Nie każdy pacjent zgłaszający się do lekarza ma prawo do darmowego leczenia na NFZ. Warto wiedzieć, że placówki medyczne sprawdzają uprawnienia w systemie eWUŚ, który korzysta głównie z danych przekazywanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych i Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Jeśli system nie potwierdzi prawa do świadczeń, pacjent może zostać poproszony o okazanie dokumentu albo złożenie oświadczenia. W pewnych sytuacjach pacjent może być zaskoczony tym, że będzie musiał opłacić wysoki rachunek.
Kiedy można stracić prawo do darmowego leczenia na NFZ?
Prawo do świadczeń finansowanych przez NFZ ma zdecydowana większość Polaków. Są to zarówno osoby ubezpieczone obowiązkowo czy dobrowolnie, jak i ci, którym darmowe leczenie przysługuje na mocy ustawy (np. dzieci, kobiety w ciąży, osoby nieubezpieczone, które spełniają kryterium dochodowe uprawniające do otrzymywania świadczeń z pomocy społecznej).
Osoba objęta ubezpieczeniem zdrowotnym może jednak swoje prawo do świadczeń finansowanych przez NFZ utracić. Oto najczęstsze sytuacje, gdy eWUŚ może pokazać „brak uprawnień”:
- brak zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego (wystarczy, że pracodawca nie zgłosił pracownika do ZUS albo zrobił to z opóźnieniem),
- utrata pracy lub zakończenie działalności (po ustaniu ubezpieczenia zwykle prawo do świadczeń działa jeszcze przez 30 dni, następnie wygasa,
- nieopłacone składki (np. przedsiębiorcy),
- nieaktualne zgłoszenie członka rodziny (dziecko po ukończeniu nauki lub małżonek, który nie został wyrejestrowany i zgłoszony na nowo w innym trybie,
- błąd w danych (sytuacja dość rzadka, jednak możliwa - wystarczy błąd w numerze PESEL),
- opóźnienia w przekazywaniu danych do ZUS/NFZ lub brak aktualizacji statusu (system eWUŚ pokaże wówczas błędny wynik).
Jak sprawdzić, czy masz prawo do świadczeń w ramach NFZ?
Prawo do świadczeń w ramach NFZ można w prosty sposób sprawdzić. Podczas wizyty w przychodni wystarczy podać numer PESEL, jednak można je zweryfikować również samodzielnie, gdy nie zachodzi potrzeba korzystania z opieki zdrowotnej w ramach ubezpieczenia.
Prawo do świadczeń można potwierdzić:
- logując się na Internetowe Konto Pacjenta (IKP - pacjent.gov.pl),
- logując się na konto w eZUS,
- dzwoniąc na infolinię NFZ.
