Rosyjska zbrojeniówka ciągnie w dół cały przemysł
Jak pisze serwis Moscow Times, mocno widać to po danych na temat produkcji wyrobów metalowych gotowych. W 2023 r. wzrosła ona o 26,4 proc., a w 2024 r. o 31,6 proc. Jeszcze w sierpniu rosła w tempie 21,2 proc. rok do roku. Jednak we wrześniu odnotowano nagły spadek o 1,6 proc.
Jeszcze większe spowolnienie widać w produkcji "innych pojazdów transportowych" – do tej kategorii Rosstat zalicza m.in. czołgi i wozy bojowe piechoty. We wrześniu wzrost wyniósł zaledwie 6 proc., podczas gdy w sierpniu sięgał aż 61,2 proc. Dla porównania: w 2024 roku produkcja w tej grupie maszyn zwiększyła się o 34,2 proc., a w 2023 r. – o 29 proc.
Z kolei Raiffeisen Bank szacuje, że w ujęciu miesięcznym produkcja wyrobów metalowych spadła we wrześniu o 6 proc., a "innych pojazdów transportowych" – aż o 20 proc.
Analitycy rosyjskiego ośrodka MMI (Metals Mining Intelligence) piszą wprost, że dane dotyczące sektora zbrojeniowego "są szokujące". To właśnie gałęzie związane z przemysłem obronnym, które dotąd ciągnęły rosyjską gospodarkę w górę, tym razem ściągnęły w dół indeks produkcji przemysłowej. We wrześniu wzrósł on jedynie o 0,4 proc. rok do roku, czyli aż osiem razy mniej niż w sierpniu (2,4 proc.).
Przetwórstwo też kuleje. Sygnał alarmowy dla Kremla
Nie lepiej prezentują się inne gałęzie rosyjskiej gospodarki. Analityk Promswjazbanku Denis Popow zwraca uwagę, że przetwórstwo przemysłowe – największy sektor gospodarki Federacji – odnotowało we wrześniu najniższy wzrost od początku 2023 roku. W całym przemyśle, który odpowiada za ok. 30 proc. rosyjskiego PKB, dynamika wzrostu praktycznie zanikła. We wrześniu wzrost wyniósł jedynie 0,3 proc. rok do roku wobec 5,6 proc. w tym samym okresie ubiegłego roku.
Według szacunków analityków Centrum Makroekonomicznej Analizy i Prognoz (CMAKP) produkcja przemysłowa w Rosji spadła od grudnia o 3,6 proc. Z kolei eksperci Instytutu Prognoz Ekonomicznych Rosyjskiej Akademii Nauk (IPN RAN) alarmują, że recesja objęła 18 z 24 branż przetwórstwa przemysłowego monitorowanych przez Rosstat. To sygnał alarmowy dla Kremla, bo razem odpowiadają one za prawie 80 proc. towarów wytwarzanych w Rosji.
Oszczędności budżetowe duszą wzrost
Natalia Orłowa, główna ekonomistka Alfa-Banku, mówi serwisowi Moscow Times, że problemy przemysłu obronnego mogą być związane z próbą zbilansowania przez Kreml rozdętego wojennego budżetu. Sektor maszynowy, silnie uzależniony od zamówień państwowych, we wrześniu odnotował spadek o 0,1 proc., choć jeszcze w sierpniu rósł w tempie 15,7 proc. rok do roku dzięki zamówieniom zbrojeniowym. – To może być sygnał, że oszczędności budżetowe zaczynają wpływać na tempo wzrostu przemysłu – ostrzega ekspertka.
Aby zmieścić się w tegorocznym planie budżetowym, który cierpi z powodu 21-procentowego spadku wpływów z ropy i gazu oraz deficytu pięciokrotnie wyższego od pierwotnych założeń, resort finansów będzie musiał ograniczyć wydatki w czwartym kwartale. Jak ocenia Denis Popow, doprowadzi to do silnego schłodzenia gospodarki. Według IPN RAN rosyjski PKB spadł od stycznia do sierpnia o 0,6 proc., a jego wzrost rok do roku praktycznie wyhamował – w lipcu i sierpniu wyniósł zaledwie 0,4 proc.
Do tych problemów gospodarczych dojdą nowe – m.in. sankcje USA wobec Rosnieftu i Łukoilu, które mogą utrudnić Rosji sprzedaż ropy do Indii. Jak ocenia Piotr Matys, starszy analityk Touch Capital Markets, zwiększa to ryzyko „twardego lądowania” rosyjskiej gospodarki.
Redaktor Forsal.pl. Absolwent politologii na Uniwersytecie SWPS, z zamiłowania historyk. W przeszłości związany z Polskim Radiem, Wirtualną Polską, dziennikiem „Polska The Times” oraz miesięcznikiem „Nasza Historia”. Publikował również w Gazeta.pl i „Newsweek Historia”. Były wieloletni współpracownik Ośrodka „Karta” i Muzeum Getta Warszawskiego. Autor pierwszej pełnej biografii gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego - „Decyzje ‘Bora’. (Auto)biografia Tadeusza Komorowskiego - kawalerzysty, olimpijczyka, dowódcy, wodza i premiera”.