Jakie choroby i schorzenia mogą kwalifikować do lekkiego stopnia niepełnosprawności? Sama diagnoza to za mało

By uzyskać orzeczenie o niepełnosprawności, należy zgłosić się do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie (PCPR) lub Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (MOPS) z wnioskiem o orzeczenie o niepełnosprawności. PZON (Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności) informuje o terminie badania lekarskiego. Takie orzeczenie jest przepustką do określonych przywilejów, których liczba zależy od stopnia niepełnosprawności.

Niezależnie od tego, czy chodzi o niepełnosprawność intelektualną, ruchową czy innego rodzaju, podział na stopnie jest ten sam i zależy on od zakresu ograniczenia sprawności organizmu. Może być więc znaczny, umiarkowany lub lekki. Również osobie z niepełnosprawnością w stopniu lekkim przysługują określone przywileje, choć oczywiście nie tak liczne jak osobom z pozostałymi stopniami niepełnosprawności.

Symbole schorzeń na orzeczeniach o niepełnosprawności

Przyczyny niepełnosprawności mogą być różne, także dla niepełnosprawności w stopniu lekkim. Na orzeczeniu o niepełnosprawności mogą znaleźć się następujące symbole schorzeń - przyczyn niepełnosprawności:

• 1-U – upośledzenie umysłowe,
• 02-P – choroby psychiczne,
• 03-L – zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu,
• 04-O – choroby narządu wzroku,
• 05-R – upośledzenie narządu ruchu,
• 06-E – epilepsja,
• 07-S – choroby układu oddechowego i krążenia,
• 08-T – choroby układu pokarmowego,
• 09-M – choroby układu moczowo-płciowego,
• 10-N – choroby neurologiczne,
• 11-I – inne, w tym schorzenia: metaboliczne, endokrynologiczne, zaburzenia enzymatyczne, choroby zakaźne i odzwierzęce, choroby układu krwiotwórczego,
• 12-C – całościowe zaburzenia rozwojowe.

Orzeczenie może zawierać więcej niż jeden symbol przyczyny niepełnosprawności, nie więcej niż trzy symbole schorzeń, które w porównywalnym stopniu wpływają na zaburzenie funkcji organizmu.

Lista schorzeń i chorób, które mogą kwalifikować do orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu lekkim

Do nadania tytułu osoby niepełnosprawnej, a co za tym idzie również korzystania z określonych ulg i przywilejów, niezbędne jest wydanie orzeczenia o niepełnosprawności. Z kolei do wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (to osobne orzeczenie) kluczowa jest nie tylko dokumentacja medyczna, lecz także ocena stanu zdrowia i sprawności organizmu przez komisję orzekającą.

Zgodnie z art. § 32 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności, przy kwalifikowaniu do znacznego, umiarkowanego i lekkiego stopnia niepełnosprawności bierze się pod uwagę zakres naruszenia sprawności organizmu spowodowany przez:

• upośledzenie umysłowe począwszy od upośledzenia w stopniu umiarkowanym,
• choroby psychiczne,
• zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu (głuchota, głuchoniemota),
• choroby narządu wzroku,
• upośledzenia narządu ruchu,
• epilepsja w postaci nawracających napadów padaczkowych spowodowanych różnymi czynnikami etiologicznymi lub wyraźnymi następstwami psychoneurologicznymi,
• choroby układu oddechowego i krążenia (m.in. przewlekłe obturacyjne i ograniczające, zakaźne choroby płuc prowadzące do niewydolności oddechowej, wrodzone i nabyte wady serca, choroba niedokrwienna serca, kardiomiopatie, nadciśnienie tętnicze z powikłaniami narządowymi, niewydolność żył głębokich)
• choroby układu pokarmowego powodujące powikłania, ograniczające wydolność narządów,
• choroby układu moczowo-płciowego (m.in. choroby nerek prowadzące do ostrej lub przewlekłej mocznicy),
• choroby neurologiczne (np. naczyniopochodny udar mózgu przemijający, odwracalny, dokonany, prowadzący do okresowych lub trwałych deficytów neurologicznych o różnym stopniu nasilenia, pourazowa cerebrastenia i encefalopatia, choroby zapalne ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego prowadzące do trwałych deficytów neurologicznych
• inne, nie wymienione wyżej choroby i schorzenia (w tym choroby zakaźne lub zespoły nabytego upośledzenia odporności w zależności od fazy zakażenia, przewlekłe wielonarządowe choroby odzwierzęce w II i III okresie choroby zależnie od zmian narządowych, choroby układu krwiotwórczego o różnej etiologii, znacznego stopnia zeszpecenia powodujące stałe ograniczenia w kontaktach międzyludzkich, jak i pracy zawodowej),
• całościowe zaburzenia rozwojowe, powstałe przed 16 rokiem życia, z utrwalonymi zaburzeniami interakcji społecznych lub komunikacji werbalnej oraz stereotypiami zachowań, zainteresowań i aktywności.

Kluczową rolę w przygotowaniu dokumentacji, dzięki której można uzyskać orzeczenie o stopniu niepełnosprawności odgrywa lekarz specjalista, który ocenia jak bardzo dane schorzenie wpływa na codzienne funkcjonowanie chorego i sprawność jego organizmu. Sama jednostka chorobowa nie oznacza automatycznie stopnia niepełnosprawności, o tym warto pamiętać i podkreślamy to w każdym artykule.

Wbrew krzykliwym nagłówkom: ani sama cukrzyca ani nadciśnienie tętnicze nie muszą dawać "przepustki" do uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności (także w stopniu lekkim), a tym samym do szeregu przywilejów. Zawsze decydujące jest to, jak choroba wpływa na codzienne funkcjonowanie i czy np. powoduje konieczność pomocy ze strony innych w wykonywaniu czynności lub dostosowanie stanowiska pracy.