Liczba pobierających i średnia wysokość świadczenia
Z danych ZUS wynika, że w sierpniu 2025 r. świadczenia kompensacyjne pobierało 10,1 tys. osób. Przeciętna wysokość kompensówki wyniosła 4173,76 zł. Miesiąc wcześniej – w lipcu 2025 r. – świadczenie pobierało 10,3 tys. osób, a jego przeciętna wysokość wyniosła 4185,01 zł.
W czerwcu 2025 r. świadczenie kompensacyjne pobierało 10,5 tys. osób; przeciętna wysokość kompensówki wyniosła 4176,33 zł. W maju 2025 r. świadczenie kompensacyjne pobierało 10,8 tys. osób; przeciętna wysokość kompensówki wyniosła 4183,39 zł. W kwietniu 2025 r. świadczenie kompensacyjne pobierało 11 tys. osób; przeciętna wysokość kompensówki wyniosła 4207,16 zł. W marcu 2025 r. pobierało je 11,3 tys. osób; przeciętna wysokość kompensówki wyniosła 4208,62 zł. W lutym 2025 r. świadczenia pobierało 11,5 tys. osób, a jego przeciętna wysokość wyniosła 3981,54 zł. W styczniu 2025 r. pobierało je 11,7 tys. osób, a jego przeciętna wysokość wyniosła 4010,11 zł.
Liczba nauczycieli pobierających to świadczenie w sierpniu 2025 r. była niższa niż rok, dwa i trzy lata wcześniej w tym samym okresie.
W sierpniu 2024 r. świadczenia kompensacyjne pobierało 11,3 tys. osób, a ich przeciętna wysokość wynosiła 3977,71 zł. W sierpniu 2023 r. dane te przedstawiały się odpowiednio: 12,1 tys. osób i 3508,87 zł, w sierpniu 2022 r. – 12,5 tys. osób i 2857,82 zł, a w sierpniu 2021 r. – 13,2 tys. osób i 2545,44 zł.
Porównanie ze świadczeniami pomostowymi
Nauczycielskie świadczenia kompensacyjne są odpowiednikiem emerytur pomostowych. W sierpniu 2025 r. pomostówki pobierało 38,4 tys. osób, a przeciętna ich wysokość wynosiła 5701,76 zł.
W odróżnieniu od emerytur pomostowych kompensówki są świadczeniem wygasającym.
Warunki przyznawania świadczeń kompensacyjnych
Zgodnie z obowiązującą od 2009 r. ustawą o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych może ono być przyznawane nauczycielom mającym 30 lat stażu pracy, w tym 20 lat pracy nauczycielskiej i pracującym na co najmniej jedną drugą etatu. Wiek uprawniający do świadczenia ma wzrastać w latach 2014-2032, począwszy od 55. roku życia, aż do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego. W latach 2025-2026 nauczyciel może je otrzymać, jeśli ukończy 56 lat (kobieta) i 61 lat (mężczyzna).
Świadczenia kompensacyjne przysługują nauczycielom pracującym w szkołach, przedszkolach, placówkach kształcenia ustawicznego, młodzieżowych ośrodkach wychowawczych, w młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, w specjalnych ośrodkach wychowawczych oraz nauczycielom zatrudnionym w publicznych i niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych.
Od 1 września 2025 r. grupa uprawnionych do kompensówek została rozszerzona o nauczycieli i o nauczycieli publicznych i niepublicznych placówek oświatowo-wychowawczych, centrów kształcenia zawodowego i branżowych centrów umiejętności, placówek artystycznych, bibliotek pedagogicznych, placówek doskonalenia nauczycieli i kolegiów pracowników służb społecznych, a także nauczycieli zatrudnionych w okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich.
Ograniczenia w pracy przy pobieraniu świadczenia
Nauczyciele korzystający z kompensówek nie mogą dalej pracować w szkole, przedszkolu lub w ośrodku (np. w niepełnym wymiarze godzin), nawet jeśli zajmowane stanowisko nie ma nic wspólnego z pracą dydaktyczną, pod sankcją zawieszenia świadczenia. Jeśli zaś nauczyciel podejmie inną pracę niż w zawodzie, to będzie nadal mógł pobierać pieniądze z tytułu świadczenia. W 2022 r. w związku z pełnoskalową zbrojną agresją Rosji na Ukrainę i napływem uchodźców, w tym dzieci w wieku szkolnym, wprowadzono odstępstwa od tej zasady. Obowiązywały one do 31 sierpnia 2025 r.
Pieniądze na nauczycielskie świadczenia kompensacyjne nie pochodzą z odprowadzanych składek, ale z budżetu państwa.
ZUS na swojej stronie internetowej udostępnił specjalny kalkulator do wyliczenia wysokości tego świadczenia. Każdy nauczyciel może – wpisując swoje podstawowe dane – obliczyć prognozowaną dla siebie wysokość świadczenia.
Redaktorka związana z mediami od ponad 20 lat, na co dzień relacjonuje zagadnienia społeczne, gospodarcze oraz tematy lifestyle’owe. Łączy rzetelność z przystępnym przedstawianiem informacji, zarówno tych poważnych, jak i lżejszych.