W tej sprawie od około 4-5 lat trwa presja na stronę rządową ze strony emerytów (około 100 000 osób) i posłów. Przejawia się to w składaniu petycji (osobiście przez emerytów) i interpelacji (przez posłów). Rząd przyjął strategię odpowiadania na tej pisma formułą "trwają prace analityczne" oraz "wszystko zależy od stanowiska Ministra Finansów. Nie inaczej jest w najnowszym piśmie.
Składki zamrożone w ZUS. Brak drugiej emerytury - interpelacje nr 9687, 17803 i 19225 i 19869
Interpelacja nr 19869 z 16 września 2026 r. jest kolejną próbą rozwiązania problemu emerytów mundurowych, którzy po zakończeniu służby pracowali w cywilu i odprowadzali składki do ZUS, ale nie mogą pobierać wypracowanej w ten sposób drugiej emerytury. Wcześniej posłowie interweniowali w tej sprawie m.in. w interpelacjach nr 9687, 17803 i 19225. W następstwie jednej z nich zapowiedziano prace międzyresortowe, które miały zakończyć się do 30 września 2025 r. Termin minął, a problem pozostał nierozwiązany.
Autorzy najnowszej interpelacji ponownie domagają się konkretnych rozwiązań, w tym zmiany art. 95 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Pytają również o efekty dotychczasowych prac i termin przedstawienia projektu ustawy. Kolejne interpelacje pokazują, że mimo wielokrotnych interwencji poselskich i zapowiedzi rządu emeryci mundurowi nadal nie doczekali się zmiany przepisów.
Nie ma pieniędzy w budżecie na rekompensaty dla poszkodowanych emerytów
Tak wynika z odpowiedzi na powołaną interpelację. Czytamy w niej, że: "W odpowiedzi Ministra Finansów wskazano na objęcie Polski procedurą nadmiernego deficytu decyzją Rady UE, i związaną z nią realizacją „Średniookresowego planu budżetowo strukturalnego na lata 2025-2028” uchwalonego przez Radę Ministrów, który w ramach przyjętej ścieżki wydatków zakłada ograniczenie deficytu nominalnego do poniżej 3% PKB w 2028 r. i redukcję długu w średnim okresie. MFiG podkreślił, że przy ocenie możliwości finansowania nowych rozwiązań legislacyjnych konieczne jest uwzględnianie ww. ograniczeń oraz całokształtu działania systemu zaopatrzenia emerytalnego służb mundurowych."
Wynika z tego - mimo deklaracji prowadzenia dalszych prac analitycznych - że dodatkowych świadczeń z ZUS nie będzie.
Największy problem dotyczy osób, które osiągnęły maksymalną emeryturę mundurową wynoszącą 75 proc. podstawy wymiaru.
Przykład
Żołnierz rozpoczął służbę w 1985 r., przeszedł na emeryturę wojskową, a następnie przez 20 lat pracował w przedsiębiorstwie prywatnym i odprowadzał składki do ZUS.
Mimo że jego dodatkowa praca nie może już zwiększyć emerytury wojskowej, ponieważ osiągnął ustawowy limit, nadal nie może pobierać równocześnie emerytury z ZUS.
Tę interpretację potwierdził Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z 15 grudnia 2021 r., III UZP 7/21. Sąd uznał, że również w takim przypadku wypłaca się tylko jedno świadczenie — wyższe albo wybrane przez emeryta.
Sąd Najwyższy: Uchwała SN z 15 grudnia 2021 r., III UZP 7/21
Jedni emeryci mundurowi mogą pobierać dwie emerytury, a inni tylko jedną
Decydujące znaczenie ma data rozpoczęcia służby — granicą jest 2 stycznia 1999 r. Podział ten wynika z reformy emerytalnej, która weszła w życie 1 stycznia 1999 r., oraz późniejszych zmian w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy i funkcjonariuszy.
Ustawodawca stworzył dwa odmienne sposoby obliczania emerytur mundurowych. Różnica polega przede wszystkim na tym, czy przy obliczaniu emerytury mundurowej można uwzględnić okresy pracy cywilnej, za które odprowadzano składki do ZUS.
Mundurowi przyjęci do służby przed 2 stycznia 1999 r. — zasadniczo jedna emerytura
Żołnierze zawodowi i funkcjonariusze należący do starszego systemu mogą, na określonych warunkach, doliczać do wysługi emerytalnej okresy pracy cywilnej.
Ustawodawca przyjął, że skoro okresy pracy cywilnej mogą wpływać na wysokość emerytury mundurowej, to nie powinny jednocześnie stanowić podstawy do wypłacania drugiej emerytury.
Dlatego zastosowanie znajduje art. 95 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Przewiduje on co do zasady wypłatę jednego świadczenia w razie zbiegu prawa do emerytury mundurowej i emerytury z ZUS.
Mundurowi przyjęci do służby po 1 stycznia 1999 r. — możliwe dwie emerytury
Emerytura mundurowa jest obliczana zasadniczo na podstawie okresów służby, bez możliwości doliczania do niej okresów cywilnego zatrudnienia na zasadach przewidzianych dla starszego systemu.
Dlatego ustawodawca dopuścił wyjątek od zasady wypłacania jednego świadczenia.
Art. 95 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS pozwala w określonych przypadkach na równoczesną wypłatę emerytury mundurowej oraz emerytury z ZUS.
