Subskrybuj nas na Youtube
Zapisz się na newsletter
Ubiegłoroczna decyzja o wprowadzeniu kontroli na granicy z Niemcami i z Litwą podyktowana była – w ocenie rządu – powstrzymaniem niekontrolowanego przepływu migrantów. Ponadto, kontrole na granicy polsko-niemieckiej mają pozwolić na weryfikację przesłanek warunkujących ewentualne przyjęcie migrantów od strony niemieckiej. Zachodni sąsiad kontrole na granicy z Polską wprowadził jeszcze w październiku 2023 roku.
Od 7 lipca 2025 roku, czyli od dnia wprowadzenia tymczasowych kontroli, decyzją rządu są one kontynuowane. Ostatnia nowelizacja rozporządzenia w sprawie przywrócenia tymczasowo kontroli granicznej osób przekraczających granicę państwową stanowiącą granicę wewnętrzną weszła w życie w niedzielę. Zakłada ona przedłużenie kontroli o kolejne 6 miesięcy – do 1 października 2026 r.
Uzasadniając swoją decyzję MSWiA wskazywało, że na terytorium Niemiec przebywa „duża liczba cudzoziemców o nieuregulowanym statusie pobytowym”. Dodatkowo podkreślał, że cały czas utrzymuje się „zagrożenie nielegalną migracją z kierunku wschodniego” – szczególnie przez terytorium Litwy i Łotwy.
Kontrole na granicy polsko-niemieckiej prowadzone są na około 50 przejściach i punktach granicznych. W przypadku granicy z Litwą jest to 13 przejść.
Straż Graniczna zatrzymuje osoby próbujące nielegalnie dostać się do Polski
Od 1 stycznia 2025 r. do 22 lutego 2026 r. Straż Graniczna zatrzymała 681 obywateli państw trzecich, którzy nielegalnie przekroczyli granicę z Litwy do Polski. Ponadto, w rejonie granicy polsko-litewskiej zatrzymano 85 pomocników, organizatorów prób nielegalnego przekroczenia granicy przez cudzoziemców (wobec 75 osób zastosowano areszt tymczasowy).
W samym okresie kontroli, czyli od 7 lipca 2025 r. do 22 lutego 2026 r. Straż Graniczna zatrzymała 261 obywateli państw trzecich, którzy nielegalnie przekroczyli granicę z Litwy do Polski. Odmówiono wjazdu 595 cudzoziemcom, a 281 cudzoziemców w ramach readmisji przekazano na Litwę.
Natomiast w okresie od 1 stycznia 2025 r. do 22 lutego 2026 r. Straż Graniczna zatrzymała 428 obywateli państw trzecich, którzy nielegalnie przekroczyli granicę z Niemiec do Polski. Jednocześnie od 7 lipca 2025 r. do 22 lutego 2026 r. Straż Graniczna odmówiła wjazdu 468 cudzoziemcom na tym odcinku granicy.
Co ze Strefą Schengen?
Strefa Schengen, jedno z największych osiągnieć integracji europejskiej, to obszar bez kontroli granicznych na granicach wewnętrznych. Obejmuje dziś ponad 4 mln km kwadratowych, na których mieszka ponad 450 mln osób.
Należy do niej 29 państw - 25 z 27 państw członkowskich UE oraz wszyscy członkowie Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria).
Zgodnie z kodeksem granicznym Schengen, czyli zbiorem zasad określającym funkcjonowanie strefy, w przypadku pojawienia się poważnego zagrożenia dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego państwo członkowskie może wprowadzić tymczasowe kontrole graniczne.
Co najmniej cztery tygodnie przed wprowadzeniem takiej kontroli, a jeśli okoliczności nie były wcześniej znane – z mniejszym wyprzedzeniem, państwo członkowskie musi powiadomić o tym Komisję Europejską i pozostałe państwa UE.
W ocenie UE przywrócenie kontroli granicznej na granicach wewnętrznych jest jednak środkiem ostatecznym, który powinien być stosowany wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach. Jednocześnie musi być zgodny z zasadami konieczności i proporcjonalności.
