Ten bezwzględny obowiązek dotyczy wszystkich właścicieli domów i mieszkań. Kara za jego niedopełnienie to 10 tysięcy złotych. Konkretny termin już wskazali

Dlaczego liczniki trzeba wymienić? Nowy obowiązek nie pojawił się znikąd. Wynika z nowelizacji ustawy Prawo energetyczne z kwietnia 2021 roku, która wprowadziła do polskich przepisów rozwiązania wynikające z unijnych dyrektyw – wyjaśnia serwis superbiz.pl. Chodzi o odejście od rozliczeń opartych na prognozach i szacunkach. System ma opierać się wyłącznie na rzeczywistym zużyciu mediów. Właśnie dlatego urządzenia pomiarowe będą musiały umożliwiać zdalne przekazywanie danych o zużyciu wody czy ciepła.

W praktyce oznacza to, że dostawca usług albo zarządca budynku będzie mógł odczytać licznik bez wchodzenia do mieszkania. Dane trafią do systemu automatycznie, a mieszkańcy będą rozliczani na podstawie faktycznego zużycia.

Jakie urządzenia obejmą nowe przepisy

Zmiany dotyczą kilku typów urządzeń pomiarowych używanych w budynkach mieszkalnych. Nowe regulacje wymagają, aby funkcję zdalnego odczytu posiadały ciepłomierze, podzielniki kosztów ogrzewania oraz wodomierze służące do pomiaru ciepłej wody użytkowej.

Obowiązek obejmuje zarówno budynki wielorodzinne, jak i domy jednorodzinne. Oznacza to, że modernizacja instalacji pomiarowych będzie przeprowadzana praktycznie w całym kraju. W wielu blokach proces ten już się rozpoczął, ponieważ spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe starają się rozłożyć inwestycję w czasie.

Kluczowa, ostateczna data już została ustalona

Najważniejszy termin zapisany w przepisach to początek 2027 roku. Do tego dnia wszystkie urządzenia, które nie mają funkcji zdalnego odczytu, muszą zostać wymienione na nowe.

W praktyce obowiązek dotyczy przede wszystkim liczników zamontowanych przed 22 maja 2021 roku. Wiele urządzeń instalowanych po tej dacie już spełnia nowe wymagania, dlatego ich właściciele prawdopodobnie nie będą musieli podejmować dodatkowych działań.

Jeśli jednak licznik w mieszkaniu lub domu jest starszego typu, jego wymiana stanie się koniecznością.

Co grozi za brak wymiany licznika

Przepisy przewidują sankcje dla budynków, które nie dostosują się do nowych regulacji. Za brak wymiany liczników na modele ze zdalnym odczytem po upływie wyznaczonego terminu może zostać nałożona grzywna sięgająca nawet 10 tys. zł. W najbardziej skrajnych sytuacjach przepisy dopuszczają również możliwość zastosowania kary ograniczenia wolności, a nawet aresztu.

Warto jednak pamiętać, że odpowiedzialność za spełnienie obowiązku nie spoczywa na pojedynczym mieszkańcu. To właściciel lub zarządca budynku, na przykład spółdzielnia czy wspólnota mieszkaniowa, musi zorganizować wymianę urządzeń i dopilnować całej modernizacji. Mieszkaniec może ponieść konsekwencje tylko wtedy, gdy uporczywie utrudnia przeprowadzenie prac, na przykład odmawiając wpuszczenia montera do mieszkania.

Kto zapłaci za nowe urządzenia

Kwestia kosztów budzi najwięcej emocji wśród mieszkańców. W praktyce wszystko zależy od rodzaju budynku oraz tego, jaki licznik jest wymieniany.

W mieszkaniach w blokach obowiązek organizacji wymiany spoczywa na zarządcy budynku lub właścicielu lokalu. W wielu przypadkach koszty pokrywane są ze środków zgromadzonych w funduszu remontowym spółdzielni lub wspólnoty mieszkaniowej. W domach jednorodzinnych sytuacja wygląda nieco inaczej. Jeśli chodzi o główny wodomierz instalowany przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, to właśnie ta firma zazwyczaj odpowiada za jego wymianę i legalizację.

Inaczej jest w przypadku dodatkowych podliczników, na przykład służących do pomiaru wody używanej w ogrodzie. W takiej sytuacji koszty wymiany i legalizacji ponosi właściciel nieruchomości. Szacuje się, że zakup i montaż jednego nowoczesnego licznika radiowego kosztuje średnio około 300 złotych, choć ostateczna cena może różnić się w zależności od regionu i rodzaju instalacji.

Nie wszędzie wymiana będzie konieczna

Przepisy przewidują również pewne wyjątki – wyjaśnia superbiz. pl. Z obowiązku instalacji liczników ze zdalnym odczytem mogą zostać zwolnione te budynki, w których byłoby to technicznie niemożliwe lub ekonomicznie nieuzasadnione.

Sposób oceny opłacalności takiej inwestycji określa rozporządzenie resortu klimatu i środowiska z grudnia 2021 roku. Na jego podstawie administrator budynku może przeprowadzić analizę kosztów i zdecydować, czy modernizacja instalacji ma sens. Co ważne, decyzja w tej sprawie nie należy do mieszkańców. To zarządca budynku po analizie technicznej i ekonomicznej podejmuje ostateczne rozstrzygnięcie.

Legalizacja licznika. O tym wielu właścicieli zapomina

Nawet nowoczesny licznik ze zdalnym odczytem nie zwalnia z kolejnego obowiązku, o którym często się zapomina. Każdy wodomierz musi przechodzić okresową kontrolę metrologiczną, czyli tak zwaną legalizację. W przypadku wodomierzy okres ważności legalizacji wynosi pięć lat. Po tym czasie urządzenie może tracić dokładność pomiaru, dlatego musi zostać ponownie sprawdzone lub wymienione na nowe.

Brak ważnej legalizacji również może skutkować karami finansowymi. Dlatego nawet po wymianie licznika warto pamiętać, że obowiązek jego kontroli pozostaje aktualny.