W badaniu na temat wiedzy ekonomicznej, zachowań finansowych oraz postaw wobec pieniędzy wzięło udział 52 tys. dorosłych osób z 30 krajów. Najlepszy ogólny wynik osiągnęła Francja (notując 14,9 na 21 możliwych do zdobycia punktów), a tuż za nią uplasowała się Finlandia. Czołową piątkę uzupełniają Norwegia, Kanada oraz Hongkong. Obywatele ostatniego z tych państw mają z kolei największą teoretyczną wiedzę na temat świata finansów.

Generalnie w badaniu ujawniła się wyraźna tendencja: im bogatszy kraj, tym lepszy wynik w opracowaniu OECD. Od powyżej zarysowanej zależności są jednak pewne wyjątki. Wielka Brytania, której PKB per capita wynosi aż 44 tys. dol. zdobyła zaledwie 13,1 pkt., czyli znacznie poniżej średniej dla wszystkich badanych państw.

Fatalnie w rankingu wypadła Polska, która osiągnęła sumarycznie najgorszy wynik (11,6 pkt.). Tuż nad nami uplasował się Białoruś.

USA nie wzięło udziału w badaniu, natomiast OECD nie podało uzasadnienia. Nie brakuje jednak dostępu do podobnych badań na temat finansowych kompetencji Amerykanów. Z lipcowego opracowania Finra Investor Education Foundation wynika, że sytuacja finansowa obywateli tego kraju stała się w ostatnich latach stabilniejsza, chociaż poziom ich wiedzy w tym samym czasie nieznacznie obniżył się.

Powszechnym sposobem na sprawdzenie wiedzy społeczeństwa na temat finansów jest przeprowadzenie quizu, który zawiera takie zagadnienia jak inflacja, ryzyko inwestycyjne oraz odsetki. W badaniu OECD zadano ludziom 7 pytań odnoszących się do podstaw finansowej wiedzy: średnio 56 proc. osób odpowiedziało na przynajmniej 5 z nich. Najlepiej w teście wypadli mieszkańcy Hongkongu, gdzie na 5 pytań poprawnie udzieliło odpowiedzi aż 84 proc. osób. W Malezji i RPA jedynie jedna trzecia osób znała odpowiedź na 5 pytań.

OECD wykazało, że ludzie mają duże problemy ze zrozumieniem konceptu procentu składanego. Średnio 42 proc. badanych zna to zagadnienie, na Białorusi odsetek osób zaznajomionych z konceptem wynosi zaledwie 7 proc. (w Norwegii 65 proc.).

Badanie podkreśliło też znaczenie postawy wobec pieniędzy. Bez odpowiedniego nastawienia nawet duża wiedza nie wpłynie na poprawę finansowej kondycji jednostek.

Kolejnym problemem jest niepraktyczność programów nauczania. W 2014 roku uczelnia Leeds School of Business przeprowadziła badania nad ponad 200 programami studiów o profilu finansowym. Okazało się, że mają one bardzo niewielki wpływ na postawy wobec pieniędzy wyedukowanych za ich pomocą studentów.

To właśnie pod względem umiejętności przekładania wiedzy na postawy i zachowania w zakresie zarządzania finansami Francja i Finlandia zdeklasowały konkurencję.

>>> Czytaj też: Miliardy leżą na kontach bezczynnie. Ponad połowa naszych pieniędzy