Od kilku lat pacjenci, którzy podczas pobytu w szpitalu (w ramach udzielania świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych) doznali uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia lub ulegli zakażeniu szpitalnemu, mogą ubiegać się o świadczenie kompensacyjne.
Kwoty rekompensat znów wzrosły od 6 września 2026 r. Ile wynoszą obecnie i kto może ubiegać się o wypłatę pieniędzy? Środki przysługują pacjentowi, a w razie śmierci pacjenta - jego bliskim.
Czym jest Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych?
Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych został wprowadzony ustawą z 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz niektórych innych ustaw. Przepisy weszły w życie dokładnie 6 września 2023 r.
To państwowy fundusz celowy, którego dysponentem jest Rzecznik Praw Pacjenta. Ma zapewnić pacjentowi szybką, pozasądową drogę uzyskania pieniędzy za określone zdarzenie medyczne. Nie trzeba prowadzić wieloletniego procesu i przede wszystkim nie trzeba udowadniać winy lekarza czy szpitala.
Warunkiem jest natomiast stwierdzenie, że doszło do tzw. zdarzenia medycznego, którego z wysokim prawdopodobieństwem można było uniknąć, gdyby świadczenie zostało udzielone zgodnie z aktualną wiedzą medyczną albo zastosowano inną dostępną metodę diagnostyczną lub leczniczą.
Fundusz obejmuje zdarzenia związane ze świadczeniami zdrowotnymi udzielanymi w szpitalu i finansowanymi ze środków publicznych. Obejmuje trzy główne kategorie:
- zakażenie biologicznym czynnikiem chorobotwórczym,
- uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia,
- śmierć pacjenta.
Czy za zakażenie gronkowcem w szpitalu przysługuje „odszkodowanie”?
Tak - zakażenie gronkowcem może być podstawą do uzyskania świadczenia z Funduszu, choć nie nazywa się ono odszkodowaniem, ale właśnie świadczeniem kompensacyjnym. To właśnie jeden z przypadków, które ustawa określa jako „zakażenie pacjenta biologicznym czynnikiem chorobotwórczym”. Nie oznacza to jednak, że samo wykrycie gronkowca automatycznie daje prawo do pieniędzy.
Rzecznik będzie badał m.in., czy zakażenie rzeczywiście pozostawało w związku z pobytem/leczeniem w szpitalu oraz czy z wysokim prawdopodobieństwem można było go uniknąć przy prawidłowym udzielaniu świadczeń. Przykładowo może chodzić o:
- zakażenie rany pooperacyjnej gronkowcem,
- zakażenie krwi (sepsę) związane z pobytem w szpitalu,
- zakażenie związane z założonym cewnikiem lub inną procedurą,
- inne zakażenie szpitalne, jeżeli spełnia ustawowe kryteria.
Nowa wysokość świadczenia kompensacyjnego
Wysokość świadczenia kompensacyjnego z tytułu zdarzenia medycznego co roku podlega waloryzacji. Kwoty zmieniają się w oparciu o ogłaszany przez Prezesa GUS średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem za okres poprzedniego roku, z zaokrągleniem do pełnych złotych w górę.
Aktualna wysokość świadczenia kompensacyjnego dla pacjenta, który doznał uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia albo uległ zakażeniu, wynosi od 2 393 zł do 239 131 zł. Świadczenie kompensacyjne przysługuje również rodzinie pacjenta, jeśli ten zmarł: aktualnie wynosi ono od 23 914 zł do 119 566 zł dla każdego wnioskodawcy.
Od czego zależy kwota rekompensaty?
Kwoty ustalane są indywidualnie. Przy ustalaniu wysokości świadczenia kompensacyjnego Rzecznik Praw Pacjenta uwzględnia:
- rodzaj następstw zdrowotnych i stopień dolegliwości wynikających ze zdarzenia medycznego (uciążliwość leczenia, uszczerbek na zdrowiu, pogorszenie jakości życia),
- w przypadku śmierci pacjenta: fakt, czy wnioskodawca pozostawał w związku małżeńskim w chwili śmierci pacjenta, pokrewieństwo, wiek osoby ubiegającej się o świadczenie i wiek zmarłego pacjenta.
Szczegółowe kwoty uwzględnia tabela opublikowana w serwisie rządowym.
Z reguły wnioskowanie o świadczenie kompensacyjne z Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych jest dla pacjenta (lub jego bliskich) zdecydowanie prostszą, a także tańszą drogą do uzyskania zadośćuczynienia, ponieważ nie wymaga udowodnienia winy podmiotu leczniczego. Sam koszt złożenia wniosku to 361 zł. Nie ma również potrzeby zatrudniania prawnika: Fundusz Kompensacyjny jest więc szybkim i prostym sposobem na uzyskanie odszkodowania.
Absolwentka filologii polskiej i studiów z zakresu samorządu terytorialnego i polityki regionalnej na Uniwersytecie Warszawskim. Zajmuje się tematyką społeczną, zdrowotną oraz zagadnieniami związanymi z zabezpieczeniem społecznym i świadczeniami dla rodzin, seniorów oraz osób bezrobotnych. W przeszłości związana z wydawnictwami Edipresse Polska i ZPR Media. W swojej pracy koncentruje się na wyjaśnianiu przepisów w przystępny sposób. Zainteresowana reportażem społecznym i tematyką feministyczną.