Subskrybuj nas na Youtube
Zapisz się na newsletter
Prawo pracy w ostatnich latach często się zmienia
W ostatnich latach na gruncie prawa pracy systematycznie wprowadzane są kolejne zmiany. Większość z nich wiąże się z koniecznością implementacji do ustawodawstwa krajowego rozwiązań wskazanych w dyrektywach unijnych. Nadrzędnym celem, który ma zostać osiągnięty jest wzmocnienie pozycji pracowników i zobowiązanie pracodawców do aktywnego przeciwdziałania wszelkiego rodzaju nierównościom i dyskryminacji w zatrudnieniu. Katalog zmian już wprowadzonych i tych, nad którymi prace dopiero się toczą, obejmuje m.in. zwiększenie prawa pracowników do informacji, wprowadzenie zmian w zakresie równości i przejrzystości płac, a także zmiany w regulacjach dotyczących minimalnego wynagrodzenia. To w ramach tych ostatnich regulacji ma również zostać wprowadzony automatyzm w zakresie naliczania i wypłaty pracownikom odsetek za opóźnienie w wypłacie wynagrodzenia. Chodzi o projekt ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, który ma na celu wdrożenie do polskiego porządku prawnego regulacji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2041 z dnia 19 października 2022 r. w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej.
Zgodnie z zapowiedziami przepisy wejdą w życie w 2026 r., choć powinny obowiązywać już od listopada 2024 r., bo to wtedy – zgodnie z dyrektywą – należało je najpóźniej implementować.
Odsetki do wynagrodzenia należą się również obecnie
Celem dyrektywy jest poprawa warunków życia i pracy w Unii Europejskiej, a w szczególności adekwatności wynagrodzeń minimalnych pracowników.
Obecnie w odniesieniu do wynagrodzenia za pracę obowiązujące przepisy przewidują następujące ogólne zasady:
- wypłaty dokonuje się co najmniej raz w miesiącu, w stałym i ustalonym z góry terminie;
- wynagrodzenie płatne raz w miesiącu wypłaca się z dołu, niezwłocznie po ustaleniu jego pełnej wysokości, nie później jednak niż w ciągu pierwszych 10 dni następnego miesiąca kalendarzowego;
- jeżeli ustalony dzień wypłaty jest dniem wolnym od pracy, wynagrodzenie wypłaca się w dniu poprzedzającym;
- składniki wynagrodzenia przysługujące pracownikowi za okresy dłuższe niż jeden miesiąc, wypłaca się z dołu w terminach określonych w przepisach prawa pracy;
- pracodawca, na żądanie pracownika, jest obowiązany udostępnić do wglądu dokumenty, na których podstawie zostało obliczone jego wynagrodzenie.
Na podstawie art. 300 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy w odniesieniu do wynagrodzenia znajduje zastosowanie art. 481 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, zgodnie z którym, jeśli dłużnik (czyli pracodawca) opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego (czyli wynagrodzenia), wierzyciel (czyli pracownik) może żądać odsetek za czas opóźnienia, nawet jeśli nie poniósł szkody i opóźnienie nie wynika z winy dłużnika.
Automatyczne naliczanie i oderwanie od winy
Jak z tego wynika, również przed wprowadzeniem w tym zakresie zmian pracownik, który nie otrzymał wynagrodzenia w wyznaczonym terminie, może domagać się należnych mu odsetek. Jednak, aby mógł je otrzymać, musi podjąć w tym kierunku odpowiednie kroki. Po wprowadzeniu planowanych zmian do Kodeksu pracy zostanie dodany art. 851 o treści:
§ 1. Jeżeli pracodawca opóźnia się z wypłatą wynagrodzenia za pracę, pracownikowi należą się odsetki za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które pracodawca odpowiedzialności nie ponosi.
§ 2. Odsetki, o których mowa w § 1, naliczane są przez pracodawcę od dnia następującego po dniu upływu terminu wypłaty wynagrodzenia za pracę i wypłacane łącznie z wypłatą tego wynagrodzenia.
§ 3. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie ustalane zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego.
Jak z tego wynika:
- będzie miał miejsce automatyzm w naliczaniu odsetek za czas opóźnienia w wypłacie wynagrodzenia za pracę,
- bez znaczenia dla prawa do odsetek będzie wina pracodawcy,
- odsetki będą należały się również wtedy, gdy pracodawca wypłaci większość wynagrodzenia,
- prawo do odsetek będzie dotyczyło nie tylko wynagrodzenia zasadniczego, ale również premii, nagród i innych dodatków.
Innymi słowy, każdy pracodawca, który nie wypłaci należnego pracownikowi wynagrodzenia lub jego części w przewidzianym terminie, będzie miał obowiązek automatycznego doliczenia do niego i wypłacenia należnych odsetek, niezależnie od tego, czy opóźnienie będzie przez niego zawinione i czy będzie dotyczyło całego wynagrodzenia, czy tylko jego części.
