Zapobiegliwość na wypadek śmierci za życia
Coraz więcej osób myśli o tym, jak odciążyć rodzinę po swojej śmierci. Nie chodzi już tylko o kwestie organizacyjne, takie jak zakup miejsca na cmentarzu czy nagrobka. Równie ważne jest zabezpieczenie finansowe najbliższych, zwłaszcza gdy to oni byli na utrzymaniu zmarłego.
W praktyce często wygląda to tak, że po śmierci właściciela konta dostęp do pieniędzy zostaje ograniczony. Nawet jeśli ktoś był współwłaścicielem rachunku, może korzystać tylko z części środków. Reszta pozostaje zablokowana aż do zakończenia postępowania spadkowego, które potrafi trwać miesiącami.
Sposób na szybki dostęp do pieniędzy
Rozwiązaniem tego problemu jest tak zwana dyspozycja na wypadek śmierci, czyli specjalny zapis bankowy. To przewidziana w prawie procedura, dzięki której wskazane osoby mogą szybko otrzymać część środków zgromadzonych na koncie.
Taka dyspozycja może dotyczyć różnych produktów bankowych — nie tylko kont oszczędnościowych, ale także rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych czy lokat terminowych. Co ważne, właściciel konta sam decyduje, kto otrzyma pieniądze.
Kogo można wskazać i co to oznacza w praktyce
Lista osób, które można uwzględnić w dyspozycji, jest jasno określona. Obejmuje najbliższą rodzinę: małżonka, rodziców, dziadków, pradziadków, dzieci, wnuki, prawnuki oraz rodzeństwo.
Osoby wskazane w dyspozycji mają prawo zwrócić się do banku o wypłatę przypisanych im środków. Nie oznacza to jednak przejęcia całego rachunku ani związanych z nim zobowiązań. To jedynie możliwość szybkiego uzyskania pieniędzy, które mogą być niezbędne na bieżące wydatki.
Ile można wypłacić z konta po śmierci właściciela
Choć rozwiązanie to daje realne wsparcie, obowiązuje określony limit wypłat. Maksymalna kwota jest powiązana z przeciętnym wynagrodzeniem w sektorze przedsiębiorstw i nie może przekroczyć jego dwudziestokrotności (bez uwzględnienia nagród z zysku).
W praktyce oznacza to, że mówimy o bardzo znaczących środkach. W 2026 roku to nieco ponad 190 tysięcy złotych. Taka suma, która może pomóc rodzinie przetrwać najtrudniejszy okres po stracie bliskiej osoby.
Dyspozycję można zmienić w każdej chwili
Warto pamiętać, że decyzja o ustanowieniu dyspozycji nie jest ostateczna. Można ją w dowolnym momencie zmienić lub całkowicie odwołać. Należy wówczas złożyć odpowiednie oświadczenie w banku.
Czasem dochodzi także do tak zwanego dorozumianego odwołania, na przykład wtedy, kiedy konto zostaje zamknięte albo wszystkie środki zostaną z niego wypłacone.
Jeśli jednak właściciel rachunku nie zdecyduje się na taki krok, pieniądze po jego śmierci wchodzą do masy spadkowej i są dziedziczone zgodnie z przepisami. W praktyce oznacza to więcej formalności i dłuższy czas oczekiwania na dostęp do środków, a tego w trudnych chwilach wiele rodzin wolałoby uniknąć.
