Najwięcej problemów pojawia się kilka miesięcy po 75. urodzinach, kiedy seniorzy są przekonani, że nowe pieniądze z ZUS po prostu „dochodziły” do dotychczasowego świadczenia z gminy. Tymczasem samorząd może później uznać część wypłat za nienależnie pobrane świadczenie i wydać decyzję o zwrocie pieniędzy.
Seniorzy po 75. roku życia mogą stracić świadczenie. Tych pieniędzy nie wolno pobierać razem
Nazwy są podobne, ale chodzi o dwa różne świadczenia działające w odrębnych systemach. Dodatek pielęgnacyjny wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych razem z emeryturą lub rentą. Z kolei zasiłek pielęgnacyjny należy do systemu świadczeń rodzinnych i trafia do uprawnionych przez gminę albo ośrodek pomocy społecznej.
Przepisy przewidują jasną zasadę: jedna osoba nie może jednocześnie pobierać obu świadczeń. Gdy senior uzyska prawo do dodatku pielęgnacyjnego z ZUS, automatycznie wygasa możliwość dalszego pobierania zasiłku pielęgnacyjnego z gminy. Problem polega na tym, że systemy nie zawsze „widzą się” od razu. ZUS wypłaca dodatek automatycznie po ukończeniu 75 lat, natomiast gmina może nadal przelewać zasiłek, jeśli senior sam nie zgłosi zmiany swojej sytuacji. Właśnie wtedy pojawia się ryzyko zwrotu pieniędzy.
ZUS automatycznie dopłaca 366,68 zł po 75. roku życia. Wielu seniorów nie wie o jednym obowiązku
Dla wielu emerytów moment ukończenia 75 lat oznacza automatyczne zwiększenie miesięcznej wypłaty z ZUS. Senior nie musi składać wniosku ani dostarczać dodatkowych dokumentów. Zakład sam dolicza świadczenie do emerytury lub renty. W 2026 roku dodatek pielęgnacyjny wynosi 366,68 zł miesięcznie i podlega corocznej waloryzacji razem z emeryturami. W przypadku części inwalidów wojennych kwota jest wyższa.
Świadczenie przysługuje osobom, które:
- ukończyły 75 lat,
- albo zostały uznane za całkowicie niezdolne do pracy i samodzielnej egzystencji.
Dla seniorów ważna jest jeszcze jedna kwestia — dodatek pielęgnacyjny jest zwolniony z podatku i składki zdrowotnej. Cała kwota trafia więc do świadczeniobiorcy.
Zasiłek pielęgnacyjny 2026 wynosi 215,84 zł. Nie każdy senior zachowa prawo do pieniędzy
Drugie świadczenie działa na innych zasadach. Zasiłek pielęgnacyjny ma częściowo pokrywać koszty opieki i pomocy osobom niesamodzielnym. W 2026 roku wynosi 215,84 zł miesięcznie. Ta kwota od lat budzi kontrowersje, ponieważ świadczenie nie jest objęte regularną waloryzacją, mimo rosnących kosztów życia.
Zasiłek mogą otrzymać m.in.:
- osoby z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
- niepełnosprawne dzieci,
- osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, jeśli niepełnosprawność powstała przed 21. rokiem życia,
- seniorzy po ukończeniu 75 lat — o ile nie mają dodatku pielęgnacyjnego z ZUS.
Tutaj konieczny jest już wniosek składany w gminie, MOPS albo GOPS.
Dodatek pielęgnacyjny czy zasiłek pielęgnacyjny? Oto najważniejsze różnice i kwoty w 2026 roku
Kryterium | Dodatek pielęgnacyjny | Zasiłek pielęgnacyjny |
|---|---|---|
Instytucja wypłacająca | ZUS | Gmina / MOPS / GOPS |
Wysokość w 2026 r. | 366,68 zł | 215,84 zł |
Waloryzacja | Tak | Brak regularnej waloryzacji |
Wniosek | Po 75 latach nie jest wymagany | Obowiązkowy |
Dla kogo | Emeryci i renciści 75+ lub osoby niesamodzielne | Osoby z niepełnosprawnością i część seniorów |
Możliwość łączenia | Nie | Nie |
Różnica między świadczeniami przekracza dziś 150 zł miesięcznie. Dla wielu seniorów oznacza to zauważalny wzrost dochodów po 75. urodzinach, ale jednocześnie pojawia się obowiązek dopilnowania formalności w gminie.
Gmina zażądała od seniorki zwrotu ponad 2,5 tys. zł. Wszystko zaczęło się po 75. urodzinach
W praktyce wiele osób dowiaduje się o problemie dopiero po kilku miesiącach. Senior widzi wyższą emeryturę z ZUS, ale nadal wpływa też zasiłek pielęgnacyjny z gminy. Ponieważ świadczenia mają podobne nazwy, część osób zakłada, że państwo po prostu zwiększyło wsparcie. Dopiero późniejsza kontrola wykazuje, że wypłaty się dublowały.
Przykład
Tak wyglądał przypadek pani Marii z Mazowsza. Kobieta od kilku lat pobierała zasiłek pielęgnacyjny z gminy z powodu orzeczonej niepełnosprawności. Po ukończeniu 75 lat ZUS automatycznie doliczył jej dodatek pielęgnacyjny do emerytury. Seniorka nie zgłosiła tego do ośrodka pomocy społecznej, bo była przekonana, że oba świadczenia mogą funkcjonować równolegle. Po kilkunastu miesiącach gmina zażądała zwrotu nienależnie pobranego zasiłku. Do oddania było ponad 2,5 tys. zł. Takich sytuacji urzędnicy notują coraz więcej.
Jak zgłosić dodatek pielęgnacyjny w gminie? Seniorzy mogą uniknąć zwrotu pieniędzy
Formalności nie są skomplikowane, ale trzeba pamiętać o nich odpowiednio wcześnie. Senior, który zaczyna pobierać dodatek pielęgnacyjny z ZUS, powinien:
- zgłosić się do gminy albo ośrodka pomocy społecznej,
- poinformować o przyznaniu dodatku,
- złożyć krótkie oświadczenie,
- w razie potrzeby dołączyć decyzję z ZUS.
Po takiej informacji urząd wydaje decyzję o zakończeniu wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego. Najważniejsze jest jednak to, że ZUS nie przekazuje automatycznie tych danych do samorządów. Obowiązek poinformowania gminy spoczywa na świadczeniobiorcy albo jego opiekunie.
Seniorzy oddają nawet kilka tysięcy złotych. Gmina może doliczyć jeszcze odsetki
Jeżeli urząd uzna, że senior pobierał oba świadczenia jednocześnie, może wydać decyzję administracyjną o zwrocie pieniędzy. W praktyce oznacza to konieczność oddania:
- całej kwoty nienależnie pobranego zasiłku,
- świadczeń wypłaconych za cały okres podwójnego pobierania,
- a czasem również ustawowych odsetek.
Przy obecnej wysokości zasiłku pielęgnacyjnego roczny zwrot przekracza 2,5 tys. zł. Jeśli sprawa ciągnie się dłużej, kwota rośnie jeszcze bardziej. Dlatego eksperci zajmujący się świadczeniami społecznymi radzą, by po ukończeniu 75 lat od razu sprawdzić, czy gmina nadal nie wypłaca zasiłku pielęgnacyjnego.
Polecamy także: Utalentowane dziecko może pozbawić rodziców ulgi dla rodzin 4+
Podstawa prawa
- Ustawa z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 323 ze zm.)
- Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1631 ze zm.)
