Przyjęta przez Sejm w lipcu 2026 r. nowelizacja ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3, przygotowana przez resort rodziny, zakłada nie tylko zmiany dotyczące samej organizacji opieki nad dziećmi, wyższe standardy żywienia czy całkowity zakaz publikacji wizerunku dzieci przez żłobki i kluby dziecięce, lecz także wprowadza nowe przywileje dla opiekunów. Wkrótce również oni będą mogli skorzystać m.in. ze zniżek na przejazdy publicznym transportem zbiorowym. To jednak nie koniec przywilejów dla tej grupy.
33 proc. zniżki na przejazdy, pełnopłatne dni wolne na szkolenia
Warto podkreślić, że opiekun w żłobku lub klubie dziecięcym podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych ma korzystać z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych. Nowelizacja ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3 wprowadza jednak więcej przywilejów i uprawnień, z których będą mogły korzystać osoby sprawujące opiekę nad najmłodszymi dziećmi. Nowe przepisy zakładają wprowadzenie:
- legitymacji służbowej („legitymacji opiekuna małego dziecka”), która uprawniać będzie do:
- 33 proc. zniżki na przejazdy publicznym transportem zbiorowym dla opiekunów zatrudnionych przez jednostki samorządu terytorialnego lub instytucje publiczne,
- ochrony prawnej podobnej do tej, która przysługuje funkcjonariuszom publicznym podczas wykonywania obowiązków,
- prawo do płatnego czasu wolnego od obowiązków służbowych w związku z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych ( 16 godzin lub 2 dni w roku),
- możliwość łatwiejszego korzystania ze szkoleń finansowanych ze środków publicznych i unijnych,
- ustanowienie 4 kwietnia Dniem Opiekunki i Opiekuna Małego Dziecka.
Opiekun w żłobku lub klubie dziecięcym jest obowiązany do systematycznej aktualizacji wiedzy i umiejętności w zakresie usług opieki i wczesnej edukacji dzieci w wieku do lat 3, pracy z dziećmi, organizacji pracy personelu oraz współpracy z rodzicami, w szczególności przez samokształcenie, udział w szkoleniach lub wsparcie ze strony podmiotu prowadzącego odpowiednio żłobek lub klub dziecięcy
- to ważny punkt w projekcie nowelizacji.
Od kiedy zniżki na przejazdy dla opiekunów żłobkowych?
Sama nowelizacja przewiduje różne terminy wejścia w życie poszczególnych przepisów. Część rozwiązań ma zacząć obowiązywać po upływie określonego vacatio legis, natomiast część - zwłaszcza dotycząca standardów żywienia czy szkoleń - będzie wdrażana w innym terminie, ponieważ wymagają one wydania rozporządzeń lub okresów przejściowych. W przypadku nowych standardów żywienia i całkowitego zakazu publikacji wizerunku wymienia się datę 1 września 2027r. W przypadku zniżek na przejazdy i wydania legitymacji służbowej prawdopodobny termin do początek 2027 roku.
Ważne
Warto jednak wiedzieć, że tekst nowelizacji uchwalony przez Sejm został przekazany do Senatu, dopiero po podpisaniu przez Prezydenta stanie się obowiązującym prawem, a ostateczny tekst ustawy zostanie opublikowany w Dzienniku Ustaw. Obecnie zniżki na przejazdy nie obowiązują: to jedynie zapowiedź.
Punkt opieki dziennej - co to takiego?
Nowelizacja zakłada wprowadzenie nowej, elastycznej formy organizacji opieki: punktu opieki dziennej. To nowa instytucja plasująca się pomiędzy obecnym dziennym opiekunem a klasycznym żłobkiem.
Najważniejsze założenia:
- maksymalnie 16 dzieci,
- co najmniej dwóch opiekunów,
- uproszczone wymagania lokalowe,
- obowiązek zapewnienia dostępu do bezpiecznej przestrzeni na zewnątrz (nie musi to być klasyczny plac zabaw).
Zmiany te mają podnieść jakość opieki nad dziećmi do 3 lat, zwiększyć bezpieczeństwo najmłodszych, poprawić standardy żywienia, zwiększyć prestiż zawodu opiekuna, a także ułatwić tworzenie nowych miejsc opieki, szczególnie w gminach, gdzie ich brakuje.
Nowe wymagania dla opiekunów dzieci do lat 3
Opiekunem w żłobku lub klubie dziecięcym - zgodnie z nowelizacją - będzie mogła zostać jedynie osoba, która odbyła nie wcześniej niż 2 lata przed podjęciem zatrudnienia jako opiekun szkolenie z udzielania dziecku pierwszej pomocy. Musi również ukończyć:
- studia na kierunku pielęgniarstwo, położnictwo lub pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna, studia w zakresie pedagogiki przygotowujące do wykonywania zawodu nauczyciela przedszkola i klas I–III szkoły podstawowej lub studia podyplomowe przygotowujące do wykonywania zawodu nauczyciela przedszkola i klas I–III szkoły podstawowej lub
- studia na dowolnym kierunku, których program obejmuje zagadnienia związane z opieką nad małym dzieckiem lub jego rozwojem, lub
- szkołę policealną na kierunku opiekunka dziecięca
- oraz przed podjęciem zatrudnienia w żłobku lub w klubie dziecięcym odbyła
- 80-godzinne szkolenie w formie praktyk zawodowych pod kierunkiem opiekuna w żłobku lub klubie dziecięcym lub dziennego opiekuna oraz 30-godzinne szkolenie z zakresu standardów opieki lub
- posiada co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe lub zasadnicze zawodowe lub zasadnicze branżowe oraz:
- przed zatrudnieniem jako opiekun w żłobku lub w klubie dziecięcym odbyła 310-godzinne szkolenie wstępne lub
- posiada co najmniej 3-letnie doświadczenie w pracy z dziećmi w wieku do lat 3 w żłobku, klubie dziecięcym lub jako dzienny opiekun oraz odbyła 30-godzinne szkolenie z zakresu standardów opieki.
Absolwentka filologii polskiej i studiów z zakresu samorządu terytorialnego i polityki regionalnej na Uniwersytecie Warszawskim. Zajmuje się tematyką społeczną, zdrowotną oraz zagadnieniami związanymi z zabezpieczeniem społecznym i świadczeniami dla rodzin, seniorów oraz osób bezrobotnych. W przeszłości związana z wydawnictwami Edipresse Polska i ZPR Media. W swojej pracy koncentruje się na wyjaśnianiu przepisów w przystępny sposób. Zainteresowana reportażem społecznym i tematyką feministyczną.