W nocy z niedzieli na poniedziałek czasu polskiego w Incheon w Korei Płd. został opublikowany najnowszy. Główna konkluzja raportu jest taka, że . Zatem tą właśnie wielkość należy traktować jako ostatni próg bezpieczeństwa, poza którym zmiany klimatyczne mogą stać się nieodwracalne. Wcześniej, m.in. w globalnym porozumieniu klimatycznym z Paryża z 2015 r., wskazywano 2 stopnie jako granicę bezpieczeństwa.
Raport będzie też naukową podstawą do negocjacji na grudniowym szczycie klimatycznym COP24 w Katowicach.
Według naukowców różnica 0,5 stopnia powoduje wymierne efekty. Np. szacuje się, że przy ociepleniu o 2 stopnie pokrywa lodowa Arktyki będzie się całkowicie topić co najmniej raz na dekadę, a przy 1,5 stopnia - już tylko raz na 100 lat. Różnica wzrostu poziomu mórz to natomiast 10 cm. Z raportu wynika ponadto, że aby zapobiec wzrostowi temperatury na świecie, państwa muszą zwiększyć swoje ambicje klimatyczne, ograniczyć emisję CO2.
Aleksander Śniegocki, kierownik projektu "Energia i Klimat", WISE Europa podkreślił, że raport IPCC pokazuje, jak daleko idące zmiany muszą zajść w systemie energetycznym oraz całej gospodarce, by zmniejszyć ryzyko katastrofalnych zmian klimatu. "Z tej perspektywy obecne unijne cele redukcji emisji okazują się być niewystarczające, choć w Polsce postrzegane są z reguły jako nader ambitne. Polska energetyka musi przygotować się na dalszy wzrost presji regulacyjnej wymuszającej szybkie odchodzenie od węgla" - wskazał.
Ekspert dodał, że przegląd scenariuszy zawarty w raporcie (dot. m.in. ograniczania emisji) pokazuje, że w skali globalnej nie ma możliwości pogodzenia realizacji celów klimatycznych z utrzymaniem energetyki węglowej do połowy wieku, nawet po uwzględnieniu potencjału zalesiania oraz innych technologii pochłaniania CO2 z atmosfery. "Energetyka może jednak skorzystać na szybkiej elektryfikacji transportu, ogrzewania oraz procesów przemysłowych, co jest konieczne dla dekarbonizacji reszty gospodarki – musi jednak sama najpierw postawić na szybką redukcję własnych emisji" - ocenił Śniegocki.
Marcin Popkiewicz, analityk megatrendów, naukaoklimacie.pl zwraca uwagę, że tempo zmian klimatycznych przyspiesza, a ich konsekwencje - już przy dotychczasowym ociepleniu o 1 stopień Celsjusza - stają się coraz poważniejsze.
"Im większa będzie zmiana klimatu, tym wyższą cenę zapłacimy. Przesuwanie się stref klimatycznych, podnoszenie się poziomu morza, niedobory wody, głód i masowe migracje mogą zdestabilizować sytuację geopolityczną do tego stopnia, że mówienie, że +nasza chata z kraja+ i jakoś nas to ominie, jest kompletnie pozbawione sensu i elementarnej odpowiedzialności" - zaznaczył.
Popkiewicz podobnie jak Śniegocki ocenił, że aby ograniczyć globalne ocieplenie należy do połowy obecnego wieku odejść od spalania paliw kopalnych łącząc to z wielkoskalowym usuwaniem CO2 z atmosfery.
Ekspert przywołał też szacunki brytyjskiego think tanku Economist Intelligence Unit, który wyliczył, że nie zahamowanie zmian klimatu będą kosztowały gospodarkę światową 43 biliony dolarów w dzisiejszych cenach. "Nie jest to ryzyko, na które możemy sobie pozwolić" - zaznaczył.
Koordynator kampanii Greenpeace ds. klimatu i energii Marek Józefiak tłumaczy, że aby przeciwdziałać podniesieniu się średniej temperatury na Ziemi, eksperci ds. klimatu wskakują, że do 2030 roku emisje gazów cieplarnianych należy ograniczyć o połowę, a do 2050 roku - osiągnąć zerowy bilans emisji. "Obecne zobowiązania redukcyjne krajów, które podpisały paryskie porozumienie klimatyczne, nie są wystarczające. Ich realizacja oznacza, że średnia globalna temperatura podniesie się o ponad 3 stopnie do końca stulecia" - wyjaśnił Józefiak.
Jak wskazał w raporcie wskazano, że oprócz ograniczenia zużycia węgla, "drastycznej redukcji" musi też ulec również zużycie innych paliw kopalnych, np. ropy naftowej do roku 2030 o 37 proc. w stosunku do roku 2010.
Józefiak dodał, że raport to sygnał dla polskich władz, której bliżej jest do promocji węgla niż odnawialnych źródeł energii. W Polsce w grudniu odbędzie się też szczyt klimatyczny ONZ.
"Jako gospodarze konferencji musimy pokazać światu, że nie tylko mówimy o ochronie klimatu, ale również robimy w tej sprawie wystarczająco wiele. Dzięki inwestycjom w odnawialne źródła energii zyskamy m.in. zdrowe powietrze i tysiące przyszłościowych miejsc pracy w całej Polsce" - ocenił Józefiak.
Raport IPCC został przygotowany przez zespół liczący 91 naukowców z 40 krajów. Jego treść opiera się na sześciu tys. publikacji naukowych. Podczas konsultacji, naukowcy i rządy zgłosiły 42 tys. uwag i poprawek. Ostateczne brzmienie raportu przyjęto w drodze konsensusu.
IPCC to organizacja międzyrządowa działająca w obszarze nauk o klimacie. Panel został stworzony w 1988 r. przez Program Ochrony Środowiska ONZ i Światową Organizację Meteorologiczną. Głównym celem IPCC jest dostarczanie decydentom naukowo zweryfikowanych dowodów zmian klimatycznych i wskazywanie potencjalnych scenariuszy ograniczania skutków. IPCC w 2007 r. została uhonorowana - wraz z byłym wiceprezydentem USA Alem Gorem - Pokojową Nagrodą Nobla. W Polsce współpracę z IPCC koordynuje Ministerstwo Środowiska.
Michał Boroń
>>> Czytaj również: Tylko BMW próbuje dotrzymać kroku chińskim producentom aut elektrycznych
