Problemy z F-35 przelały czarę goryczy. USA szukają nowych producentów silników

Problemy z silnikami ograniczają gotowość USAF

Kłopoty z jednostkami napędowymi od kilku lat spowalniają najważniejsze programy amerykańskiego lotnictwa. W przypadku F-35 problemy z silnikami opóźniały dostawy nowych myśliwców i ich modernizację. Jak wskazywał w ubiegłym roku amerykański urząd kontrolny Government Accountability Office (GAO), wykonawca kontraktu po dwóch dekadach wciąż nie dostarcza silników spełniających wszystkie wymagania określone w umowie.

Podobne trudności dotknęły program modernizacji bombowców B-52. Według GAO problemy z silnikami podniosły jego koszt o około 3 mld dolarów i opóźniły osiągnięcie wstępnej gotowości operacyjnej o 15 miesięcy. Nowe silniki mają trafić również do myśliwców F-15EX i F-16, dlatego USAF uznały, że dotychczasowy model współpracy z przemysłem wymaga zmian.

Odpowiedzią na te problemy ma być nowe postępowanie. Jego celem jest przebudowa całego systemu projektowania, produkcji i serwisowania silników dla amerykańskiego lotnictwa.

Lotnictwo USA szuka nowych producentów

W poniedziałek Siły Powietrzne USA zwróciły się do producentów, w dokumencie typu Request for Information (RFI), z prośbą o przedstawienie swoich możliwości produkcyjnych oraz nowych rozwiązań dla silników myśliwców. Firmy mogą nadsyłać odpowiedzi do 28 sierpnia.

Amerykańskie lotnictwo otwarcie przyznaje, że obecny system nie działa tak, jak powinien. W dokumencie wskazano na opóźnienia w produkcji, problemy z kontrolą jakości oraz coraz większe trudności z dostępnością części i podzespołów. Dlatego USAF chcą zwiększyć konkurencję między producentami, licząc, że przełoży się to na szybsze wdrażanie nowych technologii i bardziej odporne łańcuchy dostaw.

Od 2034 r. lotnictwo planuje kupować ponad 180 silników rocznie. Program obejmuje przede wszystkim jednostki napędowe dla myśliwców F-15EX i F-16, ale w praktyce ma zmienić sposób, w jaki USA kupują i utrzymują silniki lotnicze. O wyborze dostawcy nie zdecyduje wyłącznie cena. Równie ważne będą niezawodność, łatwość serwisowania oraz koszty eksploatacji przez cały okres użytkowania.

Nie tylko cena. Co USAF bierze pod uwagę?

USAF oczekują od przyszłych producentów znacznie więcej niż dostarczenia gotowego silnika. Firmy będą musiały udowodnić, że potrafią szybko zwiększyć produkcję w razie wojny lub nagłego wzrostu zamówień oraz zapewnić nieprzerwane dostawy części zamiennych.

W odpowiedzi na RFI przedsiębiorstwa mają wskazać m.in., przy jakiej skali produkcji opłaca im się inwestować w rozbudowę fabryk, modernizację linii produkcyjnych i automatyzację. Wojsko chce mieć pewność, że przemysł będzie zdolny do szybkiego zwiększenia mocy produkcyjnych bez gwałtownego wzrostu kosztów.

Dużo uwagi poświęcono również dostępowi do surowców. USAF pytają producentów o ryzyko związane z dostępnością specjalistycznych stopów tytanu i niklu oraz o największe ograniczenia technologiczne, które mogą utrudnić zwiększenie produkcji. To efekt rosnącej rywalizacji o metale krytyczne i ograniczeń eksportowych wprowadzonych przez Chiny wobec metali ziem rzadkich. Amerykańskie lotnictwo chce uniknąć sytuacji, w której brak surowców lub komponentów ponownie sparaliżuje produkcję silników do swoich samolotów.

Polska zamówiła 32 myśliwce F-35

Przypomnijmy, że Polska zamówiła 32 wielozadaniowe myśliwce F-35A "Husarz" w ramach kontraktu o wartości 4,6 mld dolarów. Do lipca 2026 roku do Polski dotarły trzy pierwsze maszyny, które 22 maja wylądowały w 32. Bazie Lotnictwa Taktycznego w Łasku. Do końca 2026 roku w kraju ma stacjonować już 14 F-35, a dostawy wszystkich 32 samolotów mają zakończyć się w 2029 roku.