Posesja kończy się na granicy działki

Granica posesji wyznacza obszar, którym właściciel nieruchomości może swobodnie dysponować. Oznacza to, że teren znajdujący się poza granicą działki – np. chodnik, pobocze czy pas zieleni przy drodze publicznej – nie należy już do właściciela domu. Mimo że jest to dość oczywista zasada, w praktyce bywa ignorowana. Zdarza się, że właściciele posesji ustawiają w tych miejscach różne przedmioty lub elementy dekoracyjne, traktując przestrzeń między ogrodzeniem a jezdnią jak część własnej działki. Nie wszyscy zdaja sobie sprawę, że taka praktyka traktowana jest jako zajęcie pasa drogowego i wiąże się z poważnymi konsekwencjami finansowymi.

Czym jest pas drogowy?

Jak podaje biznes.gov, pas drogowy to teren wyznaczony określonymi granicami, w obrębie którego znajduje się droga wraz z różnymi elementami infrastruktury niezbędnej do jej funkcjonowania. Obejmuje on nie tylko samą jezdnię, lecz także obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z organizacją, bezpieczeństwem oraz obsługą ruchu drogowego, a także instalacje wykorzystywane do zarządzania drogą. Pas drogowy rozciąga się zarówno nad powierzchnią gruntu, jak i pod nią, a jego częścią jest również chodnik. Przepisy określają także minimalną odległość granicy pasa drogowego od zewnętrznej krawędzi wykopu, nasypu, rowu lub innych urządzeń, np. obiektów inżynierskich czy instalacji technicznych. Powinna ona wynosić co najmniej 0,75 m, natomiast w przypadku autostrad i dróg ekspresowych – nie mniej niż 2 m.

Zajęcie pasa drogowego. Przepisy prawne

Zajęcie pasa drogowego reguluje ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, a w szczególności art. 39 ust. 1 pkt 1, zgodnie z którym zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego, w szczególności lokalizacji lub umieszczania urządzeń obcych, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego.

Zajęcie pasa drogowego wyłącznie za zgodą zarządcy dróg

Jeśli ktoś planuje umieścić jakiekolwiek przedmioty lub instalacje w pasie drogowym, w większości przypadków musi wcześniej uzyskać stosowną zgodę na jego zajęcie. Takie zezwolenie wydaje zarządca drogi.

W Polsce zarządcami dróg są:

  • dla dróg krajowych – Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
  • dla dróg wojewódzkich – zarząd dróg wojewódzkich
  • dla dróg powiatowych – zarząd powiatu albo zarząd dróg powiatowych
  • dla dróg gminnych – urząd miasta lub gminy lub odpowiednio: zarząd dróg miejskich lub zarząd dróg gminnych.

Zajęcie pasa drogowego wiąże się również z koniecznością uiszczenia opłaty. Jej wysokość ustalana jest indywidualnie przez zarządcę drogi i zależy m.in. od powierzchni zajętego terenu, czasu korzystania z pasa oraz celu jego wykorzystania. Szczegółowe informacje dotyczące procedury uzyskania zgody można znaleźć na rządowym portalu biznes.gov.pl. Należy też pamiętać, że pozwolenia nie można otrzymać wstecz, dlatego wniosek trzeba złożyć odpowiednio wcześniej, przed planowanym zajęciem pasa drogowego.

Zajęcie pasa drogowego – nie tylko niezgodne z prawem, ale i niebezpieczne

Samowolne stawianie w pasie drogowym obiektów, takich jak:

  • kamienie,
  • pachołki,
  • donice,
  • głazy usunięte z działki,
  • donice z roślinami,
  • dekoracje świąteczne,
  • reklamy,
  • plakaty wyborcze,
  • nasadzenia roślin,

może prowadzić do niebezpiecznych sytuacji – np. w przypadku zjechania pojazdu na pobocze w trakcie unikania kolizji, istnieje ryzyko jego uszkodzenia lub stworzenia zagrożenia dla pieszych.

„Pobocza dróg muszą być utrzymane w sposób umożliwiający bezpieczne poruszanie się, zwłaszcza w miejscach pozbawionych chodników” – przypomina mieszkańcom gmina Kobiór.

Nawet 1000 złotych kary dziennie za dekorację przed domem

Zajęcie pasa drogowego bez wymaganej zgody zarządcy drogi może prowadzić do poważnych konsekwencji. Wśród najczęstszych skutków takiego działania znajdują się:

Kary finansowe

Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, osoba, która zajmie pas drogowy bez pozwolenia, może zostać obciążona karą w wysokości dziesięciokrotności standardowej opłaty. Jej wysokość ustala się na podstawie:

  • powierzchni zajętego pasa drogowego (w m²),
  • stawki obowiązującej za 1 m²,
  • liczby dni, przez które teren był zajęty.

Ważne

Jeżeli opłata za legalne umieszczenie reklamy w pasie drogowym wynosiłaby 100 zł za dobę, to w przypadku ustawienia jej bez wymaganej zgody kara może sięgnąć 1000 zł za każdy dzień takiego naruszenia.

Nakaz przywrócenia poprzedniego stanu

Zarządca drogi ma prawo zobowiązać osobę prywatną lub przedsiębiorstwo do natychmiastowego usunięcia umieszczonych obiektów oraz naprawienia ewentualnych zniszczeń.

Odpowiedzialność cywilna

Jeżeli nielegalne zajęcie pasa drogowego doprowadzi do szkód, np. spowoduje zagrożenie w ruchu drogowym lub przyczyni się do wypadku, sprawca może ponieść także odpowiedzialność cywilną.

Podstawa prawna:

  • Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. 1985 nr 14 poz. 60)