Europejskie AI, które coś potrafi - Mistral AI ma solidne parametry
6 października francuski koncern Mistral AI udostępnił w ramach publicznego wglądu model sztucznej inteligencji Mistral Large 4. Nie jest to kolejna mała wersja, która ma tylko pokazywać, że Europa "ma potencjał", a coś, co naprawdę może okazywać się względnie przydatne.
Otóż Mistral Large 4 bazuje na architekturze Mixture of Experts i ma 1,05 biliona parametrów, a przy każdym zapytaniu uruchamia się ok. 49 miliardów z nich. Działa on na zasadzie wielu wyspecjalizowanych części, które aktywują się tylko w przypadku konkretnego zapytania. Takie działanie pozwala nie tylko na szybsze odpowiedzi, ale przede wszystkim tańsze w stosunku do uruchamiania wszystkich dostępnych parametrów przy jednym zapytaniu. Jest to rozwiązanie powszechnie stosowane przez firmy właśnie ze względu na redukcję kosztów związanych z pracą modelu.
Mistral Large 4 jest w stanie analizować i rozpoznawać tekst oraz obrazy, a dane treningowe wykorzystane do jego nauki obejmowały ponad 160 języków. Co dość istotne, tutaj nacisk położony został na wszystkie języki urzędowe Unii Europejskiej, a więc także i język polski.
Na potrzeby treningu tego modelu wykorzystano 3800 układów NVIDIA Grace Blackwell. Co dość istotne, model trenowany był od zera w centrach danych firmy Mistral, która zlokalizowana jest w Europie.
Dodatkowo do końca października 2026 twórcy zapowiedzieli udostępnienie otwartych wag tego modelu. Co to jednak oznacza? Mówiąc najprościej, Mistral pozwoli pobrać cały plik z "mózgiem" tego modelu na osobisty komputer lub serwer. To zaś pozwoli każdemu, kto ma tylko odpowiedni sprzęt, uruchamiać Mistral Large 4 lokalnie.
Mistral będzie modelem na miarę technologicznej suwerenności Unii Europejskiej?
Tym, co sprawia, że o Mistral Large 4 jest faktycznie tak głośno to właśnie europejskie pochodzenie modelu. Sam startup założony został w kwietniu 2023 roku w Paryżu przez byłych pracowników Google DeepMin oraz Mety.
Co całkiem istotne, firma ta do szkolenia swoich modeli wykorzystywała superkomputery udostępniane przez Komisję Europejską. Dodatkowo jest to kolejny krok państw Unii Europejskiej w kierunku technologicznej suwerenności, która od dwóch lat jest tematem coraz popularniejszym, zwłaszcza w obliczu polityki Donalda Trumpa, ale także praktyk gigantów technologicznych z USA czy Chin.
W tym kontekście ważne jest także to, że Mistral, udostępniając ten model, w Europie nie będzie korzystał z pośrednictwa innych dostawców. To też oznacza, że dane, które będą zbierane przez model, nie będą trafiać poza Europejski Obszar Gospodarczy.
Jak europejskie AI radzi sobie w testach?
Firma Mistral twierdzi, że Large 4 jest najlepszym modelem z otwartymi wagami, który stworzony został w USA lub Europie. Co równie ciekawe, ma on dorównywać najwydajniejszym modelom open source na świecie, a jego mocnymi stronami mają być kwestie takie jak programowanie, cyberbezpieczeństwo oraz analiza obrazów.
W testach związanych właśnie z bezpieczeństwem cyfrowym, według indeksu Artificial Analysis model ma być w ścisłej piątce światowych modeli AI. Przytoczone zostało nawet zadanie, w którym model miał odtworzyć prawdziwą lukę w zabezpieczeniach i załatać ją; Large 4 w tym zadaniu uzyskał wynik na poziomie 82%.
- Sprzęty komputerowe znowu podrożeją. To nie jest dobry moment na zakup komputera
- To tam zaczyna się wiele oszustw. Ponad 1/3 prób wyłudzenia ma wspólny mianownik
- Anthropic lobbowało w Watykanie w sprawie świadomości AI. Kościół katolicki z papieżem Leonem XIV pozostają sceptyczni wobec technologii sztucznej inteligencji
Jakby tego było mało, to w zadaniach prawniczych i finansowych, które ocenione zostały przez firmę vals.ai Large 4 miał wypadać lepiej nawet od GPT 6 Astra. Równie dobrze poszły tzw. ślepe próby oceny kodu przez programistów, którzy wyżej ocenili jedynie Claude Opus 5.
To wszystko brzmi wyjątkowo ciekawie i daje nadzieję, że Europa wreszcie doczekała się swojego modelu, który konkurować może z najlepszymi. Trzeba jednak mieć na uwadzę, że wszystkie testy zostały udostępnione przez samą firmę. Na niezależne testy trzeba będzie poczekać jeszcze trochę czasu, a dokładniej do momentu publikacji wag.
Europejskie AI a AI Act
Wydanie swojego AI przez europejski startup brzmi jak coś, na co wiele firm mogło czekać, głównie ze względu na kwestie prawne. Aktualne przepisy RODO jasno wskazują, że do przetwarzania danych, które potem trafiają do państw trzecich (np. USA lub Chin) potrzebne jest spełnienie dodatkowych wymagań. W przypadku Mistrala problem ten znika.
Dodatkowo udostępnienie otwartych wag pozwala na jeszcze większą kontrolę danych, które trafiać będą do modelu. Jeśli jakaś firma zdecyduje się uruchomić model na własnych serwerach albo chmurze o europejskim pochodzeniu, to dane nie trafią do żadnego zewnętrznego dostawcy. To pozwala na lepsze korzystanie z AI przez podmioty, dla których ochrona danych klientów, ale także firm jest jednym z kluczowych elementów działania.
Trzeba jednak mieć na uwadzę, że korzystanie nawet z europejskiego modelu nie zwalnia z przestrzegania przepisów AI Act. Przepisy te dokładnie określają odpowiedzialność, jaką ponosi dostawca modelu oraz firma, która z niego korzysta.
W praktyce oznacza to, że dostawca pochodzący z UE po prostu podlega bezpośrednio europejskiemu nadzorowi. Ostatecznie jednak nie stanowi to żadnego wyjątku przy egzekwowaniu prawa czy nakładaniu kar.
