Ponad połowa respondentów jest zdania, że ludzie mają równe szanse rozwoju (58 proc.). Jednak ten wynik maskuje istotne różnice regionalne – takiego zdania bowiem jest 81 proc. respondentów w Danii, ale tylko 18 proc. w Grecji. W Polsce wynik jest taki sam jak średnia dla całej UE.
Polacy wydają się za to patrzeć na swoje życie w jaśniejszy sposób niż mieszkańcy innych krajów UE. Twierdząco na pytanie o to, czy większość rzeczy, które dzieją się ich życiu jest sprawiedliwa, odpowiedziało 60 proc. Polaków i 53 proc. mieszkańców wszystkich krajów UE.
Duże różnice widać też w ocenie sytuacji kraju dziś i przed 30 laty. Dla 64 proc. Polaków są bardziej sprawiedliwe niż przed trzema dekadami. Pod takim samym stwierdzeniem podpisuje się ponad 70 proc. osób biorących udział w badaniu na Malcie, w Finlandii i Irlandii, ale mniej niż 25 proc. w Chorwacji, Francji i Grecji. Średnia dla UE to jedynie 46 proc.
W Polsce jest też wyższe niż przeciętnie w UE poczucie sprawiedliwości. Na pytanie, czy ludzie w naszym kraju otrzymują to, na co zasługują, twierdząco odpowiedziało 47 proc. badanych Polaków, natomiast wśród Europejczyków ten odsetek wyniósł 38 proc.
Na tle mieszkańców innych krajów UE Polacy podobnie postrzegają . Zdaniem 84 proc. Europejczyków są one zbyt duże w ich krajach; dla Polski wynik wyniósł 82 proc. W Portugalii tego zdania jest 96 proc. respondentów, 92 proc. w Niemczech, a 59 proc. w Holandii.
We wszystkich krajach oprócz Danii ponad 60 proc. respondentów jest zdania, że rządy powinny przyjąć środki mające na celu zmniejszenie różnic. Wynik dla Polski to 81 proc., a średnia dla UE - 79 proc.
Dobry stan zdrowia i wysokiej jakości kształcenie są postrzegane jako kluczowe lub ważne czynniki udanego życia przez odpowiednio 98 proc. i 93 proc. respondentów (Polscy respondenci odpowiadali tak samo jak inni Europejczycy).
Ponad 90 proc. uważa także ciężką pracę i odpowiednie znajomości za istotne lub ważne (w przypadku polskich respondentów równo 90 proc.). Wywodzenie się z bogatej rodziny, posiadanie koneksji politycznych, określone pochodzenie etniczne lub płeć są postrzegane jako mniej istotne.
Badanie wskazuje na brak optymizmu mieszkańców kraju UE w niektórych dziedzinach. Na przykład jedynie 39 proc. ankietowanych Europejczyków jest przekonanych, że sprawiedliwość zawsze przeważa nad niesprawiedliwością. Tyle samo osób jest zdania, że jest odwrotnie.
Jeszcze większy pesymizm widać w odniesieniu do decyzji politycznych. Tylko 32 proc. badanych zgadza się, że będą one konsekwentnie stosowane do wszystkich obywateli, natomiast 48 proc. się z tym nie zgadza.
Specjalne badanie Eurobarometru dotyczące sprawiedliwości, nierówności i mobilności międzypokoleniowej zostało przeprowadzone w formie bezpośrednich wywiadów w dniach od 2 do 11 grudnia 2017 r. W badaniu wzięło udział ogółem 28 031 osób z 28 państw UE. W Polsce próba wyniosła 997 osób.
Z Brukseli Krzysztof Strzępka
>>> Polecamy: Mieszkańcy Wspólnoty nie mają wątpliwości. UE ma problem z nierównościami dochodowymi
