Ile cudzoziemców składa wnioski o ochronę międzynarodową w Polsce?
Jak przekazał Forsal.pl Urząd do Spraw Cudzoziemców, analiza danych za pierwsze cztery miesiące 2026 r. wskazuje na istotną zmianę dynamiki napływu wniosków o ochronę międzynarodową. O udzielenie ochrony wystąpiło 2,2 tys. cudzoziemców, co stanowi spadek o 66 proc. w porównaniu z analogicznym okresem 2025 r. Wtedy też takie wnioski złożyło 6 369 osób.
Głównym czynnikiem determinującym tę tendencję jest znaczące zmniejszenie liczby wniosków składanych przez obywateli Ukrainy. Grupa ta coraz częściej wybiera alternatywne ścieżki legalizacji pobytu, w szczególności zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy – wyjaśnił urząd.
Dodał, że cały czas odnotowywana stabilna liczba aplikacji obywateli Białorusi oraz Rosji, co potwierdza „stały charakter presji migracyjnej z tych kierunków”. Ponadto, liczba wniosków w pierwszych czterech miesiącach 2026 r. utrzymywała się na stabilnym poziomie - średnio 545 osób miesięcznie. To wartością najniższą w całym analizowanym okresie 2024–2026.
W przeciwieństwie do lat ubiegłych, kiedy początek roku charakteryzował się albo tendencją wzrostową (2024), albo bardzo wysokim pułapem wyjściowym (2025), obecna dynamika wykazuje wyjątkową odporność na sezonowe wahania, stabilizując się na poziomie o połowę niższym niż przed dwoma laty – ocenił UdSC.
Wśród cudzoziemców dominują Ukraińcy i Białorusini
Wnioski o udzielenie ochrony w RP w 2026 r. zostały złożone przez obywateli 69 państw. Wnioski obywateli trzech pierwszych państw stanowią łącznie 76 proc. wszystkich spraw. Głównymi krajami pochodzenia wnioskodawców pozostają:
- Ukraina – 803 osoby (37 proc. ogółu),
- Białoruś – 654 osoby (30 proc. ogółu),
- Rosja – 205 osób (9 proc. ogółu),
- Tadżykistan – 62 osoby (3 proc. ogółu),
- Mołdawia – 26 osoby (1 proc. ogółu).
Według danych UdSC w większości grup z „TOP 5” odnotowano wyraźne spadki składanych wniosków. Wśród obywateli Ukrainy był to spadek o 80 proc., Tadżykistanu -50 proc., Białorusi – 40 proc., a Rosji – 34 proc.). Odwrotną tendencję wykazują obywatele Mołdawii. W ich przypadku odnotowano wzrost o 18 proc. – 22 osób w analogicznym okresie 2025 r. do 26 osób obecnie.
Choć w liczbach bezwzględnych jest to grupa nieliczna, stanowi ona jedyny rosnący kierunek w ścisłej czołówce zestawienia – dodaje UdSC.
Jak wyjaśnia urząd, ogólny spadek liczby wniosków jest pochodną zarówno zmiany podejścia do wniosków obywateli Ukrainy, jak i utrzymania ograniczeń w przyjmowaniu wniosków na odcinku granicy z Białorusią, co bezpośrednio rzutuje na dynamikę napływu z kierunku wschodniego.
Gdzie składanych jest najwięcej wniosków?
Miejscem, które pozostaje głównym punktem rejestracji wniosków, cały czas pozostaje placówka Straży Granicznej w Warszawie. Składane tam jest 39 proc. wniosków. Wynika to z faktu, że to tam trafia większość cudzoziemców przebywających już na terytorium Polski.
Istotny udział w procesie rejestracji mają również jednostki operujące na granicy wschodniej, w tym Podlaski OSG (4 proc.). Pozostałe ośrodki o najwyższej dynamice to placówki przy strategicznych portach lotniczych: Kraków-Balice, Poznań - Ławica oraz Wrocław-Strachowice (każda po 4 proc. rejestracji).
Potwierdza to rosnącą rolę lotniczych przejść granicznych jako punktów pierwszego kontaktu w procedurze o ochronę dla osób przybywających spoza strefy Schengen – wyjaśnia UdSC.
Wnioski o ochronę międzynarodową w Unii Europejskiej
Z analizy wstępnych danych Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu (EUAA) wynika, że do końca kwietnia 2026 r. w krajach UE+ złożono ponad 230 tys. wniosków o ochronę międzynarodową.
Ogólna presja migracyjna w Europie wykazuje tendencję spadkową – odnotowano regres o 15 proc. w porównaniu z analogicznym okresem 2025 r. Polska, z liczbą 2,2 tys. wnioskodawców, zajmuje 12. miejsce w zestawieniu krajów przyjmujących. Co istotne, Polska odnotowała najbardziej gwałtowny spadek liczby wniosków w całej Europie – aż o 65 proc. (przy średniej unijnej wynoszącej -15 proc.) – wyjaśnia UdSC.
Za prawie 74 proc, wszystkich aplikacji w Europie odpowiadają cztery państwa:
- Francja: 46,8 tys. wniosków (20,3 proc. ogółu),
- Włochy: 44,1 tys. wniosków (19,2 proc. ogółu),
- Hiszpania: 41,8 tys. wniosków (18,2 proc. ogółu),
- Niemcy: 37,6 tys. wniosków (16,3 proc. ogółu).
Dane Europejskiej Agencji ds. Azylu potwierdzają specyficzną rolę Polski w przyjmowaniu obywateli państw bloku wschodniego. Choć w perspektywie Unii Europejskiej spadek wniosków składanych przez Ukraińców wyniósł 54 proc., to Polska pozostawała dla nich drugim najważniejszym krajem docelowym (15 proc. wniosków), po Francji (54 proc.), a przed Niemcami (6 proc.). Patrząc na Białorusinów, Polska pozostawała liderem w tej kategorii przyjmując 90 proc. wniosków od obywateli tego kraju w skali całej Europy. Jeśli chodzi o Rosjan, Polska znalazła się w „TOP 3” państw przyjmujących, zajmując trzecie miejsce (7 proc.) po Niemczech (32 proc.) i Francji (26 proc.).
Co ciekawe, Afgańczycy pozostają najliczniejszą grupą w Europie ubiegającą się o ochronę międzynarodową. Pomimo spadku o 4 proc., złożyli ok. 28 tys. wniosków, z czego ponad połowa (52 proc.) składa wnioski w Niemczech. Drugą grupą co do liczebności stanowili Wenezuelczycy (ok. 27 tys. wniosków). W ich przypadku aż 95 proc. wniosków składanych jest w Hiszpanii.
Najwyższy wzrost w składaniu wniosków w UE odnotowano wśród Sudańczyków – o 104 proc. (ok. 6,8 tys. wniosków). Ich głównymi krajami docelowymi były Francja (41 proc.) oraz Niderlandy (11 proc.). Największe spadki w składanych wnioskach o ochronę międzynarodową poza Ukrainą dotyczyły obywateli Syrii (spadek o 60 proc.), Kolumbii (spadek o 56 proc.) oraz Turcji (spadek o 32 proc.).
Ochrona międzynarodowa w Polsce
Ochrona międzynarodowa jest udzielana na podstawie przepisów ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej osobom, które:
- spełniają warunki do nadania statusu uchodźcy lub
- nie spełniają warunków do nadania statusu uchodźcy, ale kwalifikują się do uzyskania ochrony uzupełniającej.
Cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Status uchodźcy nadaje się także małoletniemu dziecku cudzoziemca, który uzyskał status uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej, urodzonemu na tym terytorium.
Cudzoziemcowi udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku, gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:
- orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,
- tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,
- poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.
