inne dokumenty potwierdzające ich wychowanie,
  • oświadczenie o sytuacji dochodowej (zaświadczenia z urzędu skarbowego, które potwierdzają źródła osiąganych dochodów lub przychodów oraz ich wysokość),
  • zaświadczenie, które potwierdza aktualne zatrudnienie lub prowadzenie innej działalności zarobkowej oraz wysokość osiąganych dochodów lub przychodów,
  • zaświadczenie, które potwierdza wysokość innych pobieranych przez świadczeń,
  • zaświadczenie z urzędu gminy, które potwierdza rodzaj oraz wielkość posiadanego gospodarstwa rolnego,
  • oświadczenie o wysokości dochodu z gospodarstwa rolnego,
  • innymi dokumenty, które potwierdzają sytuację osobistą, rodzinną, majątkową i materialną,
  • dokumenty potwierdzające tożsamość.

ZUS może poprosić o dodatkowe wyjaśnienia, jeśli coś będzie niejasne. Decyzja zwykle zapada w ciągu 2–3 miesięcy.

Na jakich zasadach ZUS wypłaca rodzicielskie świadczenie uzupełniające?

Wypłata świadczenia przysługuje od pierwszego dnia miesiąca, w którym prezes ZUS wydał decyzję w sprawie, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym osoba wnioskująca osiągnęła powszechny wiek emerytalny (60 lat - kobiety, 65 lat - mężczyźni). O tym, że ZUS zacznie wypłacać rodzicielskie świadczenie uzupełniające, wnioskujący zostanie powiadomiony odrębnym zawiadomieniem.

Program cieszy się coraz większą popularnością

Zgodnie z najnowszymi informacjami z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, rodzicielskie świadczenie uzupełniające cieszy się dużym zainteresowaniem. W grudniu 2025 roku skorzystało z niego 59,8 tys. osób. Na wypłaty przeznaczono niemal 61,7 mln zł.