Coraz więcej cudzoziemców w Polsce. Urzędy mają problem z liczbą spraw
Od wielu lat do Polski napływa coraz więcej cudzoziemców. Według MSWiA głównym powodem pozostaje zapotrzebowanie polskiego rynku pracy na pracowników z zagranicy. Przełożyło się to na dynamiczny wzrost liczby wniosków składanych do wojewodów, którzy odpowiadają za wydawanie zezwoleń pobytowych w pierwszej instancji. W efekcie wielu cudzoziemców czeka dziś na decyzję przez wiele miesięcy.
Problem dotyczy nie tylko osób podejmujących prace sezonowe czy fizyczne. Przewlekłość postępowań obejmuje również obywateli rozwiniętych państw trzecich, którzy przyjeżdżają do Polski w związku z inwestycjami, prowadzeniem działalności gospodarczej czy pracą w sektorach istotnych dla gospodarki.
Jak wskazano w uzasadnieniu projektu, brak pewności co do terminu zakończenia postępowania powoduje, że część cudzoziemców rezygnuje ze składania odpowiednich wniosków pobytowych. Zamiast tego korzystają z wiz lub ruchu bezwizowego, który pozwala jednak na pobyt jedynie przez 90 dni w ciągu ostatnich sześciu miesięcy.Dodatkowym problemem pozostaje brak możliwości swobodnego opuszczania Polski w trakcie oczekiwania na decyzję pobytową. W praktyce dotyczy to również osób wykonujących obowiązki służbowe poza granicami kraju.
Rząd zwraca uwagę, że zjawisko to może negatywnie wpływać na decyzje inwestycyjne oraz ograniczać zainteresowanie długoterminowym lokowaniem kapitału w Polsce. Szczególne znaczenie ma to w kontekście planowanych inwestycji energetycznych oraz rozwoju sektora nowych technologii.
Milcząca zgoda ma przyspieszyć postępowania w sprawie zgody na pobyt czasowy dla cudzoziemców
Celem projektowanych przepisów jest skrócenie realnego czasu oczekiwania na rozpatrzenie wniosków składanych przez obywateli wybranych państw trzecich, wobec których – jak wskazano -nie występuje podwyższone ryzyko migracyjne.
Ważne
Najważniejszą zmianą ma być możliwość korzystania z instytucji milczącego zakończenia postępowania. Rozwiązanie to funkcjonuje już w polskim prawie administracyjnym, ale teraz miałoby zostać wykorzystane także w sprawach dotyczących legalizacji pobytu.
Nowe przepisy mają obejmować wyłącznie obywateli najbardziej rozwiniętych państw trzecich, których sytuacja bezpieczeństwa jest - w ocenie polskich władz – stabilna. Zgodnie z projektem milczące załatwienie sprawy będzie następowało po 60 dniach od złożenia kompletnego wniosku. W przypadku braków formalnych termin będzie liczony od momentu ich uzupełnienia.
Projekt zakłada jednocześnie, że rozwiązanie będzie dotyczyć wyłącznie postępowań prowadzonych przez wojewodów, czyli pierwszej instancji administracyjnej. Nie obejmie natomiast postępowanń odwoławczych prowadzonych przed Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców.
Bezpieczeństwo ma pozostać priorytetem
W projekcie podkreślono również kwestie bezpieczeństwa. Milczące zakończenie postępowania nie będzie możliwe wobec cudzoziemców figurujących w Systemie Informacyjnym Schengen (SIS) lub w wykazie osób, których pobyt w Polsce jest niepożądany. Nowe przepisy nie znajdą zastosowania także wtedy, gdy w toku wymiany informacji pojawią się przesłanki wskazujące na zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego.
Projekt przewiduje ponadto możliwość dalszego prowadzenia kontroli bezpieczeństwa również po milczącym zakończeniu postępowania. Do czasu ich zakończenia cudzoziemiec nie otrzyma karty pobytu. Jeżeli później okaże się, że dana osoba stanowi zagrożenie, wojewoda będzie mógł cofnąć wydane zezwolenie. Taka decyzja ma być natychmiast wykonalna.
Przewidziano również sytuację, w której cudzoziemiec nie dopełni obowiązku osobistego stawiennictwa przed urzędem przed upływem terminu milczącej zgody. W takim przypadku będzie musiał zrobić to później, inaczej zgoda może zostać wygaszona.
Zobacz więcej: Projekt ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach (UD408) - Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów
Ponad pół miliona wniosków o pobyt czasowy
Dane Urzędu do Spraw Cudzoziemców pokazują skalę zjawiska. O zezwolenie na pobyt czasowy w Polsce ubiegało się 509 237 obywateli państw trzecich. Wśród nich było 187 676 kobiet oraz 321 561 mężczyzn.
Łącznie pozytywną decyzję otrzymało ponad 328 tys. osób. Negatywne decyzje dotyczyły około 26 tys. przypadków. Pozostałe postępowania zostały umorzone lub pozostawione bez rozpatrzenia.
Obywatele których państw najczęściej ubiegają się o pobyt czasowy w Polsce?
Najwięcej wniosków złożyli obywatele Ukrainy – 288 537. Drugą największą grupę stanowili obywatele Białorusi – 45 387 wniosków. W dalszej kolejności znaleźli się obywatele Kolumbii - ponad 22 tys., Gruzji – ponad 20 tys. oraz Indii – ponad 18 tys. wniosków. Wysoką liczbę odnotowano także w przypadku obywateli Mołdawii, Turcji, Filipin i Nepalu – po ponad 8 tys. wniosków.
O pobyt czasowy w Polsce ubiegało się również 4 501 obywateli Rosji. Ponad 3 tys. złożonych przez nich wniosków zostało rozpatrzonych pozytywnie. Zobacz więcej: zestawienie roczne danych liczbowych dotyczących postępowań prowadzonych wobec cudzoziemców w 2025 r.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach. Kiedy nowe przepisy mogą wejść w życie?
Organem odpowiedzialnym za opracowanie projektu jest MSWiA, natomiast osobą odpowiedzialną za projekt jest Czesław Mroczek, Sekretarz Stanu. Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów przypada na II kwartał 2026 r. Ostateczny termin wejścia w życie przepisów będzie znany dopiero po udostępnieniu projektu w Rządowym Centrum Legislacji.
Źródła:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Urząd do Spraw Cudzoziemców
Projekt ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach (UD408)
