Rząd zapowiada reformę 800 plus. Wnioski już nie będą potrzebne. Nowe przepisy wejdą w życie 1 czerwca 2027 roku

800 plus bez składania wniosków

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podjęło intensywne prace nad nowelizacją przepisów dotyczących pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, co ma zrewolucjonizować sposób przyznawania świadczenia wychowawczego. Kluczowym założeniem przygotowywanego projektu jest wdrożenie mechanizmu automatycznego odnawiania prawa do wypłaty środków w ramach programu 800 plus na kolejne okresy świadczeniowe. Dzięki tej zmianie rodzice oraz opiekunowie zostaną zwolnieni z uciążliwego obowiązku corocznego wypełniania i przesyłania formularzy, co do tej pory było niezbędnym warunkiem zachowania ciągłości wsparcia finansowego. Informacje o planowanych zmianach pojawiły się już w oficjalnym wykazie prac legislacyjnych rządu, co potwierdza priorytetowy charakter tej reformy w obszarze cyfryzacji usług publicznych.

Rząd automatyzuje odnawianie prawa do świadczenia 800 plus

Proponowany system zakłada, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych będzie bazował na danych zgromadzonych w swoich zasobach teleinformatycznych podczas obsługi poprzednich okresów. Jeżeli sytuacja życiowa i rodzinna beneficjentów nie ulegnie zmianie, proces przedłużenia wypłat nastąpi samoczynnie bez żadnej ingerencji ze strony obywatela. Przewidziano jednak bezpiecznik w postaci możliwości ręcznej modyfikacji danych przez rodziców w sytuacjach, gdy parametry wniosku wymagają aktualizacji ze względu na nowe okoliczności faktyczne. Warto podkreślić, że całkowita rezygnacja z formalności nie dotyczy osób wnioskujących o wsparcie po raz pierwszy. Rodzice nowo narodzonych dzieci lub osoby powracające z zagranicy wciąż będą zobligowani do złożenia premierowego wniosku w celu wprowadzenia danych do systemu ZUS.

Od kiedy automatyczne przyznawanie 800 plus bez wniosków?

Wdrożenie tak zaawansowanej automatyzacji wymaga od organu rentowego gruntownej przebudowy i modernizacji systemów informatycznych. Ze względu na stopień skomplikowania tych prac oraz konieczność zapewnienia stabilności procesu, rząd przewiduje odpowiednio długi czas na przygotowanie infrastruktury technicznej. Obecnie jako realny termin wejścia w życie nowych przepisów wskazuje się 1 czerwca 2027 roku, co zbiegnie się z rozpoczęciem okresu świadczeniowego 2027/2028. Tak określone vacatio legis ma zagwarantować bezawaryjne przejście na model bezobsługowy, który docelowo obejmie miliony rodzin w całej Polsce.

Nowelizacja ustawy ma przynieść korzyści nie tylko rodzicom, ale również budżetowi państwa i administracji publicznej. Zmiany te wpisują się w szerszą strategię deregulacji oraz ograniczania zbędnych barier administracyjnych, co stanowi jeden z priorytetów obecnej Rady Ministrów. Poprzez pełną cyfryzację i automatyzację weryfikacji uprawnień, ZUS będzie mógł znacząco obniżyć koszty operacyjne związane z obsługą programu 800 plus. Redukcja nakładów pracy urzędników przy jednoczesnym zwiększeniu efektywności rozpatrywania spraw ma sprawić, że system pomocy społecznej stanie się bardziej nowoczesny i przyjazny dla użytkownika końcowego.

Rozszerzenie katalogu uprawnionych i nowe zasady prawne

Oprócz kwestii technicznych projekt nowelizacji zakłada doprecyzowanie przepisów dotyczących kręgu osób uprawnionych do pobierania świadczenia. Odpowiadając na wieloletnie postulaty zgłaszane przez Rzecznika Praw Dziecka, ministerstwo planuje włączyć do katalogu beneficjentów osoby sprawujące tak zwaną pieczę bieżącą nad dzieckiem na podstawie orzeczenia sądu. Takie rozwiązanie ma na celu wyeliminowanie luk prawnych i zapewnienie równego dostępu do wsparcia finansowego wszystkim faktycznym opiekunom, którzy dbają o codzienne potrzeby małoletnich, niezależnie od ich statusu w tradycyjnej strukturze rodzinnej. Całość reformy ma być oparta na cyfrowej wymianie danych między sądami a organem rentowym, co stanowi fundament nowego, bezobsługowego modelu 800 plus.

800 plus po nowemu. Harmonogram wdrożenia zmian i kluczowe daty

Głównym terminem, który powinni zapamiętać rodzice i opiekunowie, jest 1 czerwca 2027 roku. To właśnie od tego dnia, wraz z rozpoczęciem okresu świadczeniowego 2027/2028, planowane jest pełne uruchomienie systemu automatycznego odnawiania prawa do 800 plus. Tak odległa data wynika bezpośrednio z potrzeb technologicznych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który musi przeprowadzić kompleksową modernizację swoich struktur teleinformatycznych. Do tego czasu, czyli w okresach świadczeniowych rozpoczynających się w 2024, 2025 oraz 2026 roku, beneficjenci są nadal zobowiązani do składania corocznych wniosków na dotychczasowych zasadach, zazwyczaj w terminie od 1 lutego każdego roku.

Warunki automatycznego odnowienia świadczenia 800 plus

Aby skorzystać z mechanizmu bezwnioskowego po 2027 roku, podstawowym warunkiem jest wcześniejsze figurowanie w systemie ZUS oraz brak zmian w sytuacji życiowej, która wpływa na prawo do pobierania środków. Automatyzacja obejmie te osoby, które pobierały świadczenie w poprzednim okresie i których dane osobowe, liczba dzieci oraz status opiekuńczy nie uległy modyfikacji. W takim przypadku system samoczynnie przedłuży wypłaty na podstawie informacji zgromadzonych w bazach administracji publicznej. Rodzic nie będzie musiał podejmować żadnych działań, a informacja o przyznaniu wsparcia zostanie przesłana elektronicznie, podobnie jak odbywa się to obecnie.

Sytuacje wymagające aktywnego złożenia wniosku o 800 plus

Mimo wprowadzenia automatyzacji, nadal istnieją dwa kluczowe scenariusze, w których osobiste złożenie wniosku przez system PUE ZUS, bankowość elektroniczną lub portal Emp@tia będzie niezbędne. Pierwszym z nich jest sytuacja, w której dziecko rodzi się po raz pierwszy lub rodzina powraca z zagranicy i chce po raz pierwszy wejść do systemu wsparcia. Drugi scenariusz dotyczy konieczności aktualizacji danych – jeśli uległ zmianie numer rachunku bankowego, miejsce zamieszkania lub doszło do zmiany w sprawowaniu opieki nad dzieckiem, rodzic ma obowiązek zgłosić te poprawki, aby system mógł poprawnie procesować wypłaty.